Nhiệt liệt chào mừng quý thầy cô và các em về dự giờ Hội giảng môn Ngữ văn !

TRÒ CHƠI
Ai nhanh hơn!

Ông lão câu cá
Đến giờ câu cá rồi . Các
cháu giúp ông nhé ^^

PLAY

Câu 1: Tác giả của văn bản Trong lòng mẹ là ai??
A) Nguyên Hồng

C) Trương Nam Khương

B) Bình Nguyên

A

D) Xuân Quỳnh

B

SAI Mất
rồi

C

SAI Mất
rồi

D

SAI Mất
rồi

Câu 2: Nguyên Hồng được nhận định là:
A) Nhà thơ của những
người cùng khổ

C) Nhà văn của Phụ nữ và trẻ
em

B) Nhà báo của Nam Định

D) Nhà khoa học tài năng

A

Sai mất
rồi

B

Sai mất
rồi

C

D

Sai mất
rồi

Câu 3: “Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng được
viết theo thể loại nào?
A) Truyền thuyết

C) Tiểu thuyết

B) Hồi kí

D) Truyện ngắn

Sai mất
rồi

A

B

Sai mất
rồi

C

D

Sai mất
rồi

 Câu 4: Dòng nào định nghĩa đúng nhất về thể loại hồi kí?
A) Là một thể thơ truyền thống của
dân tộc Việt Nam. Gồm các cặp câu 6/8
có gieo vần bằng….

B) Là một hình thức tự sự cỡ nhỏ,
được viết bằng văn xuôi có xu
hướng ngắn gọn, súc tích và hàm
nghĩa

A

Sai mất rồi

B

Sai mất rồi

C. Là loại truyện dân gian kể về
các nhân vật và sự kiện lịch sử,
có yếu tố tưởng tượng kì ảo
D) Là một thể của kí dùng ghi chép lại
những sự việc, những quan sát, nhận xét
và tâm trạng có thực mà tác giả đã trải
qua.

C

Sai mất rồi

D

Câu 5: Trong văn bản Trong lòng mẹ, từ ngữ nào đúng
tâm địa bà cô của bé Hồng?
A) Ghen ghét, đố kỵ

C)Hiểm độc và tàn nhẫn

B) Ghen ghét, ích kỷ

D) Ghen ghét nhưng vẫn
quan tâm

A

Sai mất
rồi

B

Sai mất
rồi

C

D

Sai mất
rồi

Câu 6: Nghĩa của từ “tàn nhẫn” là gì?
A) Độc ác quá mức gây
đau khổ, tai hại với người
khác.
B) Ghen ghét, đố kỵ với
người khác.

A

B

SAI Mất
rồi

C) Hay nói xấu, làm hại đến
người khác

D) Lạnh lùng, cay nghiệt đối
với người khác

C

SAI Mất
rồi

D

SAI Mất
rồi

 Câu 7: Qua phần đầu văn bản em nhận xét gì về chú bé Hồng?
A) Thông minh, hiểu chuyện.
B) Luôn khao khát tình yêu
thương của mẹ

A

Sai mất rồi

B

Sai mất rồi

C) Hoàn cảnh đáng thương
D) Cả A, B, C đều đúng

C

Sai mất rồi

D

Ông cảm ơn các cháu đã Vui học lại giúp
ông câu được nhiều cá nhé!
Chúc các cháu chăm ngoan, học giỏi!
Tạm biệt! ^^

Tiết 29: Văn bản Trong lòng mẹ (tiếp theo)

(Trích hồi kí “Những ngày thơ ấu ”- Nguyên Hồng)

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
3. Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng với mẹ

Nêu hoàn cảnh
cuộc gặp gỡ của
Hồng và mẹ?
- Bất ngờ, không hẹn trước
- Cha mất được một năm, sắp giỗ đầu
- Sau cuộc trò chuyện với người cô
sau những áp lực mà chú bé phải chịu
đựng, sau những khát khao mong chờ
cháy bỏng và mãnh liệt..

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

3. Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng với mẹ
a) Lúc mới gặp mẹ

THẢO LUẬN NHÓM BÀN
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi
Chiều hôm đó, tan buổi học ở trường ra, tôi chợt
thoáng thấy một bóng người ngồi trên xe kéo giống mẹ
tôi. Tôi liền đuổi theo, gọi bối rối: - Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ
ơi!... Nếu người quay lại ấy là người khác thì thật là
một trò cười tức bụng cho lũ bạn tôi chúng nó khua
guốc inh ỏi và nô đùa ầm ĩ trên hè. Và cái lầm đó
không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa, khác gì
cái ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới
bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của
người bộ hành ngã gục giữa sa mạc. Xe chạy chậm
chậm... Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây sau, tôi đuổi
kịp. Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và, khi trèo lên
xe, tôi ríu cả chân lại. Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu
tôi hỏi, thì tôi òa lên khóc rồi cứ thế nức nở. Mẹ tôi
cũng sụt sùi theo: - Con nín đi! Mợ đã về với các con
rồi mà.

1. Tìm những chi tiết thể hiện
tâm trạng của bé Hồng khi
thoáng thấy người ngồi trên
xe giống mẹ và khi nhận ra
mẹ?
………………………………
……………………………....
2. Tác giả đã sử dụng những
biện pháp nghệ thuật gì khi
diễn tả cảm xúc của nhân vật
trong đoạn truyện?
………………………………
………………………………..
3. Em có nhận xét gì về tâm
trạng nhân vật bé Hồng lúc
này?
………………………………
……………………………

Lúc mới gặp mẹ
Thoáng thấy người ngồi trên xe giống mẹ
 
  - Đuổi theo, gọi bối rối: Mợ ơi! Mợ ơi!
Mợ ơi!.....
-> Từ láy, điệp ngữ, câu cảm thán

Khi nhận ra mẹ
- Thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi.
- Ríu chân khi trèo lên xe.
- Òa khóc nức nở.
-> Sử dụng liên tiếp các động từ, tính từ, từ
láy giàu sắc thái biểu cảm.

->Hành động vội vàng, cuống quýt bị
dồn nén rất lâu bật ra thành tiếng gọi thể
  -> Là phản ứng tự nhiên: cử chỉ bối rối, lập cập
hiện niềm khao khát cháy bỏng
  - Nếu người quay lại là người mong sớm được ở trong vòng tay mẹ. Em bật
khóc vì mãn nguyện khác với giọt nước mắt
khác...làm tôi thẹn...tủi cực...khác gì cái
xót xa, tủi hờn khi nói chuyện với bà cô.
ảo ảnh....
 - NT: So sánh độc đáo, mới lạ.
 NT miêu tả tâm lí nhân vật.
Khát khao được gặp mẹ mãnh liệt, giải tỏa tâm lí nhớ thương, cảm xúc hạnh phúc vỡ òa.

Đọc đoạn trích và cho biết những từ ngữ nào nói lên tâm trạng và cảm xúc
của người mẹ? Đó là cảm xúc gì?
Xe chạy chầm chậm… Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây sau, tôi đuổi kịp. Tôi thở
hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại. Mẹ tôi vừa kéo
tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi òa lên khóc rồi cứ thế nức nở. Mẹ tôi cũng sụt sùi
theo:
- Con nín đi! Mợ đã về với các con rồi mà.

 Mẹ cầm nón vẫy….vừa kéo vừa xoa đầu hỏi….sụt sùi theo- > Diễn tả hành
động âu yếm, tâm trạng xúc động của người mẹ.
 “Con nín đi!”….. Câu cầu khiến.
=> Mẹ rất yêu nhớ con, hạnh phúc được gặp con.

3. Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng với mẹ
a) Lúc mới gặp mẹ
- Khát khao được gặp mẹ mãnh liệt, giải tỏa
tâm lí nhớ thương, mong chờ.
- Cảm xúc sung sướng, hạnh phúc vỡ òa của
hai mẹ con.
b. Khi ở trong lòng mẹ

Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi “Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm nước mắt cho
tôi rồi xốc nách tôi lên xe. Đến bấy giờ tôi mới kịp nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác
quá như cô tôi nhắc lại lời người họ nội của tôi. Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi
mắt trong và nước da mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má. Hay tại sự sung sướng
bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của mình mà mẹ tôi lại tươi đẹp
như thuở còn sung túc? Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay
mẹ tôi, tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt.
Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó
thơm tho lạ thường.
Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ , để
bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy
người mẹ có một êm dịu vô cùng.Từ ngã tư đầu trường học về đến nhà, tôi không còn
nhớ mẹ tôi đã hỏi tôi và tôi đã tả lời mẹ tôi những câu gì. Trong những phút rạo rực ấy,
cái câu nói của cô tôi lại nhắc lại: – Mày dạy quá ! Vào Thanh Hóa đi, tao chạy cho tiền
tàu . vào bắt mợ mày may vá , sắm sửa cho và bế em bé chứ .
Nhưng bên tai ù ù của tôi, câu nói ấy bị chìm ngay đi, tôi không mảy may nghĩ ngợi gì
nữa…

PHIẾU HỌC TẬP (4 phút)
Đọc đoạn văn từ: Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm nước mắt cho tôi đến hết văn bản
? Nêu cử chỉ, hành động, cảm xúc của bé Hồng khi ở trong lòng mẹ? Cách miêu
tả như vậy có gì đặc sắc?
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
?Hình ảnh người mẹ được hiện lên như thế nào ở đoạn văn cuối bài?
…………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………….
Ý nghĩa của câu văn kết bài là gì?
…………………………………………………………………………………………
………………………………
? Thông qua cuộc gặp gỡ này em hiểu gì về bé Hồng? Về tình mẫu tử?
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………

Khi ở trong lòng mẹ
Cảm xúc
Suy nghĩ
động
- ĐùiHành
áp đùi
mẹ;
- Ấm áp, mơn man - Phải bé lại, lăn vào lòng mẹ, áp mặt
- Đầu ngả vào đầu khắp da thịt.
vào bầu sữa nóng của mẹ, để mẹ gãi
mẹ.
rôm cho mới thấy mẹ có một êm dịu
vô cùng.

Hình ảnh người mẹ

- Gương mặt tươi sáng; không còm cõi, xơ xác như cô nói; khuôn miệng xinh
xắn; thơm tho lạ thường
- Mẹ vuốt ve: thấy êm dịu vô cùng...

Diễn tả hình ảnh người mẹ

 + Các từ: “mặt”, “mắt”, “da”, “gò má”, “đùi”, “đầu”, “cánh tay”, “miệng”  cùng
một trường chỉ bộ phận cơ thể người.
+ Các từ: “trông nhìn”, “ôm ấp”, “ngồi”, “áp”, “ngả”, “thấy”, “thở”, “nhai” cùng
một trường chỉ hoạt động của con người.
+ Các từ: “sung sướng”, “ấm áp”-> từ láy cùng một trường chỉ trạng thái của con
người.
- Tác dụng: Tác giả sử dụng các từ thuộc các trường từ vựng đó nhằm diễn tả
những cảm nhận, hành động và niềm sung sướng, hạnh phúc tột cùng của bé Hồng
khi được ở trong lòng mẹ và cảm nhận sự ấm áp của tình mẫu tử.  
Ý nghĩa câu văn cuối bài

Như một kết thúc có hậu dành cho cậu bé luôn yêu thương, tin tưởng, bảo vệ,
hiếu thảo với mẹ mình. Cậu đã được sống với niềm hạnh phúc, những rung động
đỉnh điểm khi ở trọn vẹn trong vòng tay yêu thương của mẹ

Khi ở trong lòng mẹ
Cảm xúc
Suy nghĩ
Hành động
- Đùi áp đùi mẹ;
- Ấm áp, mơn man - Phải bé lại, lăn vào lòng mẹ, áp mặt vào
- Đầu ngả vào đầu khắp da thịt.
bầu sữa nóng của mẹ, để mẹ gãi rôm cho
mẹ.
mới thấy mẹ có một êm dịu vô cùng.

Hình ảnh người mẹ trong qua cảm nhận của bé Hồng

- Gương mặt tươi sáng; không còm cõi, xơ xác như cô nói; khuôn miệng xinh xắn;
thơm tho lạ thường
- Mẹ vuốt ve: thấy êm dịu vô cùng...
NT: Miêu tả tâm lí nhân vật: cảm nhận tình mẹ bằng nhiều giác quan, bằng cả
khao khát và tình yêu thương
Þ Hạnh phúc, sung sướng, tuyệt vời khi ở trong lòng mẹ.
Þ Ca ngợi tình mẫu tử ấm áp, cao cả, thiêng liêng, bất diệt.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
3. Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng với mẹ

a) Lúc mới gặp mẹ

- Khát khao được gặp mẹ mãnh liệt, giải tỏa
tâm lí nhớ thương, mong chờ.
- Cảm xúc sung sướng, hạnh phúc vỡ òa của
hai mẹ con.

b. Khi ở trong lòng mẹ

Þ Hạnh phúc, sung sướng, tuyệt vời
khi ở trong lòng mẹ.
Þ Ca ngợi tình mẫu tử ấm áp, cao cả,
thiêng liêng, bất diệt.
III. TỔNG KẾT

? Nêu những biện pháp nghệ thuật
được sử dụng trong văn bản“Trong
lòng mẹ”?
? Hãy nêu giá trị, nội dung ý nghĩa
của văn bản?

III. TỔNG KẾT
Hồi kí giàu chất trữ tình.

Nội dung

- Nỗi đau khổ bất hạnh của những người phụ nữ trong xã hội
cũ (mẹ Hồng) và hoàn cảnh đáng thương của bé Hồng
- Hình ảnh so sánh độc đáo.
- Miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế; lời văn dạt dào cảm xúc.
- Tình yêu mãnh liệt của chú bé Hồng với mẹ, tình mẫu tử
thiêng liêng, cao cả.

Tấm lòng nhân đạo của nhà văn

Nghệ thuật

Trong lòng mẹ

(Trích : Những ngày
thơ ấu- Nguyên Hồng)

III. TỔNG KẾT
Hồi kí giàu chất trữ tình.
Nghệ thuật

- Miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế; lời văn dạt dào cảm xúc.

- Hình ảnh so sánh độc đáo.
(Trong lòng mẹ

Trích : Những ngày thơ ấuNguyên Hồng)

- Nỗi đau khổ bất hạnh của những người phụ nữ trong xã hội
cũ, (mẹ Hồng) và hình ảnh đáng thương của bé Hồng

Nội dung

- Tình yêu mãnh liệt của chú bé Hồng với mẹ, tình mẫu tử
thiêng liêng, cao cả.

Tấm lòng nhân đạo của nhà văn

Tại sao nói: "Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ
và nhi đồng" ?

IV. LUYỆN TẬP
Viết đoạn văn (4 - 5 dòng) nêu lên tình cảm, suy nghĩ của em sau khi đọc
đoạn trích Trong lòng mẹ của nhà văn Nguyên Hồng.
Chú ý yêu cầu:
- Hình thức:
+ Bắt đầu từ chữ viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng.
+ Đoạn gồm 4-5 câu văn tạo thành, trình bày mạch lạc, có sự liên kết.
+ Có từ ngữ cùng hướng về thể hiện chủ đề.
- Nội dung: Nêu lên tình cảm, suy nghĩ của em sau khi đọc đoạn trích Trong
lòng mẹ

BÀI LÀM CỦA THANH THỦY

BÀI LÀM CỦA NGỌC MINH

Khi đọc đoạn trích “Trong lòng mẹ” của nhà văn Nguyên Hồng, em cảm
thấy thật xúc động trước tình mẫu tử đẹp đẽ. Dù sống trong hoàn cảnh thiếu thốn
tình thương, bố mất sớm, mẹ đi làm ăn xa ở tận Thanh Hóa, Hồng vẫn luôn yêu
thương mẹ. Với cậu, những lời lẽ miệt thị của người cô chẳng làm giảm bớt đi nỗi
nhớ dành cho mẹ. Thay vào đó, cậu căm hận những hủ tục đày đọa mẹ, khiến cho
mẹ con cậu phải xa cách. Để rồi, giây phút được sà vào lòng mẹ sau bao ngày chia
xa đã làm cậu bé Hồng òa khóc nức nở: “Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu tôi hỏi thì
tôi òa lên khóc rồi cứ thế nức nở”. Những dòng văn miêu tả cảnh này mới thật xúc
động làm sao. Với những hình ảnh giản dị, lời văn nhẹ nhàng, Nguyên Hồng đã
khắc họa chân thực tâm lí nhân vật của bé Hồng. Qua đây, nhà văn cũng muốn
khẳng định và ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt của con người.

Bức tranh gợi cho em suy nghĩ gì? Hãy hát bài hát, đọc câu thơ, câu ca
dao, danh ngôn về mẹ?

VẬN DỤNG
Chọn một trong hai yêu cầu sau :
- Viết một đoạn văn ghi lại những ấn tượng, cảm nhận
rõ nhất, nổi bật nhất của bản thân về mẹ của mình.
- Ghi lại một trong những kỉ niệm của bản thân với
người thân.

BÀI CỦA BẠN NGỌC QUỲNH

GỢI Ý: Từ nội dung của đoạn trích trên, em hãy viết một đoạn văn bày tỏ tình yêu của
em đối với mẹ.
GỢI Ý:
- Nêu cảm nhận, đánh giá vai trò của mẹ với gia đình, con cái, với bản thân mình… thái
độ tình cảm với mẹ.
- Kể một số việc làm và hành động của em thể hiện tình yêu với mẹ: Biết ơn, hiếu thảo;
Giúp đỡ mẹ làm công việc nhà những lúc bố mẹ mệt hoặc ốm đau; tích cực học tập, rèn
luyện, tu dưỡng đạo đức, nhân cách,…
- Nhắn gửi thông điệp: Ai còn mẹ xin đừng làm mẹ khóc…
Hay: Con dù lớn vẫn là con của mẹ….

DẶN DÒ

- Nắm chắc kiến thức đã học về thể Kí.
- Hiểu giá trị nghệ thuật, nội dung của đoạn trích
- Hoàn thành bài tập: Viết đoạn văn.
- Soạn văn bản: Đồng Tháp Mười mùa nước nổi

XIN