Khởi Động
Tìm đường đi

1

2
4 ảnh thuộc loại kí hiệu
nào trên bản đồ?

3

4

- Số 1, 4 là kí hiệu
tượng hình.
- Số 2, 3 là kí hiệu hình
học

Bài 3. TÌM ĐƯỜNG ĐI TRÊN BẢN ĐỒ

1
2

Phương hướng
trên bản đồ

Tỉ lệ bản đồ

3

Tìm đường đi
trên bản đồ

3

I. Phương hướng trên bản đồ
Dựa vào thông tin trong bài và quan sát hình 3.4, em
hãy:
- Xác định vị trí của hội trường Thống Nhất, chợ Bến
Thành, nhà hát thành phố và nhà thờ Đức Bà.
- Cho biết bảo tàng thành phố Hồ Chí Minh ở phía nào
của hội trường Thống Nhất? Bảo tàng thành phố Hồ Chí
Minh ở phía nào của chợ Bến Thành?

Bắc
Tây Bắc

Các hướng chính: Các hướng trung gian:
-

Bắc
Nam
Đông
Tây

Đông Bắc

Đông

Tây
Tây Nam

Đông Nam
Nam

Đông Bắc Hình 3.1. Các hướng chính và
hướng trung gian
Tây Bắc
Đông Nam
Tây Nam.

6

I/ Phương hướng trên bản đồ.

- Được qui ước như sau:
- Đầu trên của kinh tuyến chỉ hướng Bắc, đầu dưới chỉ
hướng Nam.
- Đầu bên trái của các vĩ tuyến chỉ hướng Tây, đầu bên
phải chỉ hướng Đông.
- Phương hướng trên bản đồ bao gồm 4 hướng chính và
4 hướng trung gian

II. Tỉ lệ bản đồ.

Có mấy loại tỉ lệ bản đồ? Nếu là tỉ
lệ số thì luôn có tử số là mấy?

- Tỉ lệ số: Là phân số có tử luôn là 1. Mẫu số càng lớn
thì tỉ lệ bản đồ càng nhỏ và ngược lại.
1
1 0 000

1
500 000

1
60 000 000

1km

0

1

2

3

4km

- Tỉ lệ thước: được vẽ dưới dạng 1 thước đo đã tính sẵn,
mỗi đoạn đều ghi số đo độ dài tương ứng trên thực tế.

Mẫu số nhỏ
tỉ lệ lớn.
1
10.000

Mẫu số lớn tỉ lệ nhỏ.
1
10.000.000

Tỉ lệ: 1: 10 000 000

II/ Tỉ lệ bản đồ.
- Khái niệm: Tỉ lệ bản đồ cho biết mức độ thu nhỏ của
khoảng cách so với thực địa. Để thể hiện tỉ lệ bản đồ người
ta dùng tỉ lệ số và tỉ lệ thước.
- Nguyên tắc: Để tính khoảng cách trên thực địa (theo
đường chim bay) hay bất kì, đều dựa vào tỉ lệ bản đồ.

Tính khoảng cách thực tế dựa vào
tỉ lệ bản đồ
- Muốn biết khoảng cách thực tế của 2 điểm A và B, ta dùng thước đo
khoảng cách từ A đến B trên bản đồ rồi dựa vào tỉ lệ để tính.

Khoảng cách thực địa = Khoảng cách trên bản đồ X
mẫu số tỉ lệ
VD: Bản đồ có tỉ lệ 1:1 000 000. Biết đoạn từ TP A đến TP B trên
(Sau
đó
đổi
ra
đơn
vị
thích
hợp)
bản đồ là 3cm. Tính khoảng cách thực tế từ TP A đến TP B là bao
nhiêu km?

1 000 000 x 3 = 3 000 000 cm (hoặc đổi ra 30 km)

III. TÌM ĐƯỜNG ĐI TRÊN BẢN ĐỒ

1. Xác định hướng đi từ Hội trường
Thống Nhất đến Nhà hát Thành phố. Sau
Từ Nhà hát Thành phố đến chợ Bến
Thành.
2. Xác định tuyến đường ngắn nhất để
đi từ Hội trường Thống Nhất đến chợ
Bến Thành.

1. Xác định hướng đi
- Từ Hội trường Thống Nhất
đến Nhà hát thành phố: đi về
hướng Đ.
- Từ Nhà hát Thành phố đến
chợ Bến Thành: đi về hướng
TN.
2. Tuyến đường ngắn nhất để
đi từ Hội trường Thống Nhất
đến chợ Bến Thành: đi đường
Nguyễn Trung Trực, sau rẽ
phải đường Lê Thánh Tôn, rẻ
trái vào Phan Bội Châu.

1. Cho biết với tỉ lệ 1: 10 000 thì 1cm trên
bản đồ tương ứng với bao nhiêu m trên thực
địa? = 1000m

2. Đo tính:
a. Từ Bảo tàng Chứng tích đến UBND thành phố?
b. Từ Nguyễn Đình Chiểu đến Lý Tự trọng?

a. 10 000 x 8,5cm = 850m
b. 10 000 x 7cm = 700m

Vận dụng

Sử dụng bản đồ du lịch Việt Nam để lên
kế hoạch cho một chuyến tham quan
trong ba ngày. Hãy chọn các điểm dừng
chân….