kiÓm tra bµi cò

1.Nêu đặc điểm của ảnh tạo bởi thấu kính hội tụ.

- Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh thật, ngược chiều với vật. Khi
vật đặt rất xa thấu kính thì ảnh thật có vị trí cách thấu kính một
khoảng bằng tiêu cự
- Vật đặt trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo, lớn hơn vật và cùng chiều
với vật

2. Nêu cách nhận biết thấu kính phân kì. Hai tia sáng
đặc biệt qua thấu kính phân kì có đường truyền như
thế nào?

- Thấu kính phân kì thường dùng có phần rìa dày hơn phần giữa.
Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính phân kì cho
chùm tia ló phân kì.
-Đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì:
+Tia tới song song với trục chính thì tia ló kéo dài đi qua tiêu điểm.
+Tia tới qua quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương
truyền của tia tới.

TiÕt 43. Bµi 45

I. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính
phân kì
• Đặt màn sát thấu kính. Đặt vật ở vị trí bất kì nằm
ngoài tiêu cự (d>f). Từ từ dịch chuyển màn ra xa
thấu kính. Quan sát trên màn xem có ảnh của vật
không?
• Làm lại thí nghiệm như trên nhưng đặt vật ở vị trí
bất kì nằm trong tiêu cự (dxem có ảnh của vật không?
• Đặt mắt trên đường truyền của tia ló. Quan sát ảnh
của vật tạo bởi thấu kính phân kì khi di chuyển vật
ở mọi vị trí trước thấu kính.

Ảnh tạo bởi thấu kính phân kì là ảnh
ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật.

II. Cách dựng ảnh S' của một điểm sáng S.
Sử dụng 2 tia sáng đặc biệt
+ Tia tới song song với trục chính thì tia ló kéo dài qua tiêu điểm
+Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục đi thẳng.
 Giao của 2 tia ló tại S' là ảnh của điểm sáng S



S

S

'


F

I
O



F'



a/ Dựng ảnh A'B' của AB



Dựng ảnh B'
của điểm B
Từ B' hạ B'A'
  A'B' là
ảnh của AB

`

K

B
B'
A

F A'

I
O

F'

b/ Chứng minh d' Tại mọi vị trí của AB tia BI là không đổi, cho tia ló IK cũng
không đổi luôn đi qua F. Do đó tia BO luôn cắt tia IK kéo dài tại
B' là ảnh của B nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính ( d'< f)

B

Ảnh ảo
A'B'nhỏ
hơn vật.

B

'

F

A A'

I
O

TKPK
F'

B'

Ảnh ảo
A'B' lớn
hơn vật

B

A'

F'

A

I

TKHT

O
F

C6:

VẬN DỤNG

Ảnh ảo của TKHT và TKPK
Giống nhau: Cùng chiều với vật.
Khác nhau: Ảnh ảo của TKHT lớn vật . Ảnh ảo của TKPK nhỏ
hơn vật và nằm trong khoảng tiêu cự
Cách nhận biết TKHT hay TKPK
Sờ tay thấy rìa mỏng hơn giữa  TKHT ; thấy rìa dầy hơn giữa 
TKPK.
 Đưa thấu kính lại gần vật ( vật nằm trong tiêu cự ). Nếu thấy ảnh của
vật cùng chiều, lớn hơn khi nhìn trực tiếp  TKHT ; Nếu thấy ảnh của
vật cùng chiều , nhỏ hơn khi nhìn trực tiếp  TKPK.

FA'B'

S

oA'B'

S

C7: TKPK cã : f = 12cm ; d = 8cm ;
h = 1cm. TÝnh d' =? ; h' =?
A'B' A'O
oAB 
(1)
=
AB AO



B
h

A'B' FA'
FOI 
(2)
=
IO
FO

I

B'

h' O

F A A' '
d
d
'
d'
f

=
d
f

V× AB = IO  A'o = FA'
aO FO
d'
12 –
'
d
= 4,8cm

=

'
d
8
12
'
'
A'B' A'O
h.
d
h
d'
V×
'
(1) 
=

h
=
= 0,6cm
=
AB AO
d
h
d



TKHT: d' = 24cm vµ h'= 3 cm.


F'

GHI NHỚ
• Đối với TKPK:
• Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước TKPK luôn cho ảnh ảo ,
cùng chiều, nhỏ hơn vật và luôn nằm trong khoảng tiêu cự
của thấu
• Vật đặt rất xa thấu kính, ảnh ảo của vật có vị trí cách thấu
kính một khoảng bằng tiêu cự.

•Dặn dò
•Đọc phần “ Có thể em chưa biết
•Học bài và làm bài tập