Thanh Hải

TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i

I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHÚ THÍCH
1. §äc

Mäc gi÷a dßng s«ng xanh
Mét b«ng hoa tÝm biÕc
¬i con chim chiÒn chiÖn(1)
Hãt chi mµ vang trêi
Tõng giät long lanh r¬i
T«i ®­a tay t«i høng.
Mïa xu©n ng­êi cÇm sóng
Léc(2) gi¾t ®Çy trªn l­ng
Mïa xu©n ng­êi ra ®ång
Léc tr¶i dµi n­¬ng m¹
TÊt c¶ nh­hèi h¶
TÊt c¶ nh­x«n xao…
§Êt n­íc bèn ngµn n¨m
VÊt v¶ vµ gian lao
§Êt n­íc nh­v× sao
Cø ®i lªn phÝa tr­íc.

Ta lµm con chim hãt
Ta lµm mét cµnh hoa
Ta nhËp vµo hoµ ca
Mét nèt trÇm xao xuyÕn.
Mét mïa xu©n nho nhá
LÆng lÏ d©ng cho ®êi
Dï lµ tuæi hai m­¬i
Dï lµ khi tãc b¹c.
Mïa xu©n-ta xin h¸t
C©u Nam ai, Nam b×nh(3)
N­íc non ngµn dÆm m×nh
N­íc non ngµn dÆm t×nh
NhÞp ph¸ch tiÒn(4) ®Êt HuÕ.
-

Thanh H¶i -

I. §äc vµ t×m hiÓu chú
thích
1. §äc

TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i
2.Chú thích:
a) T¸c gi¶

- Nhµ th¬ Thanh H¶i tªn
thËt lµ :Ph¹m B¸ Ngo·n
(1930-1980).
- Quª huyÖn Phong
§iÒn, Thõa Thiªn HuÕ.

- Lµ mét trong nh÷ng c©y
bót cã c«ng x©y dùng nÒn
v¨n häc c¸ch m¹ng tõ
nh÷ng ngµy ®Çu.

NHÀ THƠ THANH HẢI

- Phong cách thơ hồn hậu,tự
nhiên, trong sáng, thiết tha, sâu
lắng .

(1930-1980)

TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i
- C¸c t¸c phÈm chÝnh:
+) Nh÷ng ®ång chÝ trung
kiªn (1962).
+) HuÕ mïa xu©n -2 tËp
(1970-1975).
+) DÊu vâng tr­êng s¬n
(1977).
+) M­a xu©n ®Êt nµy (1982).
+) Th¬ Thanh H¶i (1982).

I. §äc vµ t×m hiÓu chú
thích
1. §äc
2. Chó thÝch
a) T¸c gi¶

TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i
b) T¸c phÈm
- Bµi th¬ ®­îc s¸ng t¸c vµo th¸ng 11-1980.
- §­îc in trong tËp “Th¬ ViÖt Nam ,,
(1945-1985) , NXBHN, 1987.
c) Tõ khã
- ChiÒn chiÖn, léc, Nam ai-Nam b×nh, ph¸ch
tiÒn .

I. §äc vµ t×m hiÓu chú
thích
1. §äc
2. Chó thÝch
a) T¸c gi¶
b) T¸c phÈm
c) Tõ khã

TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i
II. T×m hiÓu v¨n b¶n
1. KiÓu v¨n b¶n vµ ph­¬ng thøc biÓu ®¹t:
- KiÓu v¨n b¶n : BiÓu c¶m
- PTB§: BiÓu c¶m, miªu t¶, tù sù
2. Bè côc:

I. §äc vµ t×m hiÓu chú
thích
1. §äc
2. Chó thÝch
a) T¸c gi¶
b) T¸c phÈm
c) Tõ khã

BỐ CỤC

Cảm xúc về mùa xuân,
thiên nhiên đất trời

II. T×m hiÓu v¨n b¶n
1. ThÓ lo¹i
Mùa xuân của đất nước,
2. KiÓu v¨n b¶n vµ ph­ con người
¬ng thøc biÓu ®¹t
Suy nghĩ và ước
nguyện của nhà thơ

Lời ngợi ca quê
hương đất nước

Khổ thơ
đầu
Khổ 2 và 3
Khổ 4 và 5
Khổ thơ cuối

TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i

3. Ph©n tÝch
a) Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên :
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời

Bøc tranh mïa xu©n thiªn nhiªn ®­îc ph¸c häa nh­thÕ nµo ?

a) Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên

Bøc
tranh
xu©n

H×nh ¶nh: dßng s«ng,b«ng hoa,chim chiÒn chiÖn
Mµu s¾c: xanh, tÝm biÕc
¢m thanh: tiÕng chim hãt

Hình ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặc trưng, âm thanh
rộn rã, vui tươi

Mäc gi÷a dßng s«ng xanh
Mét b«ng hoa tÝm biÕc

§¶o ng÷  Trµn ®Çy søc sèng

TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i
a) Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên
“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời”
Đảo ngữ, hình ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặc trưng, âm
thanh rộn rã, vui tươi.

Mïa xu©n b×nh dÞ hiÖn lªn víi vÎ ®Ñp lung
linh, t­¬i míi, sinh ®éng trµn ®Çy søc sèng.
- Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng

Theo em, giọt long lanh
là giọt gì ?

Giät s­¬ng, giät m­a xu©n.
Giät ©m thanh cña tiÕng chim.
T«i ®­a tay t«i høng
- Chuyển đổi cảm giác thật tinh tế
(H×nh ¶nh Èn dô ®éc ®¸o, s¸ng t¹o)
Tác
giảngây
cảm nhận
Cảm
xúc
ngất,âm
saythanh
sưa trước
tiếng
không
chỉ bằng
thị
vẻ chim
đẹp của
thiên
nhiênthính
trời giác,
đất lúc
giác,
mà còntình
cảmyêu
nhận
bằngsống
xúc giác
vào xuân,
cuộc
tha
Vậy
của nhà
quanồng
độngcảm
từ nào
ở cuối
đoạnthơ
?
thiết,
nàn
.xúc
ở đây được diễn tả như thế nào?

TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i
3. Ph©n tÝch

a) Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng

* TiÓu kÕt:

- Sù tr©n träng, n©ng niu, t×nh yªu cuéc sèng
tr­íc vÎ ®Ñp cña mïa xu©n.
- ThÓ th¬ 5 ch÷, nghÖ thuËt ®¶o ng÷, Èn dô
chuyÓn ®æi c¶m gi¸c giµu søc liªn t­ëng ®éc
®¸o, thó vÞ .

I. §äc vµ t×m hiÓu chú
thích:
1. §äc
2. Chó thÝch
a) T¸c gi¶
b) T¸c phÈm
c) Tõ khã
II. T×m hiÓu v¨n b¶n
1. ThÓ lo¹i
2. Kiểu văn bản và
phương thức biểu
đạt
3. Bè côc
4. Ph©n tÝch
* Tiểu kết

TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i

Luyện tập

H·y khoanh trßn vµo ®¸p ¸n ®óng.
Bài tập1: Bµi th¬ “Mïa xu©n nho nhá” ®­îc
s¸ng t¸c trong giai ®o¹n nµo?
A. 1930 – 1945.
B. 1945 – 1954.
C. 1954 – 1975.
D. 1975 - 2000.
D
Bµi tËp 2. “Mïa xu©n nho nhá” ®­îc viÕt
gièng thÓ th¬ của bài thơ nµo?
A Đêm nay Bác không ngủ
A.
B. Bài thơ về tiểu đội xe không kính
C. Đồng chí
D. Đoàn thuyền đánh cá

I) §äc vµ t×m hiÓu chú
thích
1) §äc
2) Chó thÝch
a) T¸c gi¶
b) T¸c phÈm
c) Tõ khã
II) T×m hiÓu v¨n b¶n
1) ThÓ lo¹i
2) KiÓu v¨n b¶n vµ
phư¬ng thøc biÓu ®¹t
3) Bè côc
4) Ph©n tÝch
* Tiểu kết:
* LuyÖn tËp

TiÕt 116: Mïa xu©n nho nhá
Thanh H¶i
Bµi tËp 3: PhÐp tu tõ nµo ®­îc sö dông trong
®o¹n th¬:
“Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng”

A. Ho¸n dô
B. Èn dô
B
C. So s¸nh
D. §iÖp tõ

TiÕt 116:

Mïa xu©n nho nhá

I.Đọc, tìm hiểu chú thích:
1.Tác giả - tác phẩm.
a.Tác giả: Thanh Hải: Tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn, sinh
ngày 4/11/1930, mất năm 1980 tại Huyện Phong Điền - Tỉnh Thừa
Thiên - Huế.
Là người có công trong xây dựng nền văn học cách mạng ở Miền
Nam.
Các tác phẩm chính:
+Những đồng chí trung kiên (1962)
+Huế mùa xuân – 2 tập(1970-1975)
+Dấu võng Trường Sơn (1977)
+Mưa xuân đất này (1982)
+Thơ Thanh Hải (1982)
b.Tác phẩm: Mùa xuân nho nhỏ.
-Bài thơ được viết tháng 11 năm 1980, lúc này tác giả đang nằm
trên giường bệnh.
-Bài thơ được in trong tập thơ Việt Nam 1945-1985 – NXB GD Hà
Nội, 1987.
•2.Đọc văn bản:
•3.Từ khó: SGK
•II.Tìm hiểu văn bản:
•1.Kiểu văn bản, phương thức biểu đạt.
•-Kiểu văn bản: Biểu cảm.
•-Phương thức biểu đạt: Biểu cảm + Miêu tả.
•2.Bố cục: 4 phần
•a.Phần 1: Khổ 1-Mùa xuân TN đất trời.
•b.Phần 2: Khổ 2+3 – Mùa xuân đất nước con người.

(T1)

Thanh H¶i

•c.Phần 3: Khổ 4+5 - Ước nguyện của tác giả trước mùa xuân.
•d.Phần 4: Khổ 6 – Lời ca quê hương đất nước
•3.Phân tích:
•a.Mùa xuân thiên nhiên đất trời.
•
Những từ ngữ, hình ảnh, âm thanh miêu tả cảnh mùa
xuân:
•
Dòng sông xanh, hoa tím biếc, chim chiền chiện, hót
vang trời, giọt long lanh rơi.
Cảnh sắc mùa xuân tươi vui, rộn rã, tràn đầy sức sống.
•-Tâm trạng của tác giả được thể hiện qua 2 câu thơ:
•Từng giọt long lanh rơi
•Tôi đưa tay tôi hứng.
Cảm xúc say sưa ngây ngất của tác giả trước vẻ đẹp của
thiên nhiên đất trời lúc vào xuân.
Bức tranh đẹp về mùa xuân thiên nhiên đất trời.
•-Giọng thơ ngọt ngào, tha thiết.
•-Ngôn ngữ thơ trong sáng.
•-Cảnh và tình hoà quyện.
 ThÓ th¬ 5 ch÷, NghÖ thuËt chuyÓn ®æi c¶m gi¸c giÇu
søc liªn t­ëng ®éc ®¸o, thó vÞ .
 Sù tr©n träng, n©ng niu, t×nh yªu cuéc sèng tr­íc vÎ
®Ñp cña mïa xu©n.

Luyện tập:
Hướng dẫn về nhà:

CÇu Trµng TiÒn

§¹i Néi – HuÕ

Buæi s¸ng t«i ra s©n
§Ó l¾ng nghe chim hãt
Buæi tr­a t«i ngåi ®äc
Nh÷ng trang “ThÐp ®· t«i”
B¹n bÌ th­êng ®Õn ch¬i
T«i xin tõng tin nhá
¤i cuéc ®êi ngoµi ®ã
VÉn ®îi t«i trë vÒ
Thanh H¶i