CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Theo em, những trường đại học nào ở
Việt Nam giảng dạy, nghiên cứu về ngành
Lí luận và Lịch sử mĩ thuật?

BÀI 1:

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ
LỊCH SỬ MĨ THUẬT

KHÁM PHÁ

Lịch sử Mĩ thuật là gì?
 Đọc thông tin mục Lịch sử mĩ thuật là gì?, quan sát hình ảnh,
sơ đồ SGK tr.5, 6, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi:
 Nhóm 1: Tìm hiểu về đối tượng nghiên
cứu của ngành Lịch sử mĩ thuật.
 Nhóm 2: Trình bày những dấu mốc
quan trọng của ngành Lịch sử mĩ thuật
ở Việt Nam.

Lịch sử Mĩ thuật là gì?
- Đối tượng nghiên cứu của ngành Lịch
sử mĩ thuật là nguồn gốc, sự ra đời của mĩ
thuật theo diễn trình thời gian qua những
biểu hiện về sự thay đổi hoặc kế thừa,
phát triển từ các giai đoạn chuyển tiếp.
 Ở các nước phương Tây, xuât hiện đa dạng về loại hình nghệ
thuật đã xuất hiện các ngành khoa học có đối tượng nghiên cứu
lịch sử mĩ thuật như: Lịch sử nghệ thuật, Lý luận và phê bình,…

Lịch sử Mĩ thuật là gì?
- Những dấu mốc quan trọng của ngành Lịch sử mĩ thuật ở
Việt Nam:
 Các hoạt động liên quan đến lí luận
và lịch sử mĩ thuật đã xuất hiện từ
lâu với những bài nghiên cứu về mĩ
thuật dân gian, truyền thống.

Lịch sử Mĩ thuật là gì?
- Những dấu mốc quan trọng của ngành Lịch sử mĩ thuật ở
Việt Nam:
 Năm 1962, Viện Mỹ thuật Mĩ nghệ được thành lập, họa sĩ Nguyễn Đỗ
Cung làm Viện trưởng.
 Năm 1978, Khoa lí luận và Lịch sử mĩ thuật được thành lập tại trường
Cao đẳng Mĩ thuật Việt Nam, PGS Nguyễn Trân làm trưởng khoa.

Lịch sử Mĩ thuật là gì?
- Những dấu mốc quan trọng của ngành Lịch sử mĩ thuật ở
Việt Nam:
 Cho đến nay, ngành Lí luận và
Lịch sử mĩ thuật được đào tạo
bài bản với nhiều thế hệ nhà
nghiên cứu có đóng góp như
Nguyễn Tiến Cảnh, Nguyễn Từ
Chi,…

Nghiên cứu mĩ thuật
Nghiên cứu mĩ thuật là lĩnh vực bao hàm chung
cho cả lịch sử mĩ thuật, phê bình và lí luận mĩ
thuật, sắp xếp công việc theo trật tự:
Sự kiện mĩ thuật  Lí thuyết/lí luận mĩ thuật  Bình
giải, bàn luận về mĩ thuật.

NHẬN BIẾT

 Chia HS thành 3 nhóm, đọc thông tin mục Nhận biết, quan sát
hình ảnh, SGK tr.7-11, thảo luận và trả lời câu hỏi:
 Nhóm 1: Trình bày một số kết quả khảo cổ học tại di tích Hoàng Thành Thăng
Long hoặc một di sản một di sản mĩ thuật thời sơ sử/phong kiến, qua đó làm rõ
mối liên hệ liên ngành giữa Lịch sử mĩ thuật và Khảo cổ học.
 Nhóm 2: Lựa chọn và trình bày một cách tiếp cận trong tìm hiểu lịch sử mĩ thuật.
Qua đó, làm rõ ý nghĩa, giá trị của cách tiếp cận này trong tìm hiểu lịch sử mĩ
thuật.
 Nhóm 3: Trình bày các bước tìm hiểu lịch sử mĩ thuật qua một số ví dụ cụ thể để làm rõ ý
nghĩa, sự cần thiết của các bước nghiên cứu.

Mối liên hệ giữa ngành Lịch sử mĩ thuật và Khảo cổ học
- Một số kết quả khảo cổ học tại
di tích Hoàng Thành Thăng
Long: Tương ứng với di tích của
các thời kỳ là các loại hình di vật.

Mối liên hệ giữa ngành Lịch sử mĩ thuật và Khảo cổ học
 Thời tiền Thăng Long:
 Di vật ít gồm gạch ngói của các giai đoạn thế kỷ 3 - 4 đến
thế kỷ 5 - 6, thế kỷ 7 - 9 và thời Đinh tiền Lê.
 Số lượng hiện vật rất ít, thế kỷ 3 - 6 là một số viên gạch bìa
in hình hoa văn ô trám, thế kỷ 7 - 9 có ngói âm dương màu
xám, đầu ngói hoa sen và bát gốm men màu (thời Đường).
Thời Đinh - Tiền Lê là một số đầu ngói màu đỏ có hình cánh
sen.

Mối liên hệ giữa ngành Lịch sử mĩ thuật và Khảo cổ học
 Thời Lý:
 Có chân tảng đá cát, mảnh lá đề rồng cỡ lớn, mảnh mào tượng rồng
cỡ lớn bằng đất nung, một số mảnh gạch lát nền hoa sen, hoa cúc.
 Hiện vật thời Lý ở vị trí này cũng rất ít.
 Thời Trần:
 Gạch in chữ Vĩnh Ninh trường, gạch vuông, ngói sen, ngói mũi lá,
gốm men loại của Việt Nam, một số ít của Trung Quốc.
 Số lượng hiện vật thời Trần khá nhiều.

Mối liên hệ giữa ngành Lịch sử mĩ thuật và Khảo cổ học
 Thời Lê sơ và thời Mạc:
 Có nhiều mảnh ngói rồng tráng men vàng, men xanh. Gạch vồ (có
viên có chữ), các chân tảng đá đặc trưng của thời Lê Sơ.
 Số lượng hiện vật thời này khá nhiều, đặc biệt dòng gốm hoa lam
thời Lê - Mạc chiếm số lượng lớn (đồ gốm hoa lam vẽ rồng và hoa
sen).

Mối liên hệ giữa ngành Lịch sử mĩ thuật và Khảo cổ học
 Thời Lê Trung hưng:
 Gạch ngói, gạch hộp rỗng trang trí hoa cúc, các loại gốm men. Số
lượng mảnh hiện vật thời Lê Trung hưng khá nhiều.
 Thời Nguyễn:
 Là các loại gạch ngói vụn, một ít gốm sứ.

Mối liên hệ giữa ngành Lịch sử mĩ thuật và Khảo cổ học

Lịch sử mĩ thuật và Khảo cổ học có mối liên hệ, gắn bó mật thiết
với nhau. Một cuộc khảo sát khảo cổ học bao gồm nhiều giai đoạn
khác nhau. Từ các phân tích, đánh giá, nghiên cứu công khai, nhà
khảo cổ học có thể cung cấp nguồn tư liệu cho các sử gia, nhà
nghiên cứu mĩ thuật.

Một số cách tiếp cận trong tìm hiểu Lịch sử mĩ thuật
 Tiếp cận di sản mĩ thuật theo quan
điểm mĩ thuật học: nhà nghiên cứu
thực hiện quá trình nghiên cứu bằng việc
khảo sát, khám phá nghệ thuật của di
sản, đưa ra những luận bàn khoa học về
mĩ thuật trên cơ sở ngôn ngữ tạo hình,
góp phần giải mã di sản truyền thống.

Một số cách tiếp cận trong tìm hiểu Lịch sử mĩ thuật
 Tiếp cận mĩ thuật theo quan điểm xã hội học: sự phát hiện
về phong cách và hình thức nghệ thuật theo quy mô lớn.

Một số cách tiếp cận trong tìm hiểu Lịch sử mĩ thuật
 Tiếp cận mĩ thuật theo quan
điểm triết học / mĩ học:
nghiên cứu cái đẹp và ý thức
thẩm mĩ.

Một số cách tiếp cận trong tìm hiểu Lịch sử mĩ thuật
 Tiếp cận mĩ thuật trên cơ
sở văn hóa học: nghiên cứu,
nhìn nhận vấn đề về tác giả,
tác phẩm dựa trên giá trị
văn hóa, phong cách và bản
sắc riêng của nghệ sĩ.

Các bước tìm hiểu lịch sử mĩ thuật
1. Bước 1: Xác định đối tượng
mĩ thuật cần tìm hiểu.
2. Bước 2: Tìm hiểu các điều
kiện tác động khách quan.
3. Bước 3: Tìm hiểu các điều kiện
tác động chủ quan.

Các bước tìm hiểu lịch sử mĩ thuật
4. Bước 4: Phân tích các đặc điểm, đặc trưng.
5. Bước 5: Nhận định giá trị tác phẩm.

THẢO LUẬN

 Chúng ta có thể kết nối tác phẩm với bối
cảnh lịch sử mà nó được tạo ta hay không?
 Tác phẩm được thực hiện ở đâu? Thông
qua tác phẩm, chúng ta biết điều gì về thời
kì lịch sử mà nó được tạo ra hay không?
 Lợi ích của việc đến di tích hoặc tham quan
bảo tàng?

VẬN DỤNG

 Thiết lập các danh mục tài liệu về lịch sử mĩ thuật (sách, tạp chí,
trang thông tin điện tử,...).
 Tìm hiểu về một trường đại học có mã ngành Lí luận và Lịch sử
mĩ thuật ở Việt Nam mà em biết.
 Kể tên các nhà nghiên cứu mĩ thuật ở Việt Nam mà em biết.

Hoàn thành bài tập
vận dụng.

HƯỚNG DẪN VỀ
Học và chuẩn bị bài 2 –
Khái quát về lịch sử thế
giới.

NHÀ

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!