Bài 51. Bài tập quang hình học

Tìm kiếm Bài giảng

Đưa bài giảng lên

Gốc > THCS (Chương trình cũ) > Vật lí > Vật lí 9 >

0 / 0

Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...

Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả

(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: THƯ VIỆN BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ
Người gửi: Lê Minh Trung Râu
Ngày gửi: 09h:19' 15-01-2024
Dung lượng: 1.7 MB
Số lượt tải: 1133

Số lượt thích: 0 người

KIỂM TRA MIỆNG
Vẽ ảnh của một vật tạo bởi thấu kính và nêu đặc
điểm của ảnh vừa vẽ trong các trường hợp sau:
( AB vuông góc với trục chính
).
B
1/

F'

F
A

O

B
2/

F'

F
A

O

1

1. Ảnh của một vật tạo bởi TKHT: (dB'

B
F'

F
A'

A

O

2

2. Ảnh của một vật tạo bởi TKPK:

B
B'
F

A

A'

F'
O

3

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
1.BÀI 1 . (SGK /135 Về hiện tượng khúc xạ ánh sáng)
Một bình hình trụ tròn có
N
chiều cao 8cm và đường
kính 20cm. Một HS đặt mắt
nhìn vào trong bình sao cho
D
A
thành bình vừa vặn che
P
khuất hết đáy.
Q
Khi đổ nước vào khoảng
8cm
xấp xỉ 3/4 bình thì bạn đó
vừa vặn nhìn thấy tâm 0 của
đáy. Hãy vẽ tia sáng từ tâm
C
B
N'
0 của đáy bình truyền tới
0
mắt.
20cm
Trước khi đổ nước vào bình mắt có nhìn
thấy tâm O của đáy bình không?
Trả lời
Trước khi đổ nước vào bình mắt không nhìn
thấy tâm O của đáy bình.

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
1.BÀI 1 . (SGK /135 Về hiện tượng khúc xạ ánh sáng)
Một bình hình trụ tròn có
N
chiều cao 8 cm và đường
kính 20 cm. Một HS đặt mắt
nhìn vào trong bình sao cho
D
thành bình vừa vặn che A
khuất hết đáy.
P
Q
Khi đổ nước vào khoảng
8cm
xấp xỉ 3/4 bình thì bạn đó
vừa vặn nhìn thấy tâm 0 của
đáy. Hãy vẽ tia sáng từ tâm
0 của đáy bình truyền tới
N'
0
B
mắt.
20cm
C
Tại sao sau khi đổ nước thì mắt lại nhìn
thấy tâm O của đáy bình?
Trả lời
Vì lúc này xảy ra hiện tượng khúc xạ ánh

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
1.BÀI 1 . (SGK /135 Về hiện tượng khúc xạ ánh sáng)
Một bình hình trụ tròn có
chiều cao 8 cm và đường
kính 20 cm. Một HS đặt mắt
nhìn vào trong bình sao cho
A
thành bình vừa vặn che
P
khuất hết đáy.
Khi đổ nước vào khoảng
xấp xỉ 3/4 bình thì bạn đó
vừa vặn nhìn thấy tâm 0 của
đáy. Hãy vẽ tia sáng từ tâm
B
0
0 của đáy bình truyền tới
20cm
mắt.

N

D
I

Q

8cm

N'

C

EmGiao
hãy điểm
vẽ đường
truyền
của
tia sáng
giữa PQ
và DB
là điểm
gì? từ
tâm O đến mắt.
Trả lời

Là điểm tới.

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
1.BÀI 1 . (SGK /135 Về hiện tượng khúc xạ ánh sáng)
Một bình hình trụ tròn có
chiều cao 8 cm và đường
kính 20 cm. Một HS đặt mắt
nhìn vào trong bình sao cho
thành bình vừa vặn che
khuất hết đáy.
Khi đổ nước vào khoảng
xấp xỉ 3/4 bình thì bạn đó
vừa vặn nhìn thấy tâm 0 của
đáy. Hãy vẽ tia sáng từ tâm
0 của đáy bình truyền tới
mắt.

N

A

D
I

P

B

0

Q

N'

C

Lưu ý: Vẽ mặt cắt dọc của bình sao cho
chiều cao và đường kính đáy bình theo tỷ
lệ 2/5.
-Vẽ đường thẳng PQ biểu diễn mặt nước

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
2.BÀI 2 ( SGK/ 135 Về việc dựng ảnh của vật qua thấu kính hội tụ)

Một vật sáng AB có dạng
mũi tên được đặt vuông góc
với trục chính của một thấu
kính hội tụ, cách thấu kính
16cm, A nằm trên trục chính.
Thấu kính có tiêu cự là 12cm.
a) Hãy vẽ ảnh của vật AB
theo đúng tỉ lệ.
b)Hãy đo chiều cao của
ảnh và của vật trên hình vẽ
và tính xem ảnh cao gấp
bao nhiêu lần vật.

B
F
A

12cm O
16cm

F'

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
2.BÀI 2 ( SGK/ 135 Về việc dựng ảnh của vật qua thấu kính hội tụ)
Một vật sáng AB có dạng mũi tên
được đặt vuông góc với trục
chính của một thấu kính hội tụ,
cách thấu kính 16cm, A nằm trên
trục chính. Thấu kính có tiêu cự
là 12cm

a. Hãy vẽ ảnh của vật AB
theo đúng tỉ lệ
b)Hãy đo chiều cao của ảnh
và của vật trên hình vẽ và tính
xem ảnh cao gấp bao nhiêu lần
vật

B

I
F'

A F

A'

O

B'

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
2.BÀI 2 ( SGK/ 135 Về việc dựng ảnh của vật qua thấu kính hội tụ)
Một vật sáng AB có dạng mũi tên
được đặt vuông góc với trục chính
của một thấu kính hội tụ, cách thấu
kính 16cm, A nằm trên trục chính.
Thấu kính có tiêu cự là 12cm
a. Hãy vẽ ảnh của vật AB theo
đúng tỉ lệ
b)Hãy đo chiều cao của ảnh và
của vật trên hình vẽ và tính xem
ảnh cao gấp bao nhiêu lần vật

B
A F

I

F'

A'

O

B'

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
2.BÀI 2 ( SGK/ 135 Về việc dựng ảnh của vật qua thấu kính hội tụ)

Một vật sáng AB có dạng
mũi tên được đặt vuông góc với
trục chính của một thấu kính hội
tụ, cách thấu kính 16cm, A nằm
trên trục chính.Thấu kính có
tiêu cự là 12cm.
a. Hãy vẽ ảnh của vật AB
theo đúng tỉ lệ.
b.Hãy đo chiều cao của ảnh và
của vật trên hình vẽ và tính xem
ảnh cao gấp bao nhiêu lần vật.

B
A F

I

F'

A'

O

B'

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
2.BÀI 2 SGK /135)

b.Hãy đo chiều cao của ảnh và
của vật trên hình vẽ và tính
xem ảnh cao gấp bao nhiêu
lần vật

Ta có: OA ' B '

F'

A'

O

OAB (g.g)



A ' B ' OA '

(1)
AB OA

B'

A'B' F ' A '

OI
F'O
A'B' F ' A ' OA ' F ' O
Mà AB=OI suy ra


(2)
AB
F'O
F 'O
Từ (1) và (2) ta có: OA '  OA ' F'O
OA
F'O

Mặt khác F ' A ' B '



F ' OI (g.g) 

S

a)Hãy vẽ ảnh của vật AB
theo đúng tỉ lệ.

A F

I

S

Một vật sáng AB có dạng mũi
tên được đặt vuông góc với trục
chính của một thấu kính, cách
thấu kính 16cm, A nằm trên trục
chính.Thấu kính có tiêu cự là
12cm.

B

OA ' OA ' 12

 OA ' 48(cm)
16
12

Thay vào (1) ta có: A'B'=3AB

Vậy ảnh cao gấp 3 lần vật.

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC

3.BÀI 3 (Bài tập 3 SGK trang 136)

Mắt Hoà

Hoà bị cận thị có điểm cực

CV

viễn nằm cách mắt 40cm. Bình
cũng bị cận thị có điểm cực viễn
nằm cách mắt 60cm.

a. Ai cận thị nặng hơn?
b. Hoà và Bình đều phải đeo

kính khắc phục tật cận thị. Kính
được đeo sát mắt. Đó là thấu
kính loại gì? Kính của ai có tiêu
cự ngắn hơn?

40 cm
Mắt Bình

CV
60 cm
Mắt cận không nhìn rõ được những vật ở
xa mắt hay gần mắt?
Trả lời

Mắt cận không nhìn rõ được những vật ở xa mắt

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC

3.BÀI 3 (SGK/136 Về tật cận thị)

Mắt Hoà

Hoà bị cận thị có điểm cực

CV

viễn nằm cách mắt 40cm. Bình
cũng bị cận thị có điểm cực viễn
nằm cách mắt 60cm.

a. Ai cận thị nặng hơn?
b. Hoà và Bình đều phải đeo

kính khắc phục tật cận thị. Kính
được đeo sát mắt. Đó là thấu
kính loại gì? Kính của ai có tiêu
cự ngắn hơn?

40 cm
Mắt Bình

CV
60 cm
Điểm Cv của mắt là gì?
Trả lời
Là điểm xa mắt nhất mà ta có thể nhìn rõ được khi
không điều tiết.

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
3.BÀI 3 (SGK/136 Về tật cận thị)

CV

Hoà bị cận thị có điểm cực

viễn nằm cách mắt 40cm. Bình
cũng bị cận thị có điểm cực viễn
nằm cách mắt 60cm.

a. Ai cận thị nặng hơn?
b. Hoà và Bình đều phải đeo

kính khắc phục tật cận thị. Kính
được đeo sát mắt. Đó là thấu
kính loại gì? Kính của ai có tiêu
cự ngắn hơn?
Trả lời
a. Vậy Hoà bị cận nặng hơn Bình

40 cm

Mắt Hoà

Mắt Bình

CV

60 cm
Hòa, Bình lần lượt nhìn rõ được những vật có
khoảng cách xa mắt nhất là bao nhiêu?
Trả lời
- Hòa nhìn rõ được những vật có khoảng cách xa
mắt nhất là 40 cm.
- Bình nhìn rõ được những vật có khoảng cách
xa mắt nhất là 60 cm.
Ai bị cận nặng hơn?

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC

3.BÀI 3 (SGK/136 Về tật cận thị)

Mắt Hoà

Hoà bị cận thị có điểm cực

CV

viễn nằm cách mắt 40cm. Bình
cũng bị cận thị có điểm cực viễn
nằm cách mắt 60cm.

a. Ai cận thị nặng hơn?
b. Hoà và Bình đều phải đeo

kính khắc phục tật cận thị. Kính
được đeo sát mắt. Đó là thấu
kính loại gì? Kính của ai có tiêu
cự ngắn hơn?
Trả lời
a. Vậy Hoà bị cận nặng hơn Bình.

40 cm
Mắt Bình

CV
60 cm
Khắc phục tật cận thị là làm cho người cận có
thể nhìn rõ được những vật ở xa mắt hay gần mắt?
Trả lời
Khắc phục tật cận thị là làm cho người bị cận có thể
nhìn rõ những vật ở xa mắt.

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC

BÀI 3 (Bài tập 3 SGK trang 136)

Mắt Hoà

CV

Hoà bị cận thị có điểm cực

viễn nằm cách mắt 40cm. Bình
cũng bị cận thị có điểm cực viễn
nằm cách mắt 60cm.

a. Ai cận thị nặng hơn?
b. Hoà và Bình đều phải đeo

kính khắc phục tật cận thị. Kính
được đeo sát mắt. Đó là thấu
kính loại gì? Kính của ai có tiêu
cự ngắn hơn?
Trả lời
a. Vậy Hoà bị cận nặng hơn Bình.
b. Đó là TKPK.

F

40 cm
Mắt Bình

CV
F

60 cm

Kính
cận
hợp hội
là kính
có phân
tiêu điểm
Kính
cận
là thích
thấu kính
tụ hay
kì? như
thế nào?
Trả lời
Kính cận làTrả
thấu
lờikính phân kì.
Kính có tiêu điểm trùng với điểm Cv của mắt.

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC

BÀI 3(Bài tập 3 SGK trang 136)

Mắt Hoà

Hoà bị cận thị có điểm cực

viễn nằm cách mắt 40cm. Bình
cũng bị cận thị có điểm cực viễn
nằm cách mắt 60cm.
a. Ai cận thị nặng hơn?
b.Hoà và Bình đều phải đeo
kính khắc phục tật cận thị. Kính
được đeo sát mắt. Đó là thấu
kính loại gì? Kính của ai có tiêu
cự ngắn hơn?
Trả lời

CV
40 cm
Mắt Bình

CV
60 cm

Vậy kính của Hoà, của Bình lần luợt có tiêu cự là
bao nhiêu?
Trả lời
a. Vậy Hoà bị cận nặng hơn Bình.
Vậy kính của Hoà có tiêu cự 40cm.
b. Đó là TKPK.
Kính của Bình có tiêu cự 60cm.
Vậy kính của ai có tiêu cự ngắn hơn?

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC

3.BÀI 3 (SGK/136 Về tật cận thị)

Mắt Hoà

Hoà bị cận thị có điểm cực

viễn nằm cách mắt 40cm. Bình
cũng bị cận thị có điểm cực viễn
nằm cách mắt 60cm.
a. Ai cận thị nặng hơn?
b. Hoà và Bình đều phải đeo
kính khắc phục tật cận thị. Kính
được đeo sát mắt. Đó là thấu
kính loại gì? Kính của ai có tiêu
cự ngắn hơn?
Trả lời
a. Vậy Hoà bị cận nặng hơn Bình.
b. Đó là TKPK.
Kính của Hoà có tiêu cự 40cm
còn kính của Bình có tiêu cự
60cm. Vậy kính của Hoà có tiêu
cự ngắn hơn.

CV
40 cm
Mắt Bình

CV
60 cm

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC
* BAØI HOÏC KINH NGHIEÄM :

- Khi aùnh saùng truyeàn töø nöôùc ra ngoaøi khoâng khí seõ xaûy
ra hieän töôïng khuùc xaï aùnh saùng. Maét nhìn thaáy vaät khi
aùnh saùng töø vaät ñoù truyeàn ñeán maét ta
- Thaáu kính hoäi tuï cho aûnh thaät:

1
1
1


f
d
d'
- Ñoä lôùn cuûa aûnh taïo bôûi thaáu kính hoäi tuï
ta coù:

h
d

h'
d'

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
•Xem lại phương pháp giải lại bài tập 1;2;3 SGK trang
135-136.
•Làm bài tập 51.2; 51.4; 51.5; 51.6 SBT.
•Chuẩn bị bài 52 “ Ánh sáng trắng và ánh sáng màu”.
•Tìm ví dụ nguồn phát ra ánh sáng trắng, ánh sáng màu.

TIẾT 59-BÀI 51: BÀI TẬP QUANG HÌNH HỌC

Bài Tập Vận Dụng Công Thức Thấu Kính
• Người ta chụp ảnh của một học sinh đứng cách vật
kính của máy ảnh 5m thì cho ảnh rỏ nét trên phim. Biết
phim cách vật kính một khoảng 5cm. Hỏi vật kính của
máy ảnh có tiêu cự bằng bao nhiêu?
Bài giải
Tóm tắt:

Tiêu cự của vật kính là:

Cho biết:
d=5m=500cm

Áp dụng công thức: 1/f= 1/d +1/d'
=>

d'= 5cm.
Tính:

f =?

f= d.d'/(d+d')= 500.5/(500+5)=
= 4,95(cm).
Vậy tiêu cự của vật kính là: