CHUYÊN ĐỀ 2:
Trái đất và bầu
trời

TỔ 3

Bài 4: Xác định phương
hướng

Vị trí các
thiên thể
trên bầu trời
- NHÓM 5 -

NHÓM 5
NỘI DUNG BÁO CÁO
a

• Khái Niệm Thiên Cầu

b

• Bản Đồ Ở Sao Thiên Cẩu Bắc

c

• Ba Chòm Sao Quan Trọng
Trên Bầu Trời Phương Bắc

a) Khái niệm thiên cầu
Thiên cầu là một quả cầu giả định có
bán kính rất lớn với tâm đặt ở Trái
Đất. Các thiên thể và sự chuyển động
của chúng được phản chiếu trên thiên
cầu
• Để xác định vị trí của thiên thể trên
bầu trời, ta gắn một hệ trục tọa độ vào
thiên cầu
•

 Gốc

tọa độ O tại vị trí người quan sát thiên

thể.
 Đường thẳng đi qua đỉnh đầu người quan
sát cắt thiên cầu tại điểm Z và Z' lần lượt
trên đầu và dưới chân
 Z và Z' đối xứng với nhau qua O được lần
lượt gọi là thiên đỉnh và thiển để.
 Vòng tròn lớn đi qua thiên đỉnh Z và Z',
đồng thời vuông góc với đường chân trời
gọi là vòng thẳng đứng

b) Bản đồ sao ở thiên cầu Bắc
Sao là những thiên thể khổng lồ
nóng, sáng, có khối lượng lớn
• Mặt trời là ngôi sao gần Trái Đất
nhất và chi phối toàn bộ sự sống bằng
nguồn năng lượng mà nó phát ra
•

b) Bản đồ sao ở thiên cầu Bắc
Các sao thường có nhiệt độ lớn và
khoảng cách xa nên không thể trực tiếp
tiếp xúc mà chỉ có thể nghiên cứu qua
quan sát và đo đạc (độ sáng, vị trí,…)
• Mắt thường có thể quan sát được
khoảng 6000 sao trên toàn bộ thiên cầu
•

Tại

sao khi quan sát bầu
trời sao vào các thời điểm
khác nhau tại cùng một
địa điểm trên trái đất ta
sẽ thấy vị trí tương đối
giữa các sao khác nhau

a) Kỉ băng hà 30 000 năm trước;
b) ngày nay;
c) dự kiến 30 000 năm sau

b) Bản đồ sao ở thiên cầu Bắc
Vị

trí các ngôi sao phụ thuộc vào
thời điểm và vị trí người quan sát,
do đó chỉ có giá trị trong việc thực
hành quan sát
Do vậy nên các nhà thiên văn học
đã lập nên bảng đồ sao nhằm sử
dụng thống nhất trên toàn thế giới
trong việc xác định vị trí của các
chòm sao

b) Bản đồ sao ở thiên cầu Bắc
Người

Hy Lap cổ đã dùng tên của các vị thần hoặc con vật thần thoại
để đặt tên cho những chòm sao ở thiên cầu Bắc
Đến thế kỉ XVII - XVIII, các chòm sao ở thiên cầu Nam mới được đặt
tên
Năm 1922 tại Rome nước Ý, Hiệp hội Thiên văn Quốc tế
(IAU) đã họp và chia bầu trời thành 88 chòm sao và 89 khu
vực (do chòm sao Cự Xà có hai phần riêng tách rời nhau)

b) Bản đồ sao ở thiên cầu Bắc
Hãy

kể tên một
số chòm sao mà
bạn biết?

•
•
•
•
•
•

Chòm Tiên Nữ (Andromeda)
Chòm Thiên Ưng (Aquila)
Chòm Nam Thập Tự (Crux)
Chòm Thiên Long (Draco)
Chòm Phượng Hoàng (Phoenix)
Chòm Phi Mã (Pegasus)

b) Bản đồ sao ở thiên cầu Bắc

b) Bản đồ sao ở thiên cầu Bắc

b) Bản đồ sao ở thiên cầu Bắc

a) Chòm Gấu Lớn

b)Chòm Gấu Nhỏ

c) Chòm Thiên Hậu

c) Ba chòm sao quan trọng trên bầu trời phương Bắc
Chòm

gấu lớn (Ursa Major)
còn được gọi là chòm sao Cán
Gáo Lớn. Chòm sao này
thường xuất hiện trên đỉnh đầy
người quan sát vào mùa xuân
và do đó rất dễ quan sát

c) Ba chòm sao quan trọng trên bầu trời phương Bắc
Chòm

Gấu Nhỏ (Ursa Minor)
còn được gọi là chòm Cán Gáo
Nhỏ. Chòm sao này có phương
phụ thuộc vào từng thời điểm
quan sát trong đêm và từng đêm
trong năm
Đầu Cán Gáo Nhỏ chính là sao
Bắc Cực

c) Ba chòm sao quan trọng trên bầu trời phương Bắc
Chòm

sao Thiên Hậu
(Cassiopeia) được tạo thành
từ 5 ngôi sao trên bầu trời
phương Bắc, có dạng chữ W
hoặc M, nằm đối diện với
chòm Gấu Lớn là chòm sao
Gấu Nhỏ

THANKS FOR
WATCHING!!!!
NHÓM 5