BÀI 2. MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU
TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ

CHÀO MỪNG CẢ LỚP
ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG
Ở lớp 6 và lớp 7, chúng ta đã làm quen với việc mô tả và

biểu diễn

dữ liệu vào bảng, biểu đồ thích hợp ở dạng: Bảng thống kê; biểu đồ
tranh; biểu đồ dạng cột/ cột kép; biểu đồ đoạn thẳng; biểu đồ hình
quạt tròn.
Các dạng bảng, biểu đồ trên mô tả và biểu diễn dữ liệu như
thế nào?

CHƯƠNG VI. MỘT SỐ YẾU TỐ THỐNG
KÊ VÀ XÁC SUẤT
BÀI 2. MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU
TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ

NỘI DUNG BÀI HỌC
I

II

Biểu diễn dữ liệu trên các bảng và biểu đồ
thống kê
Biểu diễn một tập dữ liệu theo những cách khác
nhau

I. BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN
CÁC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ
THỐNG KÊ

1. Một số dạng biểu đồ thống kê

HĐ1

Hãy cho biết ta có thể sử dụng những dạng biểu đồ thống kê nào để
mô tả và biểu diễn dữ liệu.
Trả lời:

Ta có thể sử dụng những dạng biểu đồ thống kê như: biểu đồ cột/
cột kép, biểu đồ đoạn thẳng, biểu đồ tranh, biểu đồ hình quạt tròn,...
để mô tả và biểu diễn dữ liệu. 

Ví dụ 1

Biểu đồ cột ở Hình 3 biểu diễn kim ngạch

xuất khẩu điện thoại và linh kiện của Việt Nam trong
các năm 2017, 2018, 2019, 2020. Ở đây, kim ngạch
xuất khẩu một loại hàng hoá là số tiền thu được khi
xuất khẩu loại hàng hoá đó. Nêu cách xác định kim
ngạch xuất khẩu điện thoại và linh kiện của Việt Nam
trong năm 2020.

Giải:

Nhìn vào cột biểu thị kim ngạch xuất khẩu điện thoại và linh kiện của Việt Nam trong năm
2020, ta thấy trên đỉnh cột đó ghi số 50 và đơn vị tính ghi trên trục thẳng đứng là tỉ đô la Mỹ.
Vậy kim ngạch xuất khẩu điện thoại và linh kiện của Việt Nam trong năm 2020 là 50 tỉ đô la
Mỹ.

Ví dụ 2

Biểu đồ cột kép ở Hình 4 biểu diễn tổng sản phẩm trong nước

(GDP) theo giá hiện hành của Việt Nam và Singapore trong các năm 2016,
2017, 2018, 2019.
Nêu cách xác định tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam và
Singapore trong năm 2019.

Giải:
- Nhìn vào cột (màu xanh) biểu thị GDP của Việt Nam trong năm 2019, ta thấy
trên đỉnh cột đó ghi số 261,9 và đơn vị tính ghi trên trục thẳng đứng là tỉ đô
la Mỹ. Vậy GDP của Việt Nam trong năm 2019 là 261,9 tỉ đô la Mỹ.
- Nhìn vào cột (màu cam) biểu thị GDP của Singapore trong năm 2019, ta thấy
trên đỉnh cột đó ghi số 372,1 và đơn vị tính ghi trên trục thẳng đứng là tỉ đô
la Mỹ. Vậy GDP của Singapore trong năm 2019 là 372,1 tỉ đô la Mỹ.

Luyện tập 1
Trong Ví dụ 2, nêu cách xác định tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam và
Singapore lần lượt trong các năm 2016, 2017, 2018.

Giải:
Trong Ví dụ 2, ta đã xác định được cột màu xanh là GDP của Việt Nam; cột màu cam là
GDP của Singapore.
- GDP của mỗi nước, qua mỗi năm được thể hiện trên đỉnh mỗi cột của nước đó.
- GDP Việt Nam từ 2016 đến 2018 là: 205,3; 223,7;245,2 tỉ đô la Mỹ.
- GDP Singapore từ 2016 đến 2018 là: 318,7; 341,9;373,2;372,1 tỉ đô là Mỹ.

Ví dụ 3

Biểu đồ đoạn thẳng trong Hình 5 biểu
diễn nhiệt độ tại một số thời điểm trong
ngày 23/4/2022 ở Huế.
Xác định nhiệt độ ở Huế lúc 9 h.

Giải:
Để biết nhiệt độ ở Huế lúc 9 h, ta làm như sau:
- Từ điểm “9” trên trục nằm ngang, dóng theo chiều thẳng đứng tới đầu mút của đoạn
thẳng thuộc đường gấp khúc;
- Đi tiếp theo chiều ngang về bên trái cho đến khi gặp trục thẳng đứng;
- Đọc số chỉ trên trục thẳng đứng.
Ta có: Nhiệt độ ở Huế lúc 9 h là 32 °C.

Ví dụ 4
ở Hình 6 biểu diễn kết quả thống kê
(tính theo tỉ số phần trăm) diện tích
của châu Á, châu Âu, châu Phi, châu
Mỹ, châu Đại Dương, châu Nam Cực
so với tổng diện tích của cả sáu châu
lục đó.
Hỏi châu Á chiếm bao nhiêu phần trăm tổng diện tích của cả sáu châu lục đó?

Giải:
Tỉ số phần trăm của diện tích châu Á so với tổng diện tích của cả sáu châu lục là 30%.

2. Lựa chọn và biểu diễn dữ liệu vào bảng, biểu đồ thích hợp
HĐ2

Một công ty taxi tuyển lái xe cho ba ca làm việc

trong ngày: ca 1 từ 0 h 00 đến 7 h 00; ca 2 từ 7 h 00 đến
17 h 00; ca 3 từ 17 h 00 đến 24 h 00. Kết quả tuyển chọn
lái xe của công ty như sau: 5 người cho ca 1; 31 người
cho ca 2; 14 người cho ca 3.
a) Hãy lựa chọn biểu đồ thích hợp để biểu diễn dữ liệu trên.
b) Hãy hoàn thiện biểu đồ ở Hình 7 để nhận được biểu đồ cột biểu diễn kết quả tuyển chọn
trên.

Giải:
a) Ta chọn biểu đồ đoạn thẳng hoặc biểu đồ cột để biểu diễn dữ liệu trên.
b)

Nhận xét
• Để biểu diễn dữ liệu thống kê, ta cần lựa chọn bảng, biểu đồ thích
hợp.
• Để có thể hoàn thiện được biểu đồ thống kê (hoặc bảng thống kê)
đã lựa chọn, ta cần biểu diễn được dữ liệu vào biểu đồ (hoặc
bảng) đó. Muốn vậy, ta cần biết cách xác định mỗi yếu tố của biểu
đồ (hoặc bản) thống kê đó.

Ví dụ 5
Số lượng học sinh ở hai lớp 8A và 8B đăng kí tham
gia: câu lạc bộ (CLB) bóng đá lần lượt là 26 và 22
(học sinh); CLB bóng rổ lần lượt là 14 và 18 (học
sinh).
a) Hãy lựa chọn biểu đồ thích hợp để biểu diễn dữ
liệu trên.
b) Hãy hoàn thiện biểu đồ ở Hình 8 để nhận được
biểu đồ cột kép biểu diễn số lượng học sinh ở hai
lớp 8A và 8B đăng kí tham gia hai CLB trên.

Giải:
a) Ta lựa chọn biểu đồ cột kép để biểu
diễn dữ liệu trên.
b) Sau khi hoàn thiện biểu đồ ở Hình 8,
ta nhận được biểu đồ cột kép ở Hình 9
biểu diễn số lượng học sinh ở hai lớp 8A
và 8B đăng kí tham gia CLB bóng đá và
CLB bóng rổ.

Luyện tập 2
Thống kê số sản phẩm bán được trong các tháng 1, 2, 3 của một cửa
hàng lần lượt là 50; 40; 48 (đơn vị: sản phẩm).
Hãy hoàn thiện Bảng 6 để nhận được bảng thống kê biểu diễn dữ liệu
trên.
Tháng
Số sản phẩm bán được
(Đơn vị: sản phẩm)

1

2

3

?
50

?
40

?
48

Còn nữa….
Có đủ bộ word và powerpoint cả năm tất cả các bài
môn: Toán 8 Cánh diều
https://drive.google.com/drive/folders/1GV75-Gj1xXWs
JHdq-I0_OIouL4iLnqbc?usp=drive_link