CHỦ ĐỀ 8: TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN
HÓA NĂNG LƯỢNG Ở SINH VẬT

Bài 18: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

Thực vật có thể tự
tổng hợp chất hữu cơ từ
những nguyên liệu nào?

Chất hữu cơ
được tổng hợp
ở
thực
vật
thông qua quá
trình nào?
Oxygen

Ánh sáng
mặt trời
Chất hữu cơ
Carbon dioxide
Nước và chất khoáng

Hình 18.1.Sơ đồ tổng hợp chất hữu cơ ở cây

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp

Nêu các
bộ phận
của lá?
- Lá cây gồm:
+ Cuống lá
+ Gân lá
+ Phiến lá .

Đặc điểm cấu tạo và chức năng của gân lá ?
Tế bào biểu
bì mặt trên
Tế bào thịt lá

Khoang chứa
không khí
Tế bào biểu
bì mặt dưới

Lục lạp
Gân lá gồm
các bó mạch

Lỗ khí

Điền cấu tạo trong của lá cây cho phù hợp?
2

1
Tế bào biểu bì
mặt trên

Tế bào thịt lá

3
Mạch gỗ
Tế bào biểu bì
mặt dưới

6

4
Mạch rây
5

Khí khổng

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
- Lá cây là cơ quan quang hợp của cây xanh.
- Lá cây gồm: Cuống lá, gân lá, phiến lá. Bên trong
lá có các bộ phận: Lục lạp, khí khổng, mạch gỗ ,
mạch rây.

- Nêu đặc điểm của lá cây phù hợp với chức năng quang hợp

Bộ phận
Phiến lá
Gân lá
Lục lạp
Khí khổng

Đặc điểm

Vai trò trong quang hợp

Lá rau ngót

Lá rau má

Lá trúc đào

Lá kinh giới

Lá lốt

Lá địa lan

Lá sen

Lá rau muống

Lá xương xông

- Nêu đặc điểm của lá cây phù hợp với chức năng quang hợp?

- Phiến lá: Dạng bản dẹt, hướng nằm vuông góc với thân cây. Có chức năng thu nhận được nhiều ánh sáng.

Gân hình mạng

Lá gai

Gân song song

Lá rẻ quạt
Các kiểu gân lá

Gân hình cung

Lá địa liền

- Gân lá: Có mạch dẫn, cứng cáp, nằm ở trong cấu trúc lá. Vận chuyển nước đến lục lạp và vận
chuyển chất hữu cơ từ lục lạp về cuống lá, từ đó vận chuyển đến các bộ phận khác của cây.

- Lục lạp: Nằm ở lớp giữa của lá, chứa diệp lục. Thu nhận ánh sáng dùng cho tổng hợp chất hữu cơ cho
lá
cây.

- Khí khổng: Phân bố trên bề mặt lá, có khả năng đóng, mở. Trao đổi khí và thoát hơi nước.

Nghiên cứu thông tin SGK và hình 18.2
?2: Cây dạng lá kim, cây không có lá có
quang hợp không?

II. Quá trình quang hợp
1. Khái niệm về quang hợp

Nêu khái niệm quang hợp
là gì ?
1. Khái niệm: Quang hợp là quá
trình thu nhận và chuyển hóa năng
lượng ánh sáng, tổng hợp nên các
chất hữu cơ từ các chất vô cơ như
nước ,khí carbon dioxide, diễn ra ở
tế bào có chất diệp lục, đồng thời
thải ra khí oxigen

Vì sao phải trồng cây ở nơi có đủ ánh sáng?

- Trồng cây ở nơi có đủ ánh sáng thì cây quang hợp để chế
tạo chất hữu cơ, giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt.

ÁNH SÁNG

Khí
Cacbondioxide

TINH BỘT

Khí OXIgen

2. Phương trình tổng quát
Cacbondioxide + Nước

Ánh sáng
Diệp lục

Chất hữu cơ + Oxigen

II. Quá trình quang hợp

Cho biết các chất tham
gia và sản phẩm tạo
thành của quá trình
quang hợp?

Chất
Các yếu tố
Sản phẩm tham gia
tham gia
- Cacbon
dioxide
- Nước

- Oxigen - Ánh sáng
- Glucose - Diệp lục
Nước

Chất hữu
cơ

2. Phương trình tổng quát
- Quá trình tổng hợp chất hữu cơ ở thực vật cần
nguyên liệu là: nước (H2O), carbon dioxide (CO2),
ánh sáng mặt trời (quang năng).
- Sản phẩm của Quang hợp là Chất hữu cơ và khí
oxygen.

2. Phương trình tổng quát
Nguyên liệu

Sản phẩm

Các yếu tố tham gia

Chất
hữu
cơ
ví
dụ
như
đường
glucose.
Chất
dự
- Cacbon dioxit
- Oxigen
- Ánh sáng
- Nước
- Diệpbột,
lục tinh bột
trữ
đặc trưng của- Glucose
thực vật là tinh
được tạo thành nhờ sự liên kết của các phân tử
Glucose. Từ tinh bột và muối khoáng do rễ hút
vào cây sẽ chế tạo ra các sản phẩm hữu cơ khác.

3. Ý nghĩa:
- Quang hợp tạo ra năng lượng
cho sự sống (tích lũy trong các
chất hữu cơ), giúp cân bằng khí
O2 và khí CO2 trong khí
quyển , có vai trò quyết định sự
sống trên trái đất.

Quang hợp có ý
nghĩa như thế nào
đối với sự sống
trên trái đất?

3. Ý nghĩa:
- Sinh vật có chứa lục lạp
trong tế bào thì có khả
năng quang hợp.

Những sinh vật
nào có thể
quang hợp?

Ý nghĩa của Quang hợp là:
- Là nguồn cung cấp oxy số một trong khí quyển.
- Quá trình quang hợp ở thực vật cũng là nguồn cung cấp quan
trọng cho các nguyên liệu ngành công nghiệp và dược liệu.
Góp phần tạo nên mối quan hệ dinh dưỡng (năng lượng) giữa
thực vật, con người và động vật.
-

- Ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến hầu hết sự sống trên
Trái đất.
- Đóng vai trò là quá trình cung cấp năng lượng chính cho hầu
hết các cây cối và thực vật.
- Sinh vật có chứa lục lạp trong tế bào thì có khả năng quang hợp.

III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng
lượng trong quang hợp

*Chuyển hóa năng lượng trong quang hợp:
- Ánh sáng mặt trời (quang năng) nhờ lục lạp
chuyển hóa thành năng lượng hóa học (hóa
năng) tích lũy trong chất hữu cơ ở lá cây.
*Trao đổi chất trong quang hợp:
Vật chất từ môi trường ngoài (nước và khí
carbon dioxide) được vận chuyển đến lục lạp ở
lá cây, biến đổi hóa học thành chất hữu cơ
(đường,tinh bột…) và oxygen.

Trao đổi chất và
chuyển hóa năng
lượng trong quang
hợp có mối quan
hệ như thế nào?

Sơ đồ mối quan hệ giữa trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng trong quang hợp

-Trao
vàcó chuyển
- Trong đổi
quangchất
hợp luôn
sự trao
đổi chấtnăng
và chuyểnlượng
hóa năng lượng
hóa
trong
- tổng hợp các chất đồng thời tích
quang
hợp có mối quan hệ
lũy năng lượng và phân giải các
chặt
chẽ,
trình
này
chất đã
tổnghai
hợp quá
được để
giải phóng
năng diễn
lượng cần
các thời,
hoạt động
luôn
ra cho
đồng
gắn
sống của cây.
liền
với nhau.

III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
trong quang hợp
- Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp
có mối quan hệ chặt chẽ, hai quá trình này luôn diễn ra
đồng thời, gắn liền với nhau.
Cacbon dioxit + Nước
(Các chất vô cơ)

As mặt trời
(Quang năng)

Chất hữu cơ + Oxigen
( Hóa năng )

Luyện tập
Khái niệm

Sơ đồ

Vai trò của lá

QUANG
HỢP
TĐC và
chuyển hóa

Sơ
đồ

Mối
quan
hệ

Chất tham gia

Sản phẩm

Ý nghĩa

GHI NHỚ
1. Lá là cơ quan quang hợp của cây xanh.
2. Quang hợp là quá trình thu nhận và chuyển hóa năng lượng ánh
sáng, tổng hợp nên các chất hữu cơ từ các chất vô cơ như nước, khí
carbon dioxide, diễn ra ở tế bào có chất diệp lục, đồng thời thải ra khí
oxygen.
3. Trong quá trình quang hợp, một phần năng lượng ánh sáng được
chuyển hóa thành năng lượng hóa học tích lũy trong các hợp chất hữu
cơ ở lá cây.
4. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp có mối
quan hệ chặt chẽ, hai quá trình này luôn diễn ra đồng thời, gắn liền
với nhau.

Vận dụng
- Trồng 2 chậu hoa 10 giờ hoặc hoa dừa
cạn: 1 chậu đặt ở ban công nơi có nắng và
1 chậu đặt trong nhà.
- Quan sát sự phát triển của 2 cây và ghi chép lại sự
khác biệt và giải thích nguyên nhân.
- Các nhóm báo cáo kết quả nghiên cứu sau 1 tuần.
- Chuẩn bị bài sau : học và trả lời câu hỏi bài 18
- Đọc kĩ bài 19