Luật tục xưa của người Êđê
Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái Sơn

1

Đọc lưu loát toàn bài với giọng
đọc rõ ràng, rành mạch, trang
trọng, thể hiện tính nghiêm minh

2

của luật tục.
Hiểu được ý nghĩa của bài
đọc.

LUẬT TỤC XƯA CỦA NGƯỜI Ê-ĐÊ
(Trích)

Về cách xử phạt
Chuyện nhỏ thì xử nhẹ, chuyện lớn thì xử nặng; chuyện giữa những
người bà con, anh em cũng xử như vậy.
Nếu là chuyện nhỏ thì phạt tiền một song, chuyện lớn thì phạt tiền
một co. Nếu là chuyện quá sức con người, gánh không nổi, vác không
kham thì người phạm tội phải chịu chết.
Về tang chứng và nhân chứng
Phải nhìn tận mặt, phải bắt tận tay kẻ phạm tội; phải lấy được, giữ
được gùi, khăn, áo, dao,... của kẻ phạm tội. Phải khoanh một vòng
tròn dưới đất, khắc một dấu trên cột nhà; nếu ở trong rừng phải bẻ
nhánh cây, khắc dấu vào cây rừng để làm dấu nơi xảy ra sự việc.
Phải có bốn năm người hoặc vài ba người có mặt khi việc xảy ra. Mọi
người tai đều đã nghe, mắt đều đã thấy. Có như vậy, các tang chứng
mới chắc chắn.

Về các tội

- Tội không hỏi cha mẹ:
Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có mẹ cha
phải hỏi mẹ cha. Đi rừng lấy củi mà không hỏi cha, đi suối lấy nước mà
chẳng nói với mẹ; bán cái này, mua cái nọ mà không hỏi ông già bà cả
là sai; phải đưa ra xét xử.
- Tội ăn cắp:
Kẻ thò tay ra để đánh cắp của người khác là kẻ có tội. Kẻ đó phải trả
lại đủ giá; ngoài ra phải bồi thường gấp đôi số của cải đã lấy cắp.
- Tội giúp kẻ có tội:
Kẻ đi cùng đi, bước cùng bước, nói cùng nói với kẻ có tội cũng là có
tội.
- Tội dẫn đường cho địch đến đánh làng mình:
Kẻ mà địch không đi được thì cõng, địch không ăn được thì mớm, địch
không biết thì nói cho biết, làm hàng trăm dân làng bị địch bắt, hàng
nghìn dân làng bị địch giết là kẻ có tội lớn. Phải xử kẻ đó bằng dao sắc,

Luyện đọc từ

luật tục
chuyện lớn
lấy cắp
ông già bà cả

Giải nghĩa
từ
Luật tục:
Ê-đê:
Song, co:

Những quy định, phép tắc phải tuân theo
trong buôn làng, bộ tộc,…
Tên một dân tộc thiểu số sống ở vùng Tây
Nguyên.
Các đơn vị tiền cổ của người Ê-đê, hai song bằng một
co.

Tang chứng:

Sự vật, sự việc chứng tỏ hành động phạm
tội.

Nhân chứng:
Trả lại đủ

Người làm chứng.
Trả lại đủ số lượng và giá trị.

Luyện đọc câu
Phải khoanh một vòng tròn dưới đất, khắc
một dấu trên cột nhà; nếu ở trong rừng
phải bẻ nhánh cây, khắc dấu vào cây rừng
để làm dấu nơi xảy ra sự việc.
Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung
phải hỏi cây sung, có mẹ cha phải hỏi mẹ
cha.

Luyện đọc nhóm

Đọc đúng

Đọc to, rõ
ràng

Ngắt nghỉ hơi
hợp lí

Hướng dẫn đọc toàn bài:
- Toàn bài đọc với giọng rõ ràng, rành
mạch, dứt khoát.
- Đọc liền mạch một số cụm từ có trong bài
như: gánh không nổi, vác không kham,
nhìn tận mặt, bắt tận tay, diều tha quạ

Nội dung của bài đọc
III

II

I

- Những việc

-

của việc tạo

người

bằng

ra luật tục.

xem là có tội.

-

Mục

đích

Ê-đê

Sự

công
trong

việc xử phạt
của người Êđê.

I đích của việc tạo ra luật tục.
Mục

Để đảm bảo an ninh, trật tự, gìn giữ cuộc sống thanh
bình, tổ chức nào, cộng đồng nào cũng có những quy
định yêu cầu mọi người phải tuân theo.
1

2

3

Nội quy

Nội quy

Nội quy

Nội quy

lớp học

nhà trường

cơ quan

bệnh viện

4

I đích của việc tạo ra luật tục.
Mục
Trong bất kì nhà nước nào cũng có bộ luật riêng để tạo ra sự
bình yên, ổn định, văn minh và công bằng cho đất nước.

1. Người xưa đã đặt ra luật tục để
làm gì?
A. Để mọi người không ra nước ngoài.
B. Để mọi
người
Người
xưa
đã đều
đặtvui
ravẻ.
luật tục để con

người
sốngcho
theo
nguyên
tắc
C. Để giúp
cuộcnhững
sống của
mọi người
giàu cóđịnh
hơn. nhằm bảo vệ sự công
nhất
D. Để mọi người cùng tuân theo, góp phần

bằng và cuộc sống và bình yên cho
giữ gìn và bảo vệ cuộc sống bình yên cho

buôn
làng.
buôn làng.

II
Những việc người Ê-đê xem là có tội.

1

3

Tộ i khôn g
hỏ i ch a mẹ

2

Tộ i giú p kẻ
có tộ i

4

Tội ă n
cắp

Tội dẫ n
đư ờn g c ho
địch đế n
đánh l à ng

Những việc người Ê-đê xem là có tội
cho thấy:
Người Ê-đê rất coi trọng chữ
hiếu, sự trung thực, căm ghét
cái xấu, cái ác và có tình yêu
sâu sắc với quê hương.

III

Sự công bằng trong quy định xử phạt của người
Ê-đê.

3. Người Ê-đê thực hiện sự công bằng như
thế nào trong quy định xử phạt?
Sự công bằng trong quy định xử phạt của người
Ê-đê được thể hiện ở …………… rõ ràng và không
phân biệt giữa nhà – người ngoài, …………….… phải
chắc chắn, phải có vài ba người làm …………………thì
mới đối chứng có giá trị.
mức phạt
tang
chứng

nhân chứng

III

Sự công bằng trong quy định xử phạt của người
Ê-đê.

- Mức phạt: Tội nhỏ thì xử nhẹ (phạt tiền một song),
chuyện lớn thì xử nặng (phạt tiền một co). Người phạm
tội là người bà con, anh em cũng xử vậy.
- Tang chứng: Phải chắc chắn (phải nhìn tận mặt, bắt tận
tay, lấy và giữ được gùi, khăn, áo, dao của kẻ phạm tội,
đánh dấu được nơi xảy ra sự việc) mới được kết tội.
- Nhân chứng: phải có vài ba người làm chứng, tai nghe
mắt thấy thì đối chứng mới có giá trị.

III

Sự công bằng trong quy định xử phạt của người
Ê-đê.

Ngay từ xưa, người Ê-đê đã có
những quy định rất rạch ròi,
nghiêm minh và công bằng để giữ
cho buôn làng có cuộc sống trật
tự, thanh bình.

Người Ê-đê từ xưa đã có luật tục
quy định, xử phạt rất nghiêm minh,
công bằng để bảo vệ cuộc sống yên
lành của buôn làng.
Từ luật tục của người Ê-đê, chúng
ta hiểu rằng: xã hội nào cũng có luật
pháp và mọi người phải sống và làm
việc theo pháp luật.

LUYỆN ĐỌC DIỄN CẢM

* Đọc toàn bài với giọng rõ ràng,
rành mạch, dứt khoát giữa các
câu, các đoạn để thể hiện tính
nghiêm minh của luật tục.

LUYỆN ĐỌC DIỄN CẢM
Về các tội
- Tội không hỏi cha mẹ:
Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có
mẹ cha phải hỏi mẹ cha. Đi rừng lấy củi mà không hỏi cha, đi
suối lấy nước mà chẳng nói với mẹ; bán cái này, mua cái nọ mà
không hỏi ông già bà cả là sai; phải đưa ra xét xử.
- Tội ăn cắp:
Kẻ thò tay ra để đánh cắp của người khác là kẻ có tội. Kẻ đó
phải trả lại đủ giá; ngoài ra phải bồi thường gấp đôi số của cải đã
lấy cắp.
- Tội giúp kẻ có tội:

LUYỆN ĐỌC DIỄN CẢM
Về các tội
- Tội không hỏi cha mẹ:
Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có
mẹ cha phải hỏi mẹ cha. Đi rừng lấy củi mà không hỏi cha, đi
suối lấy nước mà chẳng nói với mẹ; bán cái này, mua cái nọ mà
không hỏi ông già bà cả là sai; phải đưa ra xét xử.
- Tội ăn cắp:
Kẻ thò tay ra để đánh cắp của người khác là kẻ có tội. Kẻ đó
phải trả lại đủ giá; ngoài ra phải bồi thường gấp đôi số của cải đã
lấy cắp.
- Tội giúp kẻ có tội:

Tiết học đến đây kết
thúc