Tuy chưa học về lực nhưng chắc em đã không ít lần
nghe nói tới lực. Em có thể xác định được những lực
nào trong các hình trên?

BÀI: 40

LỰC LÀ GÌ?

I. Lực và sự đẩy, kéo

Trong hình 40.1:Người mẹ đẩy xe làm xe bắt đầu chuyển động,
chuyển động nhanh dần; người mẹ kéo nhẹ xe làm cho xe
chuyển động chậm dần, dừng lại.
Sự đẩy, kéo nêu trên được gọi là lực, khi vật A đẩy hoặc kéo vật
B ta nói vật A tác dụng lên vật B.

đẩy kéo
- Tác dụng…..…,….……của
vật này lên vật
khác gọi là lực.
đẩy
- Khi vật A….…hoặc ...kéo
.…vật B ta nói vật A
tác dụng lực lên vật B

Ví dụ 1: Bạn Hà đẩy ghế làm ghế dịch chuyển, khi đó
bạn Hà tác dụng lực đẩy lên ghế.
Ví dụ 2: Bạn Nam kéo sợi dây chun làm dây chun dãn
ra, khi đó bạn Nam tác dụng lực kéo lên sợi dây

Hãy lấy thêm ví dụ về lực trong
cuộc
sống?
Lực của đầu tàu kéo các toa tàu
Lực của người đẩy xe ôtô chết máy
chuyển động

Lực của người đàn ông kéo cửa

Lực của người đẩy thùng hàng

I. Lực và sự đẩy, kéo

- Tác dụng đẩy, kéo của vật này
lên vật khác gọi là lực.
- Khi vật A đẩy hoặc kéo vật B
ta nói vật A tác dụng lực lên vật
B

II/ Tác dụng của lực

Lấy ví dụ về lực làm thay đổi tốc độ của vật
Cầu thủ đá bóng chạy trên sân
Lấy ví dụ về lực làm thay đổi hướng chuyển động của vật
Chơi cầu lông, bóng bàn...
Lấy ví dụ về lực làm biến dạng vật
Đập móp cái xô, thùng...

Qua các ví dụ về sự thay đổi chuyển động
trên em hãy nêu mối liên hệ giữa lực và
chuyển động của vật?
Lực tác dụng lên vật có thể làm thay đổi
tốc độ, hướng chuyển động

1. Lực và chuyển động của vật

Trong khi đá bóng thì người ta luôn phải tác
dụng lực lên quả bóng và lực có thể gây ảnh
hưởng như thế nào với chuyển động của quả
bóng các em tìm hiểu các ví dụ sau nhé

bắt đầu
chuyển động

Câu 1:Cầu thủ đá vào
bóngđang đứng yên làm
bóng....

chuyển động
chậm dần

Câu 2: Bóng đang lăn trên sân lực
cản của cỏ trên sân làm bóng….

đổi hướng
chuyển động

Câu 3: Bóng đang bay về phía khung
thành thì bị hậu vệ phá sang trái. Lực
của hậu vệ làm bóng…

dừng lại

Câu 4: Bóng bay vào trước khung
thành bị thủ môn bắt dính. Lực
của thủ môn làm bóng…

Chuyển động
nhanh dần

Câu 5: Bóng đang lăn trên sân thì
một cầu thủ chạy theo đá nối. Lực
của cầu thủ này làm bóng…

Lực tác dụng lên vật có thể làm thay đổi tốc độ, hướng
chuyển động của vật

Nếu không còn lực
tác dụng lên vật
nữa thì vật đang
chuyển động sẽ
như thế nào?

Khi có lực

Khi không có lực

Vật có thể chuyển động

nhanh dần

Vật không thể chuyển động
nhanh dần

Vật có thể chuyển động 
chậm dần

Vật không thể chuyển động
chậm dần

Vật có thể đổi hướng
chuyển động



Vật có thể dừng lại



Vật không thể đổi hướng
chuyển động
Vật không dừng lại

Nếu không còn lực tác dụng lên vật nữa
thì vật đang chuyển động sẽ như thế
nào?
=> Khi không có lực tác dụng vật đang chuyển động
sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều

1. Lực và chuyển động của vật
- Lực tác dụng lên vật có thể làm thay đổi tốc
độ, hướng chuyển động của vật.
 VD:
+ Gió thổi lá buồm giúp thay đổi hướng chuyển
động của thuyền.
+ Dùng vợt đánh quả cầu lông làm thay đổi
hướng chuyển động của nó.

2. Lực và hình dạng của vật
Tình huống nào sau đây lực làm cho vật bị biến dạng
Vật có bị biến dạng không?

Tình huống

Có/ không Vật nào bị biến dạng
 

Chiếc cung đã
được giương
Bạn học sinh
ngồi lên tấm ván
gỗ

Dây cung,
cánh cung

CÓ
 

 

 

CÓ

Tấm ván gỗ

Vật có bị biến dạng không?

Tình huống
Vận động viên dùng
vợt đỡ quả bóng tenis

Dùng tay ấn vào đầu
bập bênh

Có/ không
 
 

 

 

Mặt vợt, quả
bóng tennis

CÓ
 
 

KHÔNG
 

Dùng các ngón tay kéo
các dây chun cao su

Vật nào bị biến dạng

 

CÓ

Dây chun cao
su

biến dạng vật.
- Khi tác dụng lực lên vật, lực có thể làm………………… 

2. Lực và hình dạng của vật
Lực tác dụng lên vật có thể làm thay đổi
tốc độ, hướng chuyển động, biến dạng vật.
Chú ý: Lực không phải là nguyên nhân
gây ra chuyển động mà chỉ là nguyên
nhân làm thay đổi chuyển động của vật.

Quan sát các hình ảnh dưới đây, điền các từ còn thiếu vào chỗ trống.

Tay tác dụng lực
kéo làm các lò xo
biến dạng (dãn ra)
…………………….

Vận động viên tác
dụng lực làm cây
biến dạng
sào bị ………..
(cong)
………….

Con ngựa tác dụng
lực vào xe làm xe
chuyển động
………………

Thủ môn tác dụng một lực lên
quả bóng khiến cho quả bóng
đang chuyển động bị dừng
……..lại

Chân cầu thủ tác dụng lên quả
bóng một lực làm quả bóng vừa
thay đổi tốc độ
…………………………
đổiVừa
hướng chuyển động
……………………………..

KIỂM TRA BÀI CŨ

1- Lực là gì? Lấy 3 ví dụ thực tế
về lực?
2- Nêu các tác dụng của lực? Lấy
ví dụ và chỉ ra tác dụng của lực
trong trường hợp đó?

III. Lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc

biến dạng

biến đổi chuyển động

Lực hút của nam Lực hút của trái
châm tác dụng lên đất tác dụng lên
ghim sắt
quả cam
Lực không tiếp xúc

Lực không tiếp xúc

Lực đẩy của
gió tác dụng lên
cánh buồm
Lực tiếp xúc

Lực đẩy của
bóng tác dụng
lên mặt vợt
Lực tiếp xúc

Hãy
tìm các
thêmlực
ví ở
dụhình
về lực
tiếplực
xúcnào
và là
lựclực
không
Trong
trên
tiếptiếp
xúc,
xúc?
lực nào là lực không tiếp xúc?

Kết luận: Lực được phân thành lực tiếp xúc và
lực không tiếp xúc.

III. Lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc
- Lực tiếp xúc: Là những lực xuất hiện khi
vật gây ra lực tiếp xúc với vật chiụ tác
dụng của lực.
- Lực không tiếp xúc: Là những lực xuất
hiện khi vật gây ra lực không tiếp xúc với
vậy chịu tác dụng của lực.

Lực tiếp xúc

Lực không tiếp xúc

Câu 1:Xác định tên lực( lực kéo, đẩy, hút..), tác dụng của lực và loại
lực trong các trường hợp sau ?
Tên lực

Tác dụng của lực

Loại lực

1. Kéo bàn dịch chuyển

Lực kéo

biến đổi
chuyển động

Lực tiếp xúc

2. Nén lò xo

Lực đẩy

biến dạng

Lực tiếp xúc

3. Nam châm hút miếng
sắt lại gần

Lực hút

biến đổi
chuyển động

Lực không
tiếp xúc

Câu 2: Lực nào sau đây không phải là lực đẩy?
A. Lực của vận động viên đẩy tạ dùng để ném
quả tạ. 
B. Lực của tay học sinh tác dụng làm bay
tàu bay giấy. 
C. Lực của tay học sinh tác dụng vào cặp khi xách cặp đến
trường 
D. Lực của lò xo bị ép tác dụng vào tay người. 

Câu 3: Khi một quả bóng đập vào một bức tường thì lực mà
bức tường tác dụng lên quả bóng sẽ gây ra tác dụng gì?
A. Chỉ làm biến đổi chuyển động của quả bóng.
B. Chỉ làm biến dạng quả bóng.
C. Không làm biến dạng và cũng không làm biến đổi chuyển
động của quả bóng.
D. Vừa làm biến dạng quả bóng, vừa làm biến đổi chuyển động
của nó.

Câu 4: Dùng búa đóng một chiếc đinh vào
tường, lực nào đã làm cho đinh chuyển
động vào tường? 
A. Lực của búa tác dụng vào đinh.
B. Lực của tường tác dụng vào đinh.
C. Lực của đinh tác dụng vào búa.
D. Lực của búa tác dụng vào tường.

Câu 5: Công việc nào dưới đây không
cần dùng đến lực?
A. Xách 1 xô nước.
B. Nâng một tấm gỗ.
C. Đẩy 1 chiếc xe.
D. Đọc một trang sách.

Câu 6:Lực nào sau đây không phải lực kéo?
A.Lực của vật treo trên sợi dây tác dụng vào
sợi dây. 
B. Lực của không khí tác dụng vào quả bóng
làm quả bóng bay lên.
C. Lực của tay người tác dụng vào lò xo làm
lò xo dãn ra. 
D. Lực của lò xo tác dụng vào tay khi nó
đang bị dãn. 

Câu 7: Khi một vận động viên bắt đầu đẩy quả
tạ, vận động viên đã tác dụng vào quả tạ một ?
A. Lực đẩy.
B. Lực nén .
C. Lực kéo
D. Lực uốn.

-Học bài theo nội dung vở ghi
- Làm bài tập trong sách bài tập
-Đọc trước bài 41:Biểu diễn lực