ĐOÁN ĐÚNG TRÚNG Ý
BÀI 21: MẠCH ĐIỆN
Nhiều lắm,
không biết
đâu !

Con “chim”
hả ?

Người mô tả
không được
nói lên 3 chữ
“chim”, “đại”,
“bàng”

Uhm …

Có 3 chữ, con gì to
lớn mà hay bay đi
săn mồi á

Đúng rồi

Con vật gì có lông
vũ mà có thể bay
á
Chữ gì mà trái
ngược nghĩa với
chữ “tiểu” á

CHIM ĐẠI BÀNG

LUẬT CHƠI

Lớp chia thành 4 nhóm, mỗi nhóm cử ra 1 cặp “ăn ý với nhau” để giam gia cuộc thi đoán
ý. Mỗi lượt, mỗi cặp sẽ tham gia thi trong 1'30s: một người sẽ đóng vai “người mô tả”,
nhìn hình giáo viên cung cấp và dòng chữ chú thích về hình ảnh đó; người này sẽ mô tả
lại bằng tất cả ngôn từ và âm thanh mình có thể tạo ra để cho người kia hiểu ý mình
muốn nói; tuy nhiên không được nhắc bất kì một chữ nào nằm trong dòng chữ chú thích
về hình ảnh; nếu vi phạm, các đội khác được nhận +10 điểm mỗi lần như vậy. Người còn
lại đóng vai “người đoán ý”, bị bịt mắt lại và không thể thấy gì cả, phải cố lắng nghe
thông tin từ “người mô tả”, và nói ra dòng chữ chú thích của hình; có thể nói từng chữ
cũng được. Nếu nói được hết các chữ trong dòng chữ sẽ được 30 điểm, không đoán một
được chữ sẽ giảm -10 điểm. Cứ lần lượt cho đến khi hết 4 cặp. Cặp có điểm cao nhất là

01:30

TỪNG BƯỚC TỔ CHỨC

Bước 1 (Phân nhóm): Giáo viên chia lớp làm 4 nhóm. Mỗi nhóm được phát 2 tấm “ĐOÁN
ĐÚNG TRÚNG Ý”. Giáo viên cho học sinh 30s để nhìn tổng quan hình minh họa và yêu cầu
mỗi nhóm có 1' để chọn ra một đội 1 cặp “ăn ý với nhau” để tham gia. Kèm danh sách
thành viên tham gia (nếu cho điểm).
Bước 2 (Diễn biến):
• Yêu cầu cặp thứ nhất chọn ra một “người mô tả” và một “người đoán ý”:
+ “Người mô tả”: nhìn hình giáo viên cung cấp và dòng chữ chú thích về hình ảnh đó;
người này sẽ mô tả lại bằng tất cả ngôn từ và âm thanh mình có thể tạo ra để cho người
kia hiểu ý mình muốn nói; tuy nhiên không được nhắc bất kì một chữ nào nằm trong
dòng chữ chú thích về hình ảnh; nếu vi phạm, các đội khác được nhận +10 điểm mỗi lần
như vậy.
+ “Người đoán ý”: bị bịt mắt lại và không thể thấy gì cả, phải cố lắng nghe thông tin từ
“người mô tả”, và nói ra dòng chữ chú thích của hình; có thể nói từng chữ cũng được.
Nếu nói được hết các chữ trong dòng chữ sẽ được 30 điểm, không đoán một được chữ sẽ
giảm -10 điểm.
• 2 người có 1'30s để vừa nói vừa trả lời.
• Giáo viên có thể cho “người mô tả” xem riêng hình ảnh và chú thích, để tránh các thành
viên trong lớp nhìn thấy và mách cho “người đoán ý”, khiến kết quả cuộc chơi mất công
bằng và mất vui nhộn. Làm như vậy cũng kích thích sự tò mò và suy đoán của cả lớp.
• Cứ lần lượt cho đến khi hết 4 cặp thi đấu.
Bước 3 (Phán quyết): Sau khi tất cả 4 cặp đều thi. Cặp nào nhiều điểm nhất sẽ là cặp đôi

01:30

1

Bóng
đèn

01:30

2

Bình
acquy

01:30

3

Dây nối

01:30

3

Công tắc

BÀI 23:
TÁC DỤNG
CỦA DÒNG
ĐIỆN
Giáo viên:

Trong thực tế gia
đình em , làm thế
nào em biết trong
mạch có dòng
điện?

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

02

Tác Dụng
Nhiệt

03

Tác Dụng Phát
Sáng

Tác Dụng Hóa
Học

04

Tác Dụng Sinh
Lý

0
1

Tác Dụng
Nhiệt

Thí
Nghiệm
A

Dây
sắt

Lắp các dụng cụ như hình
23.1

Mảnh
giấy

B

Đóng công tắc K
Quan sát hiện tượng
xảy ra với các mảnh
giấy

R
K
Hình
23.1

+

Hiện tượng đó chứng
tỏ điều gì?

_

E

Thí
Nghiệm
A

B

R
K
Hình
23.1

+

_

E

Khi đóng công
tắc K
Các mảnh giấy dần bị
nóng lên, nám đen để
lâu hơn thì cháy đứt và
rơi xuống.

1. Tác Dụng
Nhiệt
Năng
Lượng
Điện
Dòng điện có tác
nhiệt

Năng
Lượng
Nhiệt
dụng

Vật dẫn nóng lên khi có dòng điện chạy qua,
đó là tác dụng nhiệt của dòng điện

Nêu một số ví dụ
trong đời sống ứng
dụng tác dụng
nhiệt của dòng
điện.

Công tắc

Vật nóng lên khi có dòng điện
chạy qua
Núm điều chỉnh

Nước

Dây dẫn điện
Bộ phận làm nóng
Bộ phận làm nóng

Bên trong ấm đun có một bộ
phận kim loại cho dòng điện
đi vào khiến nó nóng lên, sau
đó nó truyền sức nóng cho
miếng kim loại tiếp xúc với
nước, cuối cùng nước nóng và
sôi lên.

Bên trong bàn ủi có một bộ phận kim loại cho dòng điện đi vào
khiến nó nóng lên, sau đó nó truyền sức nóng cho mặt bàn ủi
tiếp xúc vải.
Bên trong nồi
cơm điện có một
bộ phận kim loại
cho dòng điện đi
vào khiến nó
nóng lên, sau đó
nó truyền sức
nóng cho mặt
tiếp xúc với đáy
nồi nấu bên

Bộ phận điều
khiển

Bộ phận làm
nóng

Dây dẫn điện

LỊCH SỬ CỦA BÓNG ĐÈN SỢI
ĐỐT
Theo ghi chép, năm 1835, James Bowman Lindsay mới thực sự là nhà
phát minh ra bóng đèn sợi đốt dùng điện đầu tiên trên thế giới và gần
nhất với thực tế. Thật không may, ông ta đã không có được một bằng
sáng chế để bảo vệ phát minh của mình, và chưa bao giờ hoàn thiện
được nguyên mẫu ban đầu.

Thomas Edison

Năm 1860, nhà phát minh Joseph Swan nảy ra ý tưởng tạo ra một
khoảng không gian trống để kéo dài sự cháy sáng của dây tóc bên trong
bóng đèn. "Dây tóc" của ông khi đó làm bằng than chì đặt trong một
bình thủy tinh hút chân không. Tuy nhiên thiết bị để tạo chân không của
Swan chưa được ưu việt.

Đuôi đèn được làm
bằng đồng hoặc sắt
tráng kẽm gắn chặt
với bóng thủy tinh,
chức năng nối với
mạng điện cung cấp
cho đèn

Mãi tới năm 1879, Thomas Edison cùng các nhà nghiên cứu của mình tại
Menlo Park mới theo đuổi ý tưởng cải thiện sợi đốt của bóng đèn. Ông
thành công chế tạo ra dây tóc bóng đèn được làm bằng sợi cotton đã
Đèn
sợi đốt
phát
ra ánh
nhưng
chủdụng
yếu điện
năngđiều
nó sử
dụng
hóa than,
códù
thể
chiếu
sángsáng
14 giờ
và ứng
tốt trong
kiện
thực
lại
tế. biến thành nhiệt năng tỏa ra xung quanh.
Nên người ta chỉ còn sử dụng đèn sợi đốt sưởi ấm và thay chiếu sáng
bằng đèn LED và đèn huỳnh quang.

Bóng đèn được làm
bằng thủy tinh chịu
nhiệt, chịu được
nhiệt độ cao,bảo vệ
sợi đốt.

BAN ĐẦU NGƯỜI TA GHÉT BÓNG ĐÈN

Người Mỹ cho rằng ánh sáng từ bóng đèn
trái với tự nhiên. Nhiều người còn ví đèn dây tóc giống như những đốm sáng ma trơi,
mang lại điềm xấu, hay chỉ có thể sử dụng trong truyện cổ tích.
Tuy nhiên là theo thời gian, người ta phải công nhận những giá trị mà bóng đèn điện
mang lại. Để rồi từ đó tới nay, bóng đèn điện đã trở thành thứ không thể thiếu trong
cuộc sống con người.

Sợi đốt làm bằng
Vonfram, chịu
được nhiệt độ cao,
có chức năng biến
đổi điện năng
thành quang năng.

02

Tác Dụng Phát
Sáng

Thí
nghiệm

Đ

Lắp mạch như sơ đồ 23.2
Đóng công tắc K. Quan sát đèn
LED.
Đảo ngược hai đầu dây đèn
LED, đóng công tắc K

R
K

+
Hình
23.2

_

Thí
nghiệm

Đ

Khi đóng khóa K, đèn LED
sáng
Khi đảo ngược hai đầu dây
đèn LED, đóng công tắc ta
thấy đèn không sáng.

R
K

+
Hình
23.2

_

Qua thí nghiệm,
rút ra kết luận gì
về tác dụng của
dòng điện.

2. Tác Dụng Phát
Sáng
Khi có dòng điện chạy qua thì đèn phát sáng
Năng
Lượng
Điện

Năng
Lượng Ánh
Sáng

Dòng điện có tác dụng
phát sáng

Đèn LED là một điot phát quang. Cho
dòng điện đi qua đèn LED đúng chiều
thì đèn phát sáng
Dùng đèn LED vào mục đích phát sáng
rất tiết kiệm điện năng so với đèn sợi
đốt vì nhiệt tỏa ra trên đèn LED không
đáng kể
Đèn LED với ánh sáng thích hợp trị mụn
trúng cá, trị bệnh vàng da ở trẻ sơ sinh

03

Tác Dụng Hóa
Học

Thí
Nghiệm

_

+

Lắp mạch điện như hình 23.4
Đóng công tắc

Đ

K

Đèn có sáng không?
Sau vài phút, nhấc thỏi
than nối với cực âm của
nguồn điện ra ngoài, thỏi
than có màu gì?

Hình
23.4

_

Đ

Thí
Nghiệm
Khi đóng công tắc, đèn Đ
sáng

+

K

Hình
23.4

 Sau vài phút, nhấc thỏi
than nối với cực âm của
nguồn điện ra ngoài, thỏi
than có màu hơi đỏ gạch
(được phủ một lớp đồng).

3. Tác Dụng Hóa
Học

Dòng điện chạy qua dung dịch điện phân có thể
làm tách các chất khỏi dung dịch
Dòng điện có tác dụng hóa
học

Đồ xi là gì … ? Tại sao nó lại có thể tráng được một lớp vàng đẹp lung linh như được làm từ vàng
thật ?
Khí O2 bay ra từ
cực dương (+) Hai điện cực than chì,
hoặc hai tấm kim loại
Khí H2
trơ như bạch kim,
bay ra
thép không gỉ hoặc
từ cực
iridium) được đặt
âm (-)
trong nước

Mạ vàng: thực hiện trong bể dung dịch
chứa vàng nhờ dòng điện - các
nguyên tử vàng bám vào sản phẩm
cần mạ. Phương pháp này giúp vàng
bám đều trên bề mặt, mang lại độ
bóng đẹp cao cho sản phẩm

Mạ vàng

Mô phỏng diễn biến và PTHH
Máy tĩnh điện của
Martinus van Marum

Điện phân nước là quá trình phân hủy
nước (H2O) thành oxygen (O2) và khí
hydrogen (H2) nhờ dòng điện được

Nhà máy điện phân nhôm

Pin lithium oxide

0
4

Tác Dụng Sinh
Lí

Điện giật: Tổn thương do điện là những tổn thương do
dòng điện đi xuyên qua cơ thể.
Các triệu chứng bao gồm bỏng da, tổn thương các cơ
quan nội tạng và các mô mềm khác đến rối loạn nhịp
tim và ngừng thở, tử vong, lâu dài: tổn thương thần
kinh, cắt cụt chi, …
Xử lý: Tác bệnh nhên khỏi khu vực nguy hiểm. Tự bảo vệ
bản thân. Giữ bệnh nhân tỉnh táo, thở thông thoáng, hô
hấp nhân tạo, giữa ấm cho nạn nhân. Đưa bệnh nhân
đến cơ sở y tế ngay
Nguyên nhân điện giật thường
do :
+ Sơ ý chạm vào ổ điện
+ Do chạm vào dây điện bị hở
+ Do chập điện
+ Do trụ điện ngã đổ do mưa
bảo.

Sốc điện ngoài lồng ngực trong cấp cứu là phương pháp sử dụng năng lượng điện thế lớn trong thời gian rất ngắn
(0,03 - 0,10 giây) phóng qua tim làm khử cực toàn bộ cơ tim để khôi phục lại nhịp tim bình thường. Dập tắt các rối
loạn nhịp bất thường của tim, giúp tim trở lại quá trình đập đúng của chính nó.
6

4. Tác Dụng Sinh
Lí

Cơ thể người và động vật đều dẫn điện
Dòng điện có tác dụng
sinh lý

Nêu một số cách
đề đảm bảo an
toàn điện, tránh bị
điện giật trong gia
đình em.

Không dùng dây nối bị hư hỏng.
Không dùng
thiết bị điện
bị lỗi
Tắt đèn trước khi thay bóng mới
Không dùng nhiều
thiết bị cùng một ổ
cắm
Không dùng thiết bị điện ở nơi ẩm
ướt

Ta có thể nhận biết được
dòng điện nhờ tác dụng của
nó

LUYỆN
TẬP

Câu 1: Khi có dòng điện chạy qua một
bóng đèn dây tóc, phát biểu nào sau đây
là đúng?
A

B

Bóng đèn chỉ nóng
lên

Bóng đèn chỉ phát
sáng

C

D

Bóng đèn vừa phát
sáng, vừa nóng lên

Bóng đèn không
có hiện tượng

Câu 2: Dòng điện có tác dụng phát
sáng khi chạy qua dụng cụ nào dưới
đây, khi chúng hoạt động bình thường?

A

Máy
bơm
nước
chạy
điện

B
Công
tắc

C
Dây dẫn
điện ở
gia đình

D
Đèn báo
của tivi

Câu 3: Tác dụng nhiệt của dòng điện
trong các dụng cụ nào dưới đây là có
lợi?

A
Nồi cơm
điện   

B
Quạt
điện

C
Máy thu
hình
(tivi) 

D
Máy
bơm
nước

Câu 4: Cầu chì hoạt động dựa trên tác
dụng nào của dòng điện?

A
Tác
dụng
nhiệt.

B

Tác
dụng
phát
sáng.

C

Tác dụng
nhiệt và
phát
sáng.

D
Một tác
dụng
khác.

 Câu 5: Chọn phát biểu đúng:
A
B
C
D

Dòng điện chạy qua một số vật dẫn mới
làm cho vật nóng lên
Dòng điện chạy qua mọi vật dẫn thông
thường đều làm cho vật dẫn nóng lên
Dòng điện chạy qua mọi vật dẫn thông
thường đều không làm cho vật dẫn
nóng lên
Dòng điện chạy qua mọi vật dẫn làm
cho vật bị cháy

Câu 7: Khi tiến hành thí nghiệm cho
dòng điện chạy qua đùi ếch thì đùi ếch
co lại, đó là tác dụng nào của dòng
điện?

A

Tác
dụng
hóa học

B

C

D

Tác dụng từ

Tác dụng
sinh lí

Tác dụng
nhiệt

Câu 8:  Trong y học, tác dụng sinh lý của
dòng điện được sử dụng trong:

A

Chạy
điện khi
châm
cứu.

B

C

D

Chụp X –
quang

Đo điện
não đồ

Đo huyết
áp

Câu 9: Khi cho dòng điện chạy qua dung dịch
muối đồng, sau một thời gian thấy có một lớp
đồng mỏng bám vào thỏi than nối với điện cực âm
của nguồn điện. Có thể giải thích hiện tượng này
dựa vào tác dụng nào của dòng điện?

A

Tác
dụng
hóa học

B

C

D

Tác dụng từ

Tác dụng
sinh lí

Tác dụng
nhiệt

Câu 10: Vì sao khi trời mưa gió, không
được lại gần dây điện rơi xuống mặt
đường.

Giải
Vì trong dây điện có dòng điện và khi trời mưa
thì không khí ẩm có thể dẫn điện, nước mưa
cũng dẫn điện làm cho mặt đường ngay tại nơi
dây điện rơi có dòng điện. Hơn nữa, cơ thể
người là vật dẫn điện nên rất dễ bị điện truyền
vào và bị điện giật nếu như không có đồ bảo hộ
cách điện.

THANK
S

CREDITS: This presentation template
was created by Slidesgo, including icons
by Flaticon, and infographics & images
by Freepik