KHỞI ĐỘNG CÙNG: “CÂY TÁO BIẾT HÁT”
1

2

3

1. Haõy ñieàn nhöõng cuïm töø: “noâ leä”, “gioù maïnh”, “soùng
döõ”, “quaân Ngoâ”, “tì thieáp” vaøo choã chaám (…) cho duùng
caâu noùi cuûa baø Trieäu Thò Trinh:
Toâi muoán cöôõi cơn…………………., ñaïp luoàng…………………..,
cheùm
caù
kình
ôû
bieån
khôi,
ñaùnh
ñuoåi……………………..
,giaønh
laïi
giang
sôn,
côûi
aùch……………………., ñaâu chòu khom löng laøm …………………………
cho ngöôøi.

1. Haõy ñieàn nhöõng cuïm töø: “noâ leä”, “gioù
maïnh”, “soùng döõ”, “quaân Ngoâ”, “tì thieáp”
vaøo choã chaám (…) cho duùng caâu noùi cuûa baø
Trieäu Thò Trinh:Trinh:
gioù maïnh ñaïp
Toâi muoán cöôõi côn………………….,
soùng döõ cheùm caù kình ôû bieån
luoàng…………………..,
quaân Ngoâ ,giaønh laïi
khôi, ñaùnh ñuoåi……………………..
noâ leä
giang sôn, côûi aùch…………………….,
ñaâu chòu
tì thieáp
khom löng laøm …………………………
cho ngöôøi.

2. Em có biết tên bức tranh Đông Hồ này gì? 

BÀ
TRIỆU
CƯỠI
VOI

3. Cuoäc khôûi nghóa Baø Trieäu dieãn ra vaøo
naêm naøo?
A. 40
B. 111 TCN
C. 248
D. 42

KHỞI ĐỘNG CÙNG: “CÂY TÁO BIẾT HÁT”
1

2

3

Bài hát trên nhắc đến nhân vật lịch sử nào?
Em biết gì về nhân vật lịch sử đó?

Tiết 43-Bài 18
CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC
TRƯỚC THẾ KỈ X
(Tiếp theo)
I. KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG ( NĂM 40 - 43)
II. KHỞI NGHĨA BÀ TRIỆU ( NĂM 248)
III. KHỞI NGHĨA LÝ BÍ VÀ NƯỚC VẠN XUÂN ( 542 – 602)

8

Tiết 43-Bài 18
CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC
LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X
(Tiếp theo)

* MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Giải thích được nguyên nhân các cuộc khởi nghĩa.
- Trình bày được diễn biến chính các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu.
- Nêu được kết quả, ý nghĩa các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu.
- Lập được biểu đồ, sơ đồ về các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu.

9

Tiết 43-Bài 18
CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X
(Tiếp theo)

III. KHỞI NGHĨA LÝ BÍ VÀ NƯỚC VẠN XUÂN ( 542 – 602)

10

PHIẾU HỌC TẬP

Chủ đề: Khởi nghĩa Lý Bí và Nước Vạn Xuân
Tên, Lớp:

K
(Điều đã biết)
Hãy liệt kê một điều em đã
biết về khởi nghĩa Lý Bí và
nước Vạn Xuân?
.
………………………………
………………………………
……………………..
…………………..................

W

L

(Điều muốn biết) (Điều học được)
Hãy nêu một điều em
muốn biết về khởi nghĩa Lý
Bí và nước Vạn Xuân?
….
………………………………
………………………………
………………………………
…………......................
………………………………
………………………………

Hãy nêu những điều em đã
được học về về khởi nghĩa
Lý Bí và nước Vạn Xuân?
….
………………………………
………………………………
………………………………
…………..................
………………………………
………………………………
………………………………
………………………………
……………………………..

Tiết 43-Bài 18
CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X
(Tiếp theo)

III. KHỞI NGHĨA LÝ BÍ VÀ NƯỚC VẠN XUÂN ( 542 – 602)
1. Khởi nghĩa Lý Bí

Caùc em ñoïc SGK-T91 , cho bieát nhöõng neùt chính
veà tieåu söû cuûa Lyù Bí?

12

Lyù Bí sinh ngaøy 19 thaùng 9 naêm Quyù Muøi
(17/10/503). OÂng laø con ñoäc nhaát trong gia ñình. Boá
laø Lyù Toaûn tröôûng boä laïc, meï laø Leâ Thò Oaùnh ngöôøi
AÙi Chaâu (Thanh Hoùa).
- Töø nhoû Lyù Bí ñaõ toû roõ laø caäu beù thoâng minh, sôùm
hieåu bieát. Khi Lyù Bí 5 tuoåi thì cha maát, 7 tuoåi meï laïi
qua ñôøi. Caäu beù baát haïnh phaûi ñeán ôû vôùi chuù ruoät.
Moät hoâm coù moät vò Phaùp toå thieàn sö ñi qua, troâng
thaáy Lyù Bí khoâi ngoâ, tuaán tuù lieàn xin Lyù Bí ñem veà
chuøa Linh Baûo nuoâi daïy.
- Qua hôn 10 naêm ñeøn saùch chuyeân caàn, laïi ñöôïc vò
thieàn sö gia coâng chæ baûo, Lyù Bí trôû thaønh ngöôøi hoïc
roäng, hieåu saâu, ít ngöôøi saùnh kòp. Nhôø vaên voõ kieâm
toaøn, Lyù Bí ñöôïc toân laøm thuû lónh ñòa phöông. Coù
thôøi ra laøm quan ôû Ñöùc Chaâu (Ñöùc Thoï Haø Tónh)
Hình 15.7. Lý Nam Đế
( Tranh sơn dầu trên gỗ, thế kỉ XVIII)

Nhaø
2001)

(Trích Caùc trieàu ñaïi Vieät Nam xuaát baûn Thanh Nieân -

Lý Bí: quê gốc ở Thôn Cổ Pháp, xã Tiên Phong, huyện Phổ
Yên (Thái Nguyên); khởi nghiệp và gây dựng cơ đồ tại đình
Giang Xá, huyện Hoài Đức (Hà Nội) và mất tại xã Văn Lương,
huyện Tam Nông (Phú Thọ). Vì vậy, năm 2013, các huyện Phổ
Yên, Hoài Đức và Tam Nông đã tiến hành Lễ kết nghĩa tại Lễ
kỉ niệm 1510 năm ngày sinh của vua Lý Nam Đế.

Phổ Yên: Kỷ niệm 1510 năm ngày sinh Vua Lý Nam Đế

Tiết 43-Bài 18
CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X
(Tiếp theo)

III. KHỞI NGHĨA LÝ BÍ VÀ NƯỚC VẠN XUÂN ( 542 – 602)
1. Khởi nghĩa Lý Bí
a. Nguyên nhân

✍- Do chính sách cai Tại
trị tàn sao
bạo của
nhà Lương.
cuộc
khởi
nghĩa nổ ra?

15

So sánh chính sách cai trị của nhà Hán và nhà Lương:
Nhà Hán
Đơn vị hành chính

Chia nước ta thành ba
quận : Giao Chỉ, Cửu
Chân, Nhật Nam.

Nhà Lương
Chia nước ta thành 6
châu:Giao Châu, Ái
Châu, Đức Châu, Lợi
Châu, Minh Châu,
Hoàng Châu.

Bộ máy cai trị

Từ huyện trở lên là
người Hán.

Chỉ sử dụng tôn thất
và một số dòng họ
lớn của nhà Lương.

Chính sách
bóc lột

Nhiều thứ thuế, lao
dịch, cống nạp.

Hàng trăm thứ thuế,
ngày càng siết chặt.

HOÀNG CHÂU

Đơn vị
hành chính ngày nay

GIAO CHÂU

QUẢNG NINH

ÁI CHÂU

ĐỨC CHÂU
LỢI CHÂU

ĐỒNG BẰNG VÀ TRUNG
DU BẮC BỘ
THANH HÓA

MINH CHÂU

NGHỆ AN, HÀ TĨNH

Lược đồ nước ta thế kỉ VI

Tiết 43-Bài 18
CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X
(Tiếp theo)

III. KHỞI NGHĨA LÝ BÍ VÀ NƯỚC VẠN XUÂN ( 542 – 602)
1. Khởi nghĩa Lý Bí
a. Nguyên nhân

✍- Do chính sách cai trị tàn bạo của nhà Lương.

b. Diễn biến

Khởi nghĩa
nổ ra khi
nào?Ở
đâu?
18

III. KHỞI NGHĨA LÍ BÍ – NƯỚC VẠN XUÂN ( 542-602)
1. Khởi nghĩa Lý Bí
a. Nguyên nhân bùng nổ

✍- Do chính sách cai trị

tàn bạo của nhà Lương.

b. Diễn biến.

Em hãy
tường thuật
lại diễn biến
chính khởi
nghĩa Lý Bí?

III. KHỞI NGHĨA LÍ BÍ – NƯỚC VẠN XUÂN ( 542-602)
1. Khởi nghĩa Lý Bí
a. Nguyên nhân bùng nổ

✍- Do chính sách cai trị

tàn bạo của nhà Lương.
b. Diễn biến.

Em hãy
tường thuật
lại diễn biến
chính khởi
nghĩa Lý Bí?

543
542

542

Thái Bình

Chú thích
Nơi Lý Bí phất cờ khởi
nghĩa
Nơi Lý Bí giành thắng lợi
Nơi giaønh chính quyeàn
Haøo kieät höôûng öùng
Quaân ta taán coâng
Quaân Löông taán coâng
Quaân Löông thaùo chaïy

Lược đồ khởi nghĩa Lý Bí

III. KHỞI NGHĨA LÍ BÍ – NƯỚC VẠN XUÂN ( 542-602)
1.Khởi nghĩa Lý Bí.
a. Nguyên nhân bùng nổ

542
543

✍- Do chính sách cai trị tàn

bạo của nhà Lương.

542

b. Diễn biến.

✍- Mùa xuân năm 542, Lý Bí

lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa.

✍- Quân ta chiếm giữ thành

Long Biên ( Bắc Ninh), làm chủ Giao
Châu. Tiêu Tư bỏ chạy về Trung
Quốc.

✍

- Nhà Lương hai lần đưa
quân sang đàn áp nhưng đều thất
bại.

Thái Bình

Chú thích
Nơi Lý Bí phất cờ khởi
nghĩa
Nơi Lý Bí giành thắng lợi
Nơi giaønh chính quyeàn
Haøo kieät höôûng öùng
Quaân ta taán coâng
Quaân Löông taán coâng
Quaân Löông thaùo chaïy

Lược đồ khởi nghĩa Lý Bí

III. KHỞI NGHĨA LÍ BÍ – NƯỚC VẠN XUÂN ( 542-602)
1.Khởi nghĩa Lý Bí.
a. Nguyên nhân bùng nổ

✍- Do chính sách cai trị tàn bạo của nhà Lương.
b. Diễn biến.

✍- Mùa xuân năm 542, Lý Bí lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa.
✍- Quân ta chiếm giữ thành Long Biên ( Bắc Ninh), làm chủ

Giao Châu. Tiêu Tư bỏ chạy về Trung Quốc.

✍ - Nhà Lương hai lần đưa quân sang đàn áp nhưng đều thất bại.
c. Kết quả

✍- Cuộc khởi nghĩa thắng lợi
d. Ý nghĩa

✍ - Thể hiện lòng yêu nước, quyết tâm giành độc lập,tự
do dân tộc.

Các em theo dõi sơ đồ sau:

179 TCN

Triệu Đà xâm
lược nước Âu
Lạc

111 TCN

Nước ta rơi
vào tay nhà
Hán

0

40

Khởi nghĩa
Hai Bà Trưng

248

Khởi
nghĩa Bà
Triệu

542

Khởi
nghĩa Lý
Bí

Sau khi đánh bại quân Lương,
Lý Bí đã làm gì?

Tiết 43-Bài 18
CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X
(Tiếp theo)

III. KHỞI NGHĨA LÝ BÍ VÀ NƯỚC VẠN XUÂN ( 542 – 602)
1. Khởi nghĩa Lý Bí
a. Nguyên nhân
b. Diễn biến
c. Kết quả
d. Ý nghĩa
2. Nước Vạn Xuân

25

Tiết 43-Bài 18
CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X
(Tiếp theo)

III. KHỞI NGHĨA LÝ BÍ VÀ NƯỚC VẠN XUÂN ( 542 – 602)
1. Khởi nghĩa Lý Bí
a. Nguyên nhân
b. Diễn biến
c. Kết quả
d. Ý nghĩa
2. Nước Vạn Xuân

✍ - Mùa xuân năm 544, Lý Bí lên ngôi Hoàng đế ( Lý Nam Đế),

đặt tên nước là Vạn Xuân, đóng đô ở vùng cửa sông Tô Lịch ( Hà Nội
), lập triều đình có 2 ban văn võ….

26

NGÀY XUÂN LẬP NƯỚC

Điện Vạn Thọ

Năm 544, Lý Bí quét sạch giặc đô hộ. Sau
những năm chiến đấu gian khổ, đất nước giành
lại được quyền tự chủ. Lý Bí mong muốn xây
dựng một đất nước độc lập lâu dài. Lễ thành
lập đất nước năm ấy được tổ chức trang
nghiêm. Lý Nam Đế uy nghi trong chiếc áo
hoàng bào, bước lên trên bàn thờ trịnh trọng
đọc:
“Hôm nay, ngày mồng một tháng giêng năm
Giáp Tý. Nhân tiết xuân con cháu nước Việt
kính dâng trời đất đế hiệu nước Nam: Vạn
Xuân từ đây, tên nước muôn đời…”

Chùa Khai Quốc

TỔ CHỨC BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THỜI LÝ NAM ĐẾ
HOÀNG ĐẾ
(Lý Nam Đế)
THÁI PHÓ
(Triệu Túc)

BAN VÕ

BAN VĂN

(Phạm Tu)

(Tinh Thiều)
28

✍ - Tháng 5/545 Nhà Lương cử quân sang
xâm lược Vạn Xuân.

✍ - Năm 550, cuộc kháng chiến thắng lợi,
Triệu Quang Phục xưng vương.

✍ - Năm 602, nhà Tùy đem quân xâm lược,
nhà nước Vạn Xuân sụp đổ.

Qua tư liệu 18.9 của Quốc
sử quán triều Nguyễn, em
hãy cho biết cuộc khởi
nghĩa Lý Bí còn có ý nghĩa
gì?

THẢO LUẬN NHÓM
Thời gian: 10 phút
Câu 1: Lý Bí đặt tên nước Vạn Xuân có ý nghĩa gì?
Câu 2: Lý Bí lên ngôi vua và lấy hiệu là Lý Nam Đế có ý
nghĩa gì?
Câu 3: Hãy nêu những đóng góp của Lý Bí và triều Tiền Lý
đối với lịch sử dân tộc?
Câu 4: Em hiểu thế nào là khởi nghĩa và kháng chiến?

NHÓM:1
1

4

Viết ý kiến cá nhân

Ý kiến chung của cả nhóm:
Câu 1
Câu 2
…….
…….

Viết ý kiến cá nhân

Viết ý kiến cá nhân

2

Viết ý kiến cá nhân
3
32

5-7

10 đ

4-3

9đ

2-1

8đ

0

0đ

Đáp án
Câu 1: Mong đất nước trường tồn, mãi mãi thanh bình, yên vui,
tươi đẹp như một vạn mùa xuân.
Câu 2: Nói lên sự trưởng thành của ý thức dân tộc, phát triển độc
lập.
Câu 3: - Lãnh đạo nhân dân ta lật đổ ách đô hộ của nhà Lương.
- Xây dựng nhà nước độc lập, tự chủ là nhà nước Vạn Xuân.
- Cổ vũ tinh thần yêu nước và ý chí tự lực, tự cường của dân tộc
ta.
Câu 4: - Khởi nghĩa: khi ta chưa có chính quyền, vẫn còn đặt
dưới ách thống trị của ngoại bang (quân xâm lược) => khởi
nghĩa để giành lại chính quyền.
- Kháng chiến: là khi đã thành lập chính quyền tự chủ => quân
xâm lược đem quân tấn công => ta kháng chiến để bảo vệ chính
quyền.

Hình ảnh gợi cho
em suy nghĩ gì?

Đền thờ Lý Nam Đế tại làng Giang Xá,
 thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức, Hà Nội

Phố Lý Nam Đế ở Hà Nội

Chia sẻ về những việc ý nghĩa đầu
tiên em đã làm?

Tiết 43-Bài 18
CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRƯỚC THẾ KỈ X
(Tiếp theo)
III. KHỞI NGHĨA LÝ BÍ VÀ NƯỚC VẠN XUÂN ( 542 – 602)
1. Khởi nghĩa Lý Bí
a. Nguyên nhân:- Do chính sách cai trị tàn bạo của nhà Lương.
b. Diễn biến:- Mùa xuân năm 542, Lý Bí lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa.
- Quân ta chiếm giữ thành Long Biên ( Bắc Ninh), làm chủ Giao Châu. Tiêu Tư bỏ
chạy về Trung Quốc.
- Nhà Lương hai lần đưa quân sang đàn áp nhưng đều thất bại.
c. Kết quả: - Cuộc khởi nghĩa thắng lợi
d. Ý nghĩa: - Thể hiện lòng yêu nước, quyết tâm giành độc lập,tự do dân tộc.
2. Nước Vạn Xuân
-Mùa xuân năm 544, Lý Bí lên ngôi Hoàng đế ( Lý Nam Đế), đặt tên nước là Vạn
Xuân, đóng đô ở vùng cửa sông Tô Lịch ( Hà Nội ), xây dựng điện Vạn Thọ, chùa
Khai Quốc…
- Tháng 5/545 Nhà Lương cử quân sang xâm lược Vạn Xuân.
- Năm 550, cuộc kháng chiến thắng lợi, Triệu Quang Phục xưng vương.
- Năm 602, nhà Tùy đem quân xâm lược, nhà nước Vạn Xuân sụp đổ.
38

PHIẾU HỌC TẬP

Chủ đề: Khởi nghĩa Lý Bí và Nước Vạn Xuân
Tên, Lớp:

K
(Điều đã biết)
Hãy liệt kê một điều em đã
biết về khởi nghĩa Lý Bí và
nước Vạn Xuân?
.
………………………………
………………………………
……………………..
…………………..................

W

L

(Điều muốn biết) (Điều học được)
Hãy nêu một điều em
muốn biết về khởi nghĩa Lý
Bí và nước Vạn Xuân?
….
………………………………
………………………………
………………………………
…………......................
………………………………
………………………………

Hãy nêu những điều em đã
được học về về khởi nghĩa
Lý Bí và nước Vạn Xuân?
….
………………………………
………………………………
………………………………
…………..................
………………………………
………………………………
………………………………
………………………………
……………………………..

Muøa xuaân
naêm 542,
ôû Sơn Tây

1

3
2

Hai laàn, thaát
baïi naëng neà

4

Nöôùc Vaïn
Xuaân ra
ñôøi

Tàn bạo, lòng
dân oán hận
Chính sách
cai trị của
nhà
Lương
Keá
quaû lôù
n
Khôû
itnghóa
Lyù
đối Bí
vớibuø
dân
ta aôû
ntg cuû
noå
Quaânnhaá
Löông
toå
như
thế
nào?
chöù
ñaâcuoä
uc?phaû
Vaø
on thôøi i
c khôû
coânnghóa
ggian
maáynaø
laàno??Bí?
Lyù
Keát quaû ra
sao?

Trò chơi: Theo dấu chân quân khởi nghĩa

Vận dụng
Em hãy đóng vai một
hướng dẫn viên du lịch
nhí giới thiệu với du
khách về đền thờ vua
Lý Nam Đế tại Tam
Nông- Phú Thọ?

Đền thờ Lý Nam Đế

Bên trong Đền

Tượng Đức Vua Lý Nam Đế tại tòa hậu cung

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Hoàn thành các bài tập trong Sgk trang 95
- Chuẩn bị tiếp mục IV, V . Khởi nghĩa Mai Thúc Loan và khởi
nghĩa Phùng Hưng.
+ Tìm hiểu thông tin về Mai Thúc Loan và Phùng Hưng
+ Trình bày nguyên nhân, kết quả và ý nghĩa lịch sử của cuộc
Khởi nghĩa Mai Thúc Loan và khởi nghĩa Phùng Hưng

TIẾT HỌC KẾT THÚC
CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM!