NÓI VÀ NGHE

TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT
VẤN ĐỀ

NÓI VÀ NGHE

TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ

Khởi động

Hãy rút ra những bài học
cuộc sống được gửi gắm
qua văn bản đã học trong
bài học 6, bài 7. Chia sẻ
về một bài học mà em
ấn tượng nhất.

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ

Khởi động
Tác hại của thói hung hăng, bậy bạ; không
nên kiêu ngạo, hung hăng, tránh gây vạ cho
người khác và bản thân.

Tác hại của thói tham lam.
Cần biết cảm thông, chia sẻ, có tình yêu
thương con người.
Tuổi trẻ cần có tinh thần dũng cảm, biết cống hiến
cho đất nước.
Không nên chê bai ngoại hình của người khác; cần tự tin
vào giá trị của bản thân mình.

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

Tìm hiểu chung về bài nói trình bày ý kiến về một vấn đề
HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI
+ Thế nào là trình bày ý kiến?
+ Theo em, trong bài nói trình bày
về một ý kiến, người nói nên xưng ở
ngôi thứ mấy?
+ Bài nói trình bày ý kiến về một
vấn đề đời sống gợi ra từ tác phẩm
cần chú ý những yêu cầu nào?

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

Tìm hiểu chung về bài nói trình bày ý kiến về một vấn đề
1. Định nghĩa: nêu lên những suy nghĩ, nhận xét; đưa ra lí
lẽ và dẫn chứng cụ thể để làm sáng tỏ cho ý kiến của mình.
2. Yêu cầu chung: Để trình bày ý kiến về một vấn đề, các em cần:
- Xác định vấn đề của cuộc sống đặt ra trong một tác phẩm văn học.
- Tìm ý và lập dàn ý cho bài nói.
- Thực hành trình bày ý kiến.
- Lưu ý những lỗi khi trình bày.

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

II. Thực hành nói và nghe
Đề bài: Sau khi học bài thơ "Gấu
con chân vòng kiềng" của U-xachốp, em thấy vấn đề ngoại hình
của con người có quan trọng hay
không? Hãy trình bày ý kiến của
mình.

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

II. Trước khi nói
1. Chuẩn bị nội dung nói

- Xác định đề tài, người nghe, mục đích, không gian và thời gian nói
(trình bày).
+ Vấn đề cần trình bày: ý kiến về vấn đề ngoại hình của con người có
quan trọng hay không?
+ Người nghe: các bạn trong lớp, cô/thầy giáo.
+ Không gian: lớp học
+ Thời gian: trình bày ý kiến trong khoảng 05 phút
- Bổ sung các từ, câu dẫn dắt, chào hỏi, kết nối các phần.
- Xác định giọng kể, ngữ điệu, điệu bộ, nét mặt,… cho phù hợp với
phần trình bày bài nói.
- Bổ sung tranh ảnh, video,.. (nếu cần):

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức
2. Tìm ý, lập dàn ý
*Tìm ý:
Các ý cần phải nói và sắp xếp theo trình tự phù hợp:
 + Bài thơ Gấu con chân vòng kiềng đã đem đến bài học về cách đánh
giá ngoại hình đúng đắn.
+ Ngoại hình là ì? ->Ngoại hình là vẻ bề ngoài của mỗi người.
+ Ngoại hình có quan trọng không? Vì sao? Có những bằng chứng gì về việc ngoại hình
không quan trọng hoặc quan trọng?
Ngoại hình là cái tạo thiện cảm ban đầu khi giao tiếp nhưng không
quyết định giá trị hay thành công của mỗi người. (Dẫn chứng về những
người khuyết tật, khác biệt về ngoại hình nhưng vẫn làm nên những
điệu phi thường, được mọi người tôn trọng, ngợi ca).
+ Có nên đánh giá một người bằng ngoại hình không? Điều gì tạo nên và quyết định giá trị
của một người?

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

+ Có nên đánh giá một người bằng ngoại hình không? Điều gì tạo nên và
quyết định giá trị của một người?
Chúng ta không nên đánh giá một người bằng ngoại hình
bởi giá trị của một người được quyết định bằng vẻ đẹp tâm
hồn, năng lực, phẩm chất, cách ứng xử, sự đóng góp của
họ cho cộng đồng.
+ Cần có thái độ như thế nào về ngoại hình của người khác?
->Cần tôn trọng ngoại hình của người khác; hãy tự tin vào
ngoại hình của bản thân.

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

* Lập dàn ý:
+ Mở bài: Nêu vấn đề cần trình bày ý kiến (Ngoại hình có quan trọng hay
không?).
Ví dụ: Từ bài Gấu con chân vòng kiềng, chúng ta rút ra bài học ngoại
hình của con người không phải yếu tố quyết định đến giá trị,
thành công của mỗi người.

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

+ Thân bài: Lần lượt trình bày ý kiến theo một trình tự nhất định để làm
sáng tỏ vấn đề đã nêu ở mở bài:
+  Ngoại hình là vẻ bề ngoài của mỗi con người. Mỗi người
có một vẻ ngoài riêng biệt: có người may mắn có ngoại
hình xinh đẹp, dễ nhìn; có người thiệt thòi khi có những
khuyết điểm, khuyết tật,…
+ Ngoại hình của con người là yếu tố tạo ấn tượng ban
đầu khi giao tiếp nhưng không quyết định giá trị của một
người:
++ Do sự đánh giá vẻ đẹp ngoại hình cũng không thống nhất, không
tuyệt đối, những quy chuẩn về cái đẹp luôn thay đổi theo thời đại, theo
từng địa phương, theo từng quốc gia, từng khu vực và tùy thuộc vào cảm

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

++Vẻ đẹp bên ngoài theo thời gian sẽ phai nhạt dần, khi ấy thứ để đánh
giá cái đẹp của con người chính là vẻ đẹp tâm hồn bên trong con người
họ.
++ Dẫn chứng:
 Câu tục ngữ của cha ông: “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”;
“Cái nết đánh chết cái đẹp”
 Các tấm gương dù khiếm khuyết về ngoại hình nhưng
vẫn thành công, đóng góp những giá trị tốt đẹp cho
cộng đồng: diễn giả Nick Vujicic; nhà thiên tài vật lí
Stephen Hawking; diễn giả Nguyễn Sơn Lâm; thầy giáo
Nguyễn Ngọc Kí; hiệp sĩ công nghệ Nguyễn Công Hùng,
…

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

+ Tuy vậy, chúng ta không nên phủ nhận hoàn toàn vai trò của ngoại hình.
Bởi ngoại hình cũng là một yếu tố góp phần tạo nên thành công của mỗi
người. Trong xã hội ngày nay, một người có tâm hồn đẹp đến đâu mà
không biết chăm chút cho nhan sắc bên ngoài của mình thì rất khó có thể
thành công được. Bởi vậy chúng ta cũng không nên coi thường vẻ đẹp bên
ngoài, để mặc cho bản thân tuềnh toàng, khó nhìn trong mắt người khác.
+ Bài thơ Gấu con chân vòng kiềng (U-xa-chốp) là một lời khuyên sáng
suốt, thiết thực trong cách đánh giá sự vật và con người trong mọi hoàn
cảnh, đồng thời đó cũng là lời cảnh tỉnh đối với những ai chỉ chạy theo
hình thức hào nhoáng bên ngoài mà quên đi phẩm chất tốt đẹp – yếu tố cơ
bản tạo nên giá trị đích thực của một con người

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

 

+ Kết bài:
++ Ngoại hình con người tuy không phải là yếu tố quyết định
giá trị của mỗi người nhưng cũng không nên xem thường.
++ Chúng ta không nên chê bai, giễu cợt ngoại hình có
người khác, cần có thái độ tôn trọng sự khác biệt về ngoại
hình của người khác.
 
Học sinh cần chú ý rèn luyện vẻ đẹp tâm hồn và chau chuốt cả vẻ đẹp
ngoại hình của bản thân.
- Lời kết

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

3. Tự luyện tập và trình bày
+ Để trình bày tốt, em hãy luyện tập trước ( trình bày một
mình hoặc trước bạn bè, người thân)
+ Cách nói: tự nhiên, gần gũi, chia sẻ, giãi bày.
4. Kiểm tra, chỉnh sửa.
* Bảng tự kiểm tra bài nói:

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

4. Kiểm tra, chỉnh sửa.
* Bảng tự kiểm tra bài nói:
Nội dung kiểm tra

Đạt/
chưa đạt
 
 

- Bài nói có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài.
Giới thiệu được vấn đề đời sống trong tác phẩm: ý
kiến về vấn đề ngoại hình con người có quan trọng rút
ra sau khi đọc hiểu bài thơ “Gấu con chân vòng
kiềng”.
Em đã trình bày lần lượt: các lí lẽ và dẫn chứng để
 
làm sáng tỏ vấn đề
Em đã dùng ngôi thứ nhất để trình bày vấn đề.
 
Em đã sử dụng giọng điệu, âm lượng, các phương tiện  
phi ngôn ngữ (cử chỉ, ánh mắt, nét mặt) hài hoà khi
trình bày.

II. Đánh giá, thảo luận
* Bảng kiểm tra bài nói của bạn:
PHIẾU ĐÁNH GIÁ BÀI NÓI THEO TIÊU CHÍ
NHÓM............................
TIÊU CHÍ

Chưa đạt
(0 điểm)

1. Giới thiệu được
vấn đề trong tác
phẩm tự chọn

Chưa có vấn đề để nói

2. Vấn đề đời sống
trong tác phẩm được
chọn sâu sắc, gần
gũi với thực tế cuộc
sống
3. Nói to, rõ ràng,
truyền cảm, chủ
động thuyết trình

Nôi dung sơ sài, chưa có lí
lẽ, dẫn chứng để người
nghe hiểu được nội dung
vấn đề

Nói nhỏ, khó nghe, nói lặp
lại ngập ngừng nhiều lần,
phụ thuộc văn bản chuẩn bị
sẵn
4. Sử dụng yếu tố phi Điệu bộ thiếu tự tin, mắt
ngôn ngữ (điệu bộ,
chưa nhìn vào người nghe,
cử chỉ, nét mặt, ánh nét mặt chưa biểu cảm
mắt,..) phù hợp
hoặc biểu cảm không phù

Đạt
(1 điểm)

Tốt
(2 điểm)

Có giới thiệu vấn đề
nhưng chưa gắn với
câu chuyện trong tác
phẩm
Có lí lẽ, dẫn chứng để
người nghe hiểu được
nội dung vấn đề nhưng
chưa hấp dẫn.

Giới thiệu ngắn gọn câu
chuyện trong tác phẩm và dẫn
dắt đến vấn đề đời sống trong
tác phẩm.
Lí lẽ sâu sắc, dẫn chứng
phong phú, hấp dẫn, gần gũi
với thực tế cuộc sống

Nói to, nhưng đôi chỗ
lặp lại hoặc ngập
ngừng một vài câu, chủ
động thuyết trình
Điệu bộ tự tin, mắt
chưa nhìn vào người
nghe, biểu cảm phù
hợp với nội dung vấn

Nói to, truyền cảm hầu như
không lặp lại hay ngập ngừng;
chủ động thuyết trình
Điệu bộ tự tin, mắt nhìn vào
người nghe, nét mặt sinh
động.

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

III. Đánh giá, thảo luận
* Bảng tự kiểm tra kĩ năng nghe:
Nội dung kiểm tra
đạt
- Nắm và hiểu được ý chính của bài nói trình bày  
ý kiến của bạn
-Đưa ra được những nhận xét được về ưu điểm  
hay điểm hạn chế của bạn; điều em tâm đắc
hay điều em muốn thay đổi trong bài nói của
bạn.
-Thái độ chú ý tôn trọng, nghiêm túc, động viên  
khi nghe bạn trình bày ý kiến.

Đạt/chưa

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

Bài nói tham khảo:
Đề bài: Sau khi học bài thơ
"Gấu con chân vòng kiềng"
của U-xa-chốp, em thấy vấn
đề ngoại hình của con người
có quan trọng hay không? Hãy
trình bày ý kiến của mình.
 

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức
Chào hỏi, giới thiệu vấn đề bài nói:
Xin chào Cô và các bạn. Em tên là......................, học lớp......., trường.................
Trong cuộc sống, xoay quanh vấn đề ngoại hình của một người có nhiều quan
điểm đánh giá khác nhau, người cho rằng quan trọng, người thì lại xem thường.
( Giọng tâm tình, vừa phải) Cách ứng xử với ngoại hình của mỗi người đã được nhà
thơ U-xa-chốp khéo léo nhắc đến trong bài thơ “Gấu con chân vòng kiềng”. Ban
đầu chú gấu con chân vòng kiềng đã rất tự ti khi nghe những loài vật khác chế giễu, chê bai đôi
chân vòng kiềng của mình. Tuy nhiên, người mẹ đã làm thay đổi suy nghĩ của gấu con khi tâm sự rất tự
hào về đôi chân vòng kiềng được di truyền từ đời này qua đời khác. Đặc biệt hơn, mẹ gấu còn nhắc đến
ông nội - con gấu có đôi chân vòng kiềng giỏi nhất vùng - như một sự khẳng định sự tài giỏi của gia
đình. Ngoại hình, mà trong bài thơ là đôi chân vòng kiềng, không quyết định sự tài giỏi hay vẻ đẹp tâm
hồn của bất kì loài động vật nào. Vậy nên đến cuối bài thơ, gấu con có thể kiêu hãnh mà hét lên rằng
"Vòng kiềng là ta!". Qua bài thơ Gấu con chân vòng kiềng, chúng ta rút ra bài học ngoại hình của
con người không phải yếu tố quyết định đến giá trị, thành công của mỗi người.

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức
Làm sáng tỏ vấn đề:
( Giọng tâm tình, vừa phải, rõ ràng; kết hợp với cử chỉ, ánh
mắt,…) Ngoại hình là vẻ bề ngoài của mỗi con người. Mỗi người có
một vẻ ngoài riêng biệt: có người may mắn có ngoại hình xinh đẹp,
dễ nhìn; có người thiệt thòi khi có những khuyết điểm, khuyết tật,…
Ngoại hình của con người là yếu tố tạo ấn tượng ban đầu khi giao
tiếp nhưng không quyết định giá trị của một người. Trước tiên ta có
thể thấy sự đánh giá vẻ đẹp ngoại hình cũng không thống nhất, không tuyệt đối vì
những quy chuẩn về cái đẹp luôn thay đổi theo thời đại, theo từng địa phương, theo
từng quốc gia, từng khu vực và tùy thuộc vào cảm xúc thẩm mỹ của mỗi người. Hơn
nữa vẻ đẹp bên ngoài theo thời gian sẽ phai nhạt dần, khi ấy thứ để đánh giá cái đẹp
của con người chính là vẻ đẹp tâm hồn bên trong con người họ.

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức
Làm sáng tỏ vấn đề:
( Giọng tâm tình, vừa phải, rõ ràng; kết hợp với cử chỉ, ánh
mắt,…) Ngoại hình là vẻ bề ngoài của mỗi con người. Mỗi người có
một vẻ ngoài riêng biệt: có người may mắn có ngoại hình xinh đẹp,
dễ nhìn; có người thiệt thòi khi có những khuyết điểm, khuyết tật,…
Ngoại hình của con người là yếu tố tạo ấn tượng ban đầu khi giao
tiếp nhưng không quyết định giá trị của một người. Trước tiên ta có
thể thấy sự đánh giá vẻ đẹp ngoại hình cũng không thống nhất, không tuyệt đối vì
những quy chuẩn về cái đẹp luôn thay đổi theo thời đại, theo từng địa phương, theo
từng quốc gia, từng khu vực và tùy thuộc vào cảm xúc thẩm mỹ của mỗi người. Hơn
nữa vẻ đẹp bên ngoài theo thời gian sẽ phai nhạt dần, khi ấy thứ để đánh giá cái đẹp
của con người chính là vẻ đẹp tâm hồn bên trong con người họ.

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức

Từ xưa, ông cha ta đã gửi gắm lời nhắc nhở con cháu
cần biết coi trọng vẻ đẹp tâm hồn hơn vẻ bề ngoài qua
các câu tục ngữ như “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”; “Cái nết
đánh chết cái đẹp”. Trong cuộc sống, có biết bao tấm
gương đã minh chứng cho một chân lí rằng vẻ đẹp giá trị
của họ không nằm ở ngoại hình. Các biết bao người dù
khiếm khuyết về ngoại hình nhưng vẫn thành công, đóng
góp những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng như diễn giả Nick
Vujicic, nhà thiên tài vật lí Stephen Hawking, diễn giả
Nguyễn Sơn Lâm; thầy giáo Nguyễn Ngọc Kí; hiệp sĩ công
nghệ Nguyễn Công Hùng,…

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức
Ngoại hình không quyết định thành công hay giá trị của mỗi người. Tuy vậy, chúng ta
cũng không nên phủ nhận hoàn toàn vai trò của ngoại hình. Bởi ngoại hình cũng là một yếu
tố góp phần tạo nên thành công của mỗi người. Trong xã hội ngày nay, một người có tâm
hồn đẹp đến đâu mà không biết chăm chút cho nhan sắc bên ngoài của mình thì rất khó có thể
thành công được. Ví dụ như chúng ta thấy rằng rất nhiều thông tin tuyển
dụng đều có dòng chữ "Ưu tiên người có ngoại hình khá đến tốt", đặc biệt
là những nghề nghiệp như tiếp viên hàng không, diễn viên, ca sĩ,... Bởi vì
nếu có ngoại hình tốt thì bạn đã chiếm 70% cảm tình của người đối diện
kể cả khi mới vừa gặp mặt và chưa tiếp xúc. Bởi vậy chúng ta cũng không nên coi
thường vẻ đẹp bên ngoài, để mặc cho bản thân tuềnh toàng, khó nhìn trong mắt người khác.
Như vậy có thể thấy bài thơ Gấu con chân vòng kiềng (U-xa-chốp) là một lời
khuyên sáng suốt, thiết thực trong cách đánh giá sự vật và con người trong mọi hoàn cảnh,
đồng thời đó cũng là lời cảnh tỉnh đối với những ai chỉ chạy theo hình thức hào nhoáng bên
ngoài mà quên đi phẩm chất tốt đẹp – yếu tố cơ bản tạo nên giá trị đích thực của một con
người

NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
Hình thành kiến thức
Kết thúc bài nói:
(Giọng lắng lại, nhẹ nhàng) Các bạn ạ! Ngoại hình con người tuy
không phải là yếu tố quyết định giá trị của mỗi người nhưng cũng
không nên xem thường. Chúng ta không nên chê bai, giễu cợt ngoại hình
có người khác, cần có thái độ tôn trọng sự khác biệt về ngoại hình
của người khác. Chúng ta không thể "trông mặt mà bắt hình dong"
với tất cả các đối tượng. Cần phải tìm hiểu, nói chuyện với một
người thì mới có thể đánh giá họ tốt hay xấu chứ đừng nhận xét họ
chỉ bởi vẻ bề ngoài. Mỗi chứng ta hãy chú ý rèn luyện vẻ đẹp tâm hồn và
chau chuốt cả vẻ đẹp ngoại hình của bản thân để có vẻ đẹp toàn diện hơn
trong mắt mọi người.
Cảm ơn cô và các bạn đã lắng nghe bài chia sẻ về ý kiến của cá
nhân em. Rất mong nhận được những góp ý và chia sẻ từ mọi
người.