CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN
(TIẾT 1)
VỚI BÀI HỌC HÔM NAY
GV: TRẦN THỊ NGỌC TUYẾT

I. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU

+ Vai trò
của oxygen
đối với sự
sống?

Thực vật có vai trò rất quan trọng đối với tự nhiên và đối với đời sống con
người

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
MỤC TIÊU
- Mô tả được một cách tổng quát quá trình quang hợp ở tế bào lá cây:
+ Nêu được vai trò của lá cây với chức năng quang hợp.
+ Nêu được khái niệm, nguyên liệu, sản phẩm của quang hợp. Viết
được phương trình quang hợp (dạng chữ).
+ Vẽ được sơ đồ diễn tả quang hợp diễn ra ở lá cây, qua đó nêu được
quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng.
- Vận dụng hiểu biết về quang hợp để giải thích được ý nghĩa thực tiễn
của việc trồng và bảo vệ cây xanh.
- Nêu được một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến quang hợp.

NỘI DUNG
1. QUÁ TRÌNH QUANG HỢP.
2. VAI TRÒ CỦA LÁ VỚI CHỨC NĂNG QUANG HỢP

3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỚNG ĐẾN QUÁ TRÌNH
QUANG HỢP

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
1

II. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Quá trình quang hợp:

Tìm hiểu khái niệm quang hợp:
Quang hợp là quá trình biến đổi năng lượng ánh
sáng thành năng lượng hóa học tích lũy trong
các hợp chất hữu cơ (chủ yếu là glucose). Quá
trình này diễn ra chủ yếu trong bào quan lục lạp
(chứa chất diệp lục) của tế bào lá cây.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

1

Quá trình quang hợp:

Tìm hiểu khái niệm quang hợp:

Hãy theo dõi đoạn
video tìm hiểu về quá
trình quang hợp

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

1

Quá trình quang hợp:

Tìm hiểu khái niệm quang hợp:
1. Quan sát hình 23.1, hãy cho biết các chất tham gia và các chất được tạo thành
trong quá trình quang hợp.
Chất tham gia
Chất tạo thành
Yếu tố khác
Ánh sáng
Nước
Chất hữu cơ (glucose)
Chất diệp lục
Khí carbon dioxide
Khí oxygen
2. Lá cây lấy các nguyên liệu để thực hiện quá trình
quang hợp từ đâu?
- Carbon dioxide: lá lấy từ không khí.
- Nước: rễ hút từ đất, sau đó được vận chuyển lên lá.
- Năng lượng: ánh sáng mặt trời (hoặc nhân tạo)
- Chất diệp lục: trong bào quan lục lạp.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

1

Quá trình quang hợp:

Tìm hiểu khái niệm quang hợp:
3. Hoàn thành sơ đồ sau:
Ánh sáng
? + ? Chất
?+?
diệp lục

Nước + khí carbon dioxide

Ánh sáng
Chất diệp lục

glucose + khí oxygen

Vậy quang hợp là gì?
Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ các
chất vô cơ nhờ năng lượng ánh sáng. Trong đó, năng lượng
ánh sáng mặt trời được lục lạp ở lá cây hấp thụ, chuyển hóa
thành dạng năng lượng hóa học tích trữ trong các hợp chất
hữu cơ (glucose, tinh bột), đồng thời giải phóng khí oxygen.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

1

Quá trình quang hợp:

a. Khái niệm quang hợp:
- Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ nhờ năng
lượng ánh sáng. Trong đó, năng lượng ánh sáng mặt trời được lục lạp ở lá cây
hấp thụ, chuyển hóa thành dạng năng lượng hóa học tích trữ trong các hợp
chất hữu cơ (glucose, tinh bột), đồng thời giải phóng khí oxygen.
- Phương trình quang hợp:
Ánh sáng
Nước + khí carbon dioxide Chất diệp lục glucose + khí oxygen

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

1

Quá trình quang hợp:

Tìm hiểu mối liên hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quá
trình quang hợp:
- Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
trong quá trình quang hợp có mối quan hệ
chặt chẽ và luôn diễn ra đồng thời với nhau.
- Nước và khí carbon dioxide được chuyển
đến lục lạp ở lá cây để tổng hợp thành chất
hữu cơ (glucose hoặc tinh bột) và giải phóng
khí oxygen. Năng lượng từ ánh sáng mặt
trời (quang năng) được chuyển hóa thành
năng lượng hóa học (hóa năng) tích lũy
trong các chất hữu cơ.
Hình 23.2: Mối quan hệ giữa trao đổi chất và
chuyển hoá năng lượng trong quang hợp

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

1

Quá trình quang hợp:

Tìm hiểu mối liên hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quá
trình quang hợp:
4. Quan sát hình 23.4, hãy xác định:
- Nguồn cung cấp năng lượng cho thực vật thực
hiện quá trình quang hợp.
- Các chất vô cơ đã được lá cây sử dụng để tổng
hợp nên glucose trong quá trình quang hợp.
- Dạng năng lượng đã được chuyển hóa trong quá
trình quang hợp.
- Nguồn cung cấp năng lượng cho thực vật thực
hiện quá trình quang hợp là: ánh sáng mặt trời
(quang năng)..
- Các chất vô cơ đã được lá cây sử dụng để tổng
hợp nên glucose trong quá trình quang hợp là:
Hình 23.2: Mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hoá năng lượng trong
nước (H2O), carbon dioxide (CO2).

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

1

Quá trình quang hợp:

Tìm hiểu mối liên hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quá
trình quang hợp:
4. Quan sát hình 23.4, hãy xác định:
- Nguồn cung cấp năng lượng cho thực vật thực
hiện quá trình quang hợp.
- Các chất vô cơ đã được lá cây sử dụng để tổng
hợp nên glucose trong quá trình quang hợp.
- Dạng năng lượng đã được chuyển hóa trong
quá trình quang hợp.
- Dạng năng lượng đã được chuyển hóa trong quá
trình quang hợp là: Quang năng  Hóa năng (tích
trữ trong các hợp chất hữu cơ: glucose, tinh bột).
Hình 23.2: Mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hoá năng lượng trong

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

1

Quá trình quang hợp:

Tìm hiểu mối liên hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quá
trình quang hợp:
5. Vì sao nói: “Trong quá trình quang hợp, trao
đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra
đồng thời và có mối quan hệ chặt chẽ?”
Nước và khí carbon dioxide từ môi trường được
chuyển đến lục lạp ở lá cây để tổng hợp thành
chất hữu cơ (glucose hoặc tinh bột) và giải phóng
khí oxygen. Năng lượng từ ánh sáng mặt trời
(quang năng) được chuyển hóa thành năng
lượng hóa học (hóa năng) tích lũy trong các chất
hữu cơ.
Hình 23.2: Mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hoá năng lượng trong

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

1

Quá trình quang hợp:

a. Khái niệm quang hợp:
- Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ nhờ năng
lượng ánh sáng. Trong đó, năng lượng ánh sáng mặt trời được lục lạp ở lá cây
hấp thụ, chuyển hóa thành dạng năng lượng hóa học tích trữ trong các hợp
chất hữu cơ (glucose, tinh bột), đồng thời giải phóng khí oxygen.
- Phương trình quang hợp:
Ánh sáng
Nước + khí carbon dioxide Chất diệp lục glucose + khí oxygen
b. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quá
trình quang hợp:
- Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra đồng thời trong quá
trình quang hợp.

1
0438629157
10

III. LUYỆN TẬP
Quá trình quang hợp ở thực vật diễn ra chủ yếu
trong bào quan nào sau đây?
A. Lục lạp.
B. Ti thể.
C. Ribosome.
D. Bộ máy Golgi.

ĐÁP ÁN

A
ANS

BAC
K

2
0438629157
10

ánh sáng
Glucose
chất diệp lục

Cho sơ đồ sau: Nước + (1)
(1), (2) trong sơ đồ trên lần lượt là
A. oxygen, carbon dioxide.
B. Carbon dioxide, oxygen.
C. nitrogen, oxygen.
D. nitrogen, hydrogen.

+ (2)

ĐÁP ÁN

B
ANS

BAC
K

3
0438629157
10

Nguồn cung cấp năng lượng cho thực vật
thực hiện quá trình quang hợp là
A. nhiệt năng.
B. hóa năng.
C. điện năng.
D. quang năng.

ĐÁP ÁN

D
ANS

BAC
K

Hoàn thành bảng thông tin sau:
Quá trình trao đổi chất
Quang hợp
 

Quá trình chuyển hóa
năng lượng

Chất lấy vào

Chất tạo ra

 
Nước, carbon dioxide
Năng lượng hấp thụ

 
Chất hữu cơ(glucose)
Oxygen
Năng lượng tạo thành

Ánh sáng  mặt trời
(quang năng)

 
Năng lượng hóa
học (hóa
năng)

Lựa chọn thẻ phù hợp gắn vào chỗ trống:
nước và khí ….(2)……
carbon dioxide
Quang hợp là quá trình sử dụng ….(1)……
chất hữu cơ và giải phóng ….(4)………
để tổng hợp ….(3)………..
khí oxygen nhờ năng
ánh sáng mặt trời
lục lạp hấp thụ. Đây là quá
lượng ….(5)………………
đã được ….(6)……
trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở ….(7)……,
thực vật trong đó
quá trình trao đổi và chuyển hóa các chất luôn đi kèm với quá trình
chuyển hóa ….(8)……
biến đổi thành dạng ….
năng lượngtừ dạng ….(9)……
quang năng
chất hữu cơ
(10)……
hóa năng tích lũy trong các phân tử ….(11)……

IV. VẬN DỤNG
1. Tại sao khi trời nắng đứng dưới bóng cây thường có cảm
giác dễ chịu hơn khi sử dụng ô để che?

Trong quá trình quang hợp, lá cây
hấp thụ ánh sáng mặt trời, thải ra
khí oxygen. Khi đứng dưới tán cây
lúc trời nắng cảm giác dễ chịu hơn
vì nhiệt độ dưới tán cây thấp hơn
so với nhiệt độ môi trường nơi
không có cây, ngoài ra, khí oxygen
do cây tạo ra cần thiết cho sự hô
hấp.

IV. VẬN DỤNG
2. Vì sao trong bể kính nuôi cá cảnh, người ta thường
cho vào các loại cây thủy sinh (ví dụ: rong đuôi chó)?

Vì rong và cây thủy sinh quang hợp sẽ
cung cấp them khí oxygen cho cá.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

+ HS học bài.
+ Đọc và tìm hiểu phần 2: vai trò của lá với chức năng quang hợp
+ Chuẩn bị mẫu vật lá cây

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN
(TIẾT 2, 3)
VỚI BÀI HỌC HÔM NAY
GV: TRẦN THỊ NGỌC TUYẾT

I. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

II. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:
Các em biết không ở thực vật tất cả các bộ phận có màu lục như:
Tất cả đều có khả năng quang hợp nhưng trong đó lá cây là cơ quan quang hợp chủ
yếu

Lá cây
Đế hoa

Thân non

ĐỀU CÓ KHẢ NĂNG QUANG HỢP

Lá cây là cơ quan quang hợp chủ yếu
Thân non

Quả chưa chín

Thân non

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:

Hình 23.4. Cấu tạo giải phẫu của
lá
Ở thực vật, tất cả các bộ phận có màu lục như lá cây, thân non và quả chưa chín đều có
khả năng quang hợp, trong đó, lá cây là cơ quan quang hợp chủ yếu. Lá có những đặc
điểm về hình thái cũng như cấu tạo giải phẫu phù hợp với chức năng quang hợp.
Lá thường có bản dẹt, phiến lá rộng giúp thu nhận ánh sáng. Hệ thống gân lá làm nhiệm
vụ dẫn nước cho quá trình quang hợp đến các cơ quan khác. Về cấu tạo giải phẫu, các tế
bào thịt lá có chứa nhiều lục lạp. Lục lạp chứa chất diệp lục có khả năng hấp thụ và
chuyển hóa năng lượng ánh sáng. Bên cạnh đó, lớp biểu bì lá có các khí khổng giúp cho
khí carbon dioxide, oxygen, hơi nước đi vào và đi ra khỏi lá một cách dễ dàng.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:
Theo em cơ quan nào của thực vật có thể thực hiện quang hợp?
Tất cả bộ phận có màu lục (lá cây, thân non, quả chưa chín đều có thể quang
hợp.
Hãy cho biết lá được cấu tạo từ những bộ phận nào?
Lá được cấu tạo từ ba bộ phận chính: Phiến lá, gân lá, cuống lá.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:
Hình 23.3. Các bộ phận của lá

Quan sát hình 23.3, hãy cho biết:
6. Ở hầu hết các loài cây, phiến lá thường có bản dẹt và rộng. Đặc điểm này có
vai trò gì trong quá trình quang hợp?
Phiến lá có bản dẹt và rộng giúp lá hấp thụ nhiều ánh sáng nhất.
7. Mạng gân lá dày đặc có vai trò như thế nào trong quá trình quang hợp?
Lá có mạng lưới mạch dẫn dày đặc giúp dẫn nước và muối khoáng đến từng tế
bào để thực hiện quang hợp và vận chuyển các sản phẩm quang hợp ra khỏi lá.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:
Hình 23.4. Cấu tạo giải phẫu của lá

Quan sát hình 23.4, hãy cho biết:
8. Bào quan lục lạp trong tế bào thịt lá có vai trò gì với chức năng quang hợp?
Lục lạp chứa chất diệp lục có khả năng hấp thụ và chuyển hóa năng lượng ánh
sáng.
9. Vai trò của khí khổng trong quá trình quang hợp.
Lớp biểu bì có các khí khổng giúp cho khí carbon dioxide, oxygen, hơi nước đi
vào và ra khỏi lá dễ dàng.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:

Em có nhận xét gì về cách sắp xếp lá trên thân cây? Ý nghĩa của chúng
Ở các mấu thân, cành, lá thường xếp so le và mặt lá thường vuông góc với tia
sáng để nhận được ánh sáng nhiều nhất.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:
Hãy cho biết đặc điểm và vai trò của phiến lá, gân lá, lục lạp, khí khổng trong
quá trình quang hợp?
Phiến lá: Bản dẹt, rộng: Hấp thụ được nhiều ánh sáng.

Gân lá: Dày đặc, tỏa hết phiến lá: Vận chuyển nước cho quá
trình quang hợp. vận chuyển các sản phẩm quang
hợp đến các cơ quan khác trong cây

Cuống lá:

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:

Lục lạp: Chứa chất diệp lục: Hấp thụ và chuyển hóa năng lượng ánh sáng.
Khí khổng: Tập trung ở lớp biểu bì lá: Cho các loại khí đi vào và đi ra khỏi lá.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:
Theo em những lá cây trong hình dưới đây có thực hiện quang hợp không? Vì
sao?

Lá cây huyết dụ (lá có màu đỏ)
Lá cây tía tô (lá có màu tím)
Ngoài sắc tố màu xanh lục chứa trong lục lạp, lá còn có sắc tố cam, đỏ, tím,… Tùy
vào tỷ lệ sắc tố chứa trong lá cây mà chúng sẽ có màu sắc khác nhau. Do đó, các
loại lá dù không có màu xanh lục nhưng chúng vẫn chứa chất diệp lục và có khả
năng quang hợp bình thường.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá phù hợp với chức năng quang hợp:

Ở một số cây có lá
tiêu biến thì quá
trình quang hợp diễn
ra ở bộ phận nào?
Ở một số loại cây có lá tiêu biến, ví dụ như xương
rồng (lá biến thành gai), cây quang hợp nhờ thân.

Cây xương rồng có lá biến thành gai

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
2

Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

- Lá cây có chức năng quang hợp.
- Các đặc điểm về cấu tạo và hình thái giúp lá thực hiện chức năng quang hợp
như:
+ Phiến lá dẹt, rộng.
+ Mạng lưới gân lá dày đặc.
+ Lớp biểu bì có các khí khổng.
+ Các tế bào thịt lá chứa lục lạp.

1
0438629157
10

III. LUYỆN TẬP
Nguồn cung cấp năng lượng cho thực vật thực
hiện quá trình quang hợp là
A. quang năng.
B. hóa năng.
C. điện năng.
D. nhiệt năng.

ĐÁP ÁN

A
ANS

BAC
K

2
0438629157
10

III. LUYỆN TẬP
Cây xương rồng có lá biến thành gai thì quá trình
quang hợp sẽ diễn ra ở bộ phận của cây là
A. gai.
B. hoa.
C. thân.
D. rễ.

ĐÁP ÁN

C
ANS

BAC
K

III. LUYỆN TẬP

3

Cho bảng thông tin sau: Ghép nối cột A với cột B để được thông tin
đúng khi nói về quá trình trao đổi chất diễn ra trong quang hợp
Cột A
(1) Chất lấy vào
(2) Chất tạo ra

Cột B
Trả lời
(a) Nước
(1) - (a), (d)
(b) Nitrogen
(2) - (c), (f)
(c) Oxygen
(d) Carbon dioxide
(e) Chất diệp lục
(f) Glucose

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

+ HS học bài.
+ Đọc và tìm hiểu phần 3: Các yếu tố ảnh hwngr đến quá trình quang hợp.
+ Chuẩn bị mẫu vật lá cây

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN
(TIẾT 4)
VỚI BÀI HỌC HÔM NAY
GV: TRẦN THỊ NGỌC TUYẾT

I. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU

Như các em đã biết cây xanh có ý nghĩa rất lớn đối với sự sống trên Trái Đất.
Vậy chúng ta cần trồng và bảo vệ cây xanh như thế nào? Những yếu tố nào
ảnh hưởng đến quá trình quang hợp ở cây xanh?

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
3

II. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp:

Tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp:

10. Vậy theo em, một cây muốn thực
hiện quang hợp tốt, cần có những
yếu tố nào?
Ánh sáng, nước, hàm lượng khí carbon
dioxide, nhiệt độ.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
3

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp:

Tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp:

Như các em đã biết ở bài học trước quá trình quang hợp của cây sẽ phụ thuộc vào
các yếu tố như: Nước, ánh sáng, carbon dioxide, ngoài ra chúng còn phụ thuộc vào
nhiệt độ môi trường. Vậy chúng ta sẽ đi tìm hiểu yếu tố đầu tiên.

BÀI 23: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
3

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp:

Tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp:

Ánh sáng

Thông thường, khi cường độ ánh sáng tăng thì hiệu quả quang hợp sẽ tăng và ngược
lại. Tuy nhiên, ánh sáng quá mạnh sẽ làm cho lá cây bị “đốt nóng”, làm giảm hiệu
quả quang hợp