Môn: HOÁ HỌC 9

KIỂM TRA MIỆNG
Câu 1: Cacbon có mấy hóa trị? Trong hợp chất
hữu cơ cacbon luôn có hóa trị mấy? (2 điểm)
Câu 2: Hãy xếp các chất: CH4, CaCO3, C2H2,
CH3Cl, NaHCO3, NaNO3, CH3NO2. C2H6O vào các cột
thích hợp trong bảng sau: (8 điểm)
Hợp chất hữu cơ
Hiđro cacbon Dẫn xuất của
Hiđrocacbon

Hợp chất vô
cơ

ĐÁP ÁN
Câu 1: Cacbon có hai hóa trị là II và IV. (1điểm)
Trong hợp chất hữu cơ cacbon luôn có hóa trị IV (1 điểm)
Câu 2:
Hợp chất hữu cơ
Hiđro cacbon

CH4
C2H2
(2 điểm)

Hợp chất vô cơ

Dẫn xuất của
Hiđrocacbon

CHCl3
CH3NO2
C2H6O
(3 điểm)

CaCO3
NaHCO3
NaNO3
(3 điểm)

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ.

1. Hóa trị và liên kết giữa các nguyên tử.
2. Mạch cacbon.
3. Trật tự liên kết giữa các nguyên tử trong
phân tử.
II. Công thức cấu tạo.

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ.

Kí hiệu
hóa
Trong hợp
Trong hợp
Hoạt
động
1:
học
chất vô cơ chất hữu cơ
-Em hãy tìm hóa trị của C, H, O trong hợp
chất vô cơ.
II, IV
C
IV
- Cho biết hóa trị của C, H, O trong hợp chất
I
I
H
hữu cơ.
II
II
O

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ

1. Hóa trị và liên kết giữa các nguyên tử.
* Hóa trị .

- Trong các hợp chất hữu cơ:
cacbon luôn có hóa trị IV,
hiđro có hóa trị I,
oxi có hóa trị II.

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
1. Hóa trị và liên kết giữa các nguyên tử.
* Liên kết giữa các nguyên tử.

Hoạt động 2:
Nếu dùng
một đơn vị
C mỗi nétCgạch biểu diễn
C
C
hóa trị của nguyên tố. Em hãy biểu diễn hóa
trị của các nguyên tố : Cacbon (C), Oxi (O) ,
HiđroO
(H).
O

H

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. Đặc điểm cấu tạo phân
tử hợp chất hữu cơ
1. Hóa trị và liên kết giữa
các nguyên tử
Thí dụ 1: Hãy biểu diễn
liên kết giữa nguyên tử
C với 4 nguyên tử H
trong phân tử CH4.
H
H

C
H

H

H
H

C
H

H

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
Thí dụ 2: Hãy biểu diễn liên kết giữa các
nguyên tử trong phân tử : CH3Cl, CH3OH.
H

H
H

C
H

Cl

H

C
H

O

H

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
Ví dụ 3: Hãy biểu diễn liên kết giữa nguyên
tử C với nguyên tử H, C với C trong các hợp
chất sau: C2H6; C2H4; C2H2.
C2H6

H

C2H4

H

H

C

C

H

H

C2H2

H
H

H
C

H

H

C
H

C

C

H

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
1. Hóa trị và liên kết giữa các nguyên tử.
Như vậy:
Các nguyên tử liên kết với nhau theo
đúng hóa trị của chúng.
Mỗi liên kết được biểu diễn bằng một nét
gạch nối giữa hai nguyên tử.

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
Hoạt động 3: Bài tập
Bài tập 1: Hãy biểu diễn liên kết giữa nguyên
tử C với nguyên tử H, C với C trong các hợp
chất sau: C3H8; C3H4; C3H6.

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
Bài tập 2: Hãy biểu diễn liên kết giữa các
nguyên tử trong phân tử : C2H6O.

H

H

H

C
H

C
H

H

O

H

H

C
H

H
O

C
H

H

C2H6
H

H

H

C

C

H

H

H

H

C3H8
H
H C

C

C H

H

H

H

H

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ
I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
2. Mạch cacbon: Có 3 loại mạch cacbon: mạch thẳng,
mạch nhánh, mạch vòng.
1) C4H10
H

H

H

H

H

C

C

C

C

H

H

H

H

2 ) C4H10
H

H

H

C

C

C

H

H

H

C

H

H

Mạch nhánh

H

H

H

C

C

H

H

C

C

H

H

H

Mạch vòng

H

H

Mạch thẳng
3) C4 H8

H

4 ) C3H8
H

Mạch thẳng

H

H

C

C

H

H

C

H

H

H

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ
I. Đặc điểm cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
3. Trật tự liên kết giữa các nguyên
tử trong phân tử.

H

H

H

C

C O

H

H

rượu etylic

H

H

C
H

O

H

H
C

H

H

đimetyl ete

Vậy
nguyên
tử trong
phân
Có các
nhận
xét gì về
hai trật
tự
tửliên
hợp
chất
cótrên?
một trật
kết
củahữu
hai cơ
chất
tự liên kết như thế nào ?
Mỗi hợp chất hữu cơ có một
trật tự liên kết xác định giữa các
nguyên tử trong phân tử

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ
II/ Công thức cấu tạo
Ví dụ:
Công thức phân tử

Công thức cấu tạo

H

Metan
(CH4)

Đimetyl ete
(C2H6O)

H

H

C

H

H H

H

C

C H

H

O

Viết gọn : CH4

Viết gọn : CH3

O CH3

H

Công thức cấu tạo: Biểu diễn
H đầy đủ liên kết giữa các nguyên tử trong
phân tử.

H biết
C thành
H phần phân tử và trật tự liên kết
Công thức cấu tạo cho
giữa các nguyên tử trong phân
H tửO.

Tiết 44: CẤU TẠO PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ
II/ Công thức cấu tạo

Công thức cấu tạo: Biểu diễn đầy đủ liên
kết giữa các nguyên tử trong phân tử.
Công thức cấu tạo cho biết thành phần
phân tử và trật tự liên kết giữa các
nguyên tử trong phân tử .

Câu 1
Những công thức cấu tạo nào sau đây biểu diễn cùng một
chất?

1)

H

H

H

C
H

C
H

3)

H

H

C
H

O

2)

H

H
O

C
H

H

H

H
O

C
H

H
C

H

H

4)

H

H

H

C

H

O

C
H

H

Câu 2

Hãy chọn câu đúng trong các câu sau:

a.
H

c.

H

H

O C
H

C

H

H

C
H

C
H

b.
H

H

Cl

H
H
H

H

C

H
O

Trắc nghiệm:
Câu 1: Hoá trị của cacbon, oxi, hiđro trong
hợp chất hữu cơ lần lượt là
A.IV, II, II.
B. IV, III, I.
C. II, IV, I.
D. IV, II, I.
Câu 2: Trong các hợp chất hữu cơ, cacbon
luôn có hoá trị là
A.I.
B. IV.
C. III.
D. II.

Câu 3: Nguyên tử cacbon có thể liên kết trực tiếp
với nhau tạo thành các dạng mạch cacbon là
A.mạch vòng.
B. mạch thẳng, mạch nhánh.
C. mạch vòng, mạch thẳng, mạch nhánh.
D. mạch nhánh.
Câu 4: Công thức cấu tạo của một hợp chất cho biết
A. thành phần phân tử.
B. trật tự liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử.
C. thành phần phân tử và trật tự liên kết giữa các
nguyên tử trong phân tử.
D. thành phần phân tử và sự tham gia liên kết với
các hợp chất khác.

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
1/ Đối với tiết học này:

- Đọc “Em có biết”.
- Về nhà làm bài tập 2, 3, 5 trang 112- SGK
2/ Đối với tiết học tiếp theo:
- Tìm hiểu bài Metan. Đọc kĩ các thí nghiệm.
+ Viết công thức cấu tạo và nêu đặc điểm của cấu tạo
của phân tử.
+ Trạng thái tự nhiên? + Tính chất vật lí? + Ứng dụng
của mêtan trong đời sống?