Những ngôi
sao
xaLêxôi
Minh Khuê

KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
1

2

3

Nắm được kiến thức về tác giả,
tác phẩm, tóm tắt cốt truyện
Cảm nhận về cuộc sống của các nữ
thanh niên xung phong

Hiểu được tình yêu quê hương đất nước
và niềm tự hào về truyền thống dân tộc

I ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

II

1. Đọc
2. Chú thích
a. Tác giả
b. Tác phẩm

TÌM HIỂU VĂN BẢN

1.Hoàn cảnh sống và chiến đấu
2.Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

III TỔNG KẾT
1.Nội dung
2.Nghệ thuật

I – ĐỌC -HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Chú thích
a. Tác giả

a
Tác
giả
.
 Lê Minh Khuê sinh năm 1949,
quê ở Thanh Hoá.
 Thuộc thế hệ nhà văn thời kỳ
chống Mỹ.
 Là thanh niên xung phong
trên tuyến đường Trường
Sơn.

Viết về cuộc sống chiến
đ
ấ
u
c
ủ
a
thanh
niên
xung
Trước
1975 phong, bộ đội trên
đường Trường Sơn.
Sau
1975

Viết về những chuyển
biến xã hội và con người
trên tinh thần đổi mới

Sở trường: Viết truyện ngắn
với ngòi bút miêu tả tâm lí phụ
nữ tinh tế, đặc sắc.

2 Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
 Thời điểm kháng chiến

chống Mĩ đang diễn ra ác liệt

I

2 Tác phẩm
Tình huống truyện
TH1: Khi Phương Định đi phá bom
 Bộc lộ tinh thần trách nhiệm,
lòng dũng cảm
TH2: Chi tiết cơn mưa đá  Bộc
lộ tâm hồn trong sáng, hồn nhiên,
lạc quan, yêu đời

-Ngôi kể: ngôi thứ nhất
 Chân thực, gần gũi
 Hiện thực khốc liệt
 Thế giới nội tâm

3.Bố cục
Phần 1: Từ đầu…...
ngôi sao trên mũ
 Hoàn cảnh sống
và làm việc của tổ
trinh sát mặt
đường

Phần 2: Tiếp…... tự
bịa ra nữa
 Một lần phá bom
Nho bị thương, cả
tổ chăm sóc

Phần 3: Phần còn
lại
 Sau phút hiểm
nguy, niềm vui của
cả tổ với cơn mưa
bất chợt

Ý nghĩa nhan đề

• “Những ngôi sao xa xôi” chỉ những ngôi sao tỏa sáng lấp lánh trên
bầu trời đêm. Đó chính là biểu tượng cho vẻ đẹp vĩnh hằng của vũ
trụ.
• Đặt trong nội dung câu chuyện, “Những ngôi sao xa xôi” trở thành
hình ảnh ẩn dụ chỉ những cô gái thanh niên xung phong nơi núi
rừng Trường Sơn xa xôi. Họ như những ngôi sao lặng lẽ tỏa sáng
cho thế hệ trẻ noi theo. Họ chính là biểu tượng về phẩm chất cách
mạng, tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, lạc quan, đầy trẻ trung, mơ
mộng.
• “Những ngôi sao xa xôi” còn giúp thể hiện chủ đề tác phẩm. Đây là
một nhan đề mang nét đặc trưng của văn học thời kì kháng chiến
chống Mĩ cứu nước.

Tóm tắt

2

Ba Nữ thanh niên xung phong (Định và Nho, chị
Thao) đã làm thành một tổ trinh sát mặt đường tại
1 một cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn
Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất
đá phải sang lắp do bom địch gây ra, đánh dấu vị trí của các trái
bom chưa nổ và phá bom
Tuy vậy, họ vẫn lạc quan yêu đời, có những giây phút thanh

thản, mơ mộng và họ rất yêu thương nhau trong tình đồng đội,
3 dù mỗi người một cá tính
Phương Định, nhân vật kể chuyện và là nhân vật chính, là cô
gái hay mơ mộng, luôn nhớ về những kỷ niệm với gia đình và
4 thành phố quê hương. Đoạn cuối chuyện tập trung tả tâm
trạng Phương Định trong một lần phá bom và Nho bị thương

II

TÌM HIỂU VĂN BẢN

1 Hoàn cảnh sống và chiến
đấu cảnh sống:
a) Hoàn
 Sống trong một cái hang, dưới chân
cao điểm, giữa một vùng trọng điểm
trên đường Trường Sơn
 Con đường bị đánh lở loét, hai bên
đường không có lá xanh, thân cây bị
tước khô cháy, đất bốc khói, không
khí bàng hoàng, máy bay ầm ì xa dần
 Nguy hiểm, ác liệt, khó khăn

II

1

TÌM HIỂU CHI TIẾT

Hoàn cảnh sống và chiến đấu

II

1

Hoàn cảnh sống và chiến đấu
b) Công việc:
 Chạy trên cao điểm giữa ban
ngày, phơi mình giữa vùng
trọng điểm
 Quan sát máy bay ném bom, đo
khối lượng đất đá, đếm bom
chưa nổ, khi cần thì phá bom
 Khó khăn, gian khổ, đối mặt
với cái chết,

1

Hoàn cảnh sống và chiến đấu

Ở trên tuyến đường Trường Sơn
Nơi tập trung bom đạn, sự nguy
hiểm và ác liệt
Nguy hiểm, gần với cái chết
Cần sự dũng cảm, bình tĩnh, chính xác

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

2

Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong
a) Vẻ đẹp chung:
• Lòng yêu nước, lí tưởng sống cao đẹp
 Họ là những cô gái tuổi đời rất
trẻ, mười tám đôi mươi
 Không ngần ngại hi sinh tuổi
trẻ, ước mơ, mạng sống cống
hiến cho đất nước

a) Vẻ đẹp chung:
• Tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm

Tinh thần trách nhiệm
Luôn sẵn
sàng ra
chiến
trường

Quên mình
vì công
việc

Lòng dũng cảm
Bình tĩnh,
tự tin
chiến
thắng nỗi
sợ cá nhân

Kể về công
việc với
giọng điệu
bình thản

a) Vẻ đẹp chung:

• Tinh thần đồng đội gắn bó thân thiết

 Quan tâm, lo lắng, chăm sóc cho nhau
 Thân thiết như chị em ruột
 Sát cánh bên nhau trong chiến đấu

a) Vẻ đẹp chung:
• Tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, yêu đời

Vẽ chân dung ngộ nghĩnh
Nữ tính, thích làm đẹp
Cơn mưa đá ở cuối truyện

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong
a) Vẻ đẹp chung:
Lòng yêu
nước, lí
tưởng
sống cao
đẹp

Lòng dũng
cảm, tinh
thần trách
nhiệm cao

Tinh thần
gắn bó, yêu
thương
đồng đội

Tâm hồn
trong sáng,
hồn nhiên,
yêu đời

 Lòng yêu nước, là vẻ đẹp đại diện, tiêu biểu cho chủ nghĩa
anh hùng Cách mạng Việt Nam trong thời kì chống Mĩ cứu
nước

b) Vẻ đẹp riêng:

Nho

Thao

Phương Định

b) Vẻ đẹp riêng:
 …nhẹ nhàng và mát mẻ như một que kem

Nho

trắng.
Cái gối trên tay Nho nhỏ nhắn, màu trắng.
Nho thêu những bông hoa cầu
thả và loè loẹt. Những đường viền to như
dây thừng. Có ai chê, Nho phớt tỉnh, ta cứ
đưa trên mũi kim như không có gì xảy ra

 Em út, thích ăn kẹo và may vá, đáng yêu như một
que kem, hay tắm ngoài suối, mặc dù bị thương
nhưng vẫn cứng cỏi và bản lĩnh
 Hồn nhiên, đáng yêu, dũng cảm

b) Vẻ đẹp riêng:

Thao

Chị Thao thì muốn làm y sĩ. Chồng chị sẽ là một
anh bộ đội đeo quân hàm đại uý, hay đi xa và có
râu quai nón. Chị không thích sống cạnh chồng
hàng ngày, vì như thế, tình yêu sẽ chóng vô vị.
Chị Thao móc bánh bích qui trong túi, thong thả
nhai. Những khi biết rằng cái sắp tới sẽ không
êm ả thì chị tỏ ra bình tĩnh đến phát bực. Nhưng
thấy máu, thấy vắt là chị nhắm mắt lại, mặt tái
mét, áo lót của chị cái nào cũng thêu chỉ màu. Chị
lại hay tỉa đôi lông mày của mình, tỉa nhỏ như cái
tăm. Nhưng trong công việc, ai cũng gờm chị:
cương quyết, táo bạo.

- Hành

Thao

động: bình tĩnh
trước thử thách, dứt khoát
trong công việc
- Tính cách: can đảm,
thích hát, thích làm duyên,
sợ máu và vắt
 Chị cả, đảm đang trong
công việc, mềm yếu trong
tình cảm.

Phương Định

b) Vẻ đẹp riêng:

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Phương Định

Hãy làm rõ vẻ đẹp của nhân vật Phương
Định qua các tiêu chí:
- Xuất thân
- Ngoại hình
- Tính cách, sở thích
- Trong công việc (1 lần phá bom)
- Trong mối quan hệ với đồng đội
...................................

- Xuất thân: là con gái Hà Nội

Phương Định

- Ngoại hình:
+ Là một cô gái khá
+ Hai bím tóc dày, khá mềm
+ Một cái cổ cao, kiêu hãnh
+ Một đôi mắt “trông xa xăm”

- Tính cách, sở thích:
+ Thích nhìn mình trong gương, rất điệu
+ Thích hát, thích ngắm mưa đá, hay ngồi mơ
màng
Phương Định

 Lời tự kể của nhân vật, là người tự tin, ý thức
được vẻ đẹp, tính cách của bản thân
 Bản thân là người mơ mộng, lãn mạng, hồn
nhiên

TRƯỚC CƠN MƯA ĐÁ
Nhưng mưa đá. Lúc đầu tôi không biết. Nhưng rồi có
tiếng lanh canh gõ trên nóc hang. Có cái gì vô cùng sắc xé
không khí ra từng mảnh vụn. Gió, và tôi thấy đau, ướt cả
má.
- Mưa đá! Cha mẹ ơi! Mưa đá!
Tôi chạy vào bỏ trên bàn tay đang xoè ra của Nho mấy
viên đá nhỏ. Lại chạy ra, vui thích cuống cuồng. Những
niềm vui con trẻ của tôi lại nở tung ra, say sưa, tràn
đầy…

II

2

TÌM HIỂU CHI TIẾT
Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b) Vẻ đẹp riêng:

- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
Phương Định

• Vắng lặng đến phát sợ. Cây còn lại xơ xác.
•

Đất nóng. Khói đen vật vờ từng cụm
trong không trung 

• Lưỡi xẻng chạm vào quả bom, tiếng
động sắc đến gai người, cứa vào da
thịt
• Vỏ quả bom nóng…dấu hiệu chẳng lành

II

2

TÌM HIỂU CHI TIẾT
Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b) Vẻ đẹp riêng:

Phương Định

- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
+ Tâm trạng
• Tôi không sợ nữa
•

Tôi sẽ không đi khom

•

Tôi rùng mình, thấy mình làm quá chậm

• Tim tôi cũng đập không rõ

II

2

TÌM HIỂU CHI TIẾT
Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b) Vẻ đẹp riêng:

Phương Định

- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
+ Tâm trạng
+ Hành động
•

Tôi đến gần quả bom

• Tôi dùng xẻng đào....
• Chờ tiếng bom nổ

II

2

TÌM HIỂU CHI TIẾT
Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b) Vẻ đẹp riêng:

Phương Định

- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
Miêu tả tinh tế, cụ
+ Tâm trạng
thể, chi tiết, tạo cảm
giác hồi hộp
+ Hành động
 Dũng cảm, can đảm, tự trọng, khéo
léo, nghiêm túc trong công việc

II

2

TÌM HIỂU CHI TIẾT
Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b) Vẻ đẹp riêng:

- Trong MQH với đồng đội
Phương Định

+ Thấu hiểu và gắn bó với chị Thao, Nho như chị em gái
+ Lo lắng, chăm sóc khi Nho bị thương
+ Luôn nghĩ những người đẹp nhất là những người
mặc quân phục, có ngôi sao trên mũ
 Gắn bó, tình cảm, yêu thương đồng đội

II

2

TÌM HIỂU CHI TIẾT
Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

Chị Thao, Phương Định và Nho là những cô gái bình dị, có cá
tính và vô cùng đáng yêu. Tổ quốc cần, họ sẵn sàng đón
nhận những nguy hiểm. Và cuộc sống ác liệt nơi chiến
trường đã biến họ thành những anh hùng

Hình ảnh ba cô gái thanh niên xung phong

III

TỔNG KẾT
1

NỘI DUNG

 Hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam yêu nước, dũng
cảm, gan dạ, sẵn sàng hi sinh tuổi trẻ và sinh mạng để bảo
vệ Tổ quốc
2

NGHỆ THUẬT

 Lựa chọn ngôi kể phù hợp
 Nghệ thuật xây dựng nhân vật, miêu tả tâm lí nhân vật
 Ngôn ngữ tinh tế, nhịp điệu dồn dập gợi không khí chi ến
trường

Bài học đến đây là kết
thúc !
Cảm ơn các
em !