TRƯỜNG PTDTNT TRÙNG KHÁNH

V ẬT L Ý 9

Tại sao các em còn nhỏ
lại phải đeo kính. Đeo
kính gì? Vậy các em bị
bệnh tật gì?

Tại sao người lớn tuổi
khi đọc sách phải lại đặt
sách ra xa mắt ???

Tiết 59 Bài 49

MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO

BÀI 49: MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO
I. MẮT CẬN:

1. Những biểu hiện của tật cận thị:
C1. Hãy cho biết biểu hiện nào sau đây là triệu chứng của mắt cận?
A. Khi đọc sách, phải đặt sách gần mắt hơn bình thường.
B. Khi đọc sách, phải đặt sách xa mắt hơn bình thường.
C. Ngồi dưới lớp, nhìn chữ viết trên bảng thấy mờ.
D. Ngồi trong lớp, nhìn không rõ các vật ngoài sân trường.
C2. Mắt cận không nhìn rõ những vật ở xa hay ở gần mắt?
Điểm cực viễn Cv của mắt cận ở xa hay gần mắt hơn bình
thường?

- Mắt cận nhìn rõ những vật ở gần, không nhìn rõ những vật ở xa.
- Điểm cực viễn của mắt cận gần mắt hơn bình thường.

BÀI 49: MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO
I. MẮT CẬN

1. Những biểu hiện của tật cận thị
2. Cách khắc phục tật cận thị:
C3: Nếu có một kính cận, làm thế nào để biết đó là
thấu kính phân kì?
- Cách 1: Nếu phần rìa của kính dày hơn
phần giữa thì đó là thấu kính phân kỳ.

- Cách 2: Đưa kính đến sát dòng chữ trên
trang giấy nếu ảnh của hàng chữ nhỏ hơn
thì đó là thấu kính phân kỳ.

Tiết 58 MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO
C4: Giải thích tác dụng của kính cận

A
A'
B

Cv, F

B'

Cc

Mắt cận

Mắt nhìn rõ ảnh A'B' của vật AB. Ảnh
Mắt có
nhìn
rõ ảnh
Mắt
nhìn
Mắt
nhìn
Các em
hãy
vẽcó
ảnhAB
Mắt
nhỏkhông
hơn vật
AB.thấy vật AB vì vật AB nằm
A'B'
của
vật
thấy
ảnh
của vật
AB
qua
thấu
nhìn
thấy
ngoài khoảng cực viễn.
không
?
Mắt
nhìn
A'B'
khi
Mắt nhìn thấy ảnh A'B' khi ảnh A'B' nằm trong kính phù vật
cóto?tiêu
AB
thấyhợp
ảnh
hay
nào
khoảng từ điểm cực cận Cc đến điểm cực viễn Cv điểm Fnhỏ
trùng
vớivật?
hơn
điểm cực viễn .

BÀI 49: MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO
I. MẮT CẬN:

1. Những biểu hiện của tật cận thị:
2. Cách khắc phục tật cận thị :

Kết luận:
Kính cận là TKPK. Người bị cận thị phải đeo kính cận
để nhìn rõ các vật ở xa mắt. Kính cận thích hợp có tiêu điểm F
trùng với điểm cực viễn CV của mắt

Ô nhiễm không khí

Ngồi học không đúng tư thế

Học tập, làm việc thiếu ánh sáng

Tiếp xúc nhiều với các thiết bị điện tử

Làm việc chưa khoa học

Để giảm nguy cơ mắc các tật của mắt:
1. Mọi người hãy cùng nhau giữ gìn môi trường trong
lành, không có ô nhiễm và thói quen làm việc khoa học.
2. Người bị cận thị không nên điều khiển các phương
tiện giao thông vào buổi tối, khi trời mưa và tốc độ cao.
3. Cần có biện pháp bảo vệ và luyện tập cho mắt, tránh
nguy cơ tật nặng hơn.

Tại sao người lớn tuổi
khi đọc sách phải lại đặt
sách ra xa mắt ???

BÀI 49: MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO
II. MẮT LÃO
1. Những đặc điểm của mắt lão

Mắt lão nhìn xa

Mắt lão nhìn gần

BÀI 49: MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO
II. MẮT LÃO
1. Những đặc điểm của mắt lão
O
Cv

CC

O
Cv

Mắt bình
thường

Mắt lão

CC



Mắt lão là mắt của người già. Mắt lão nhìn rõ những vật ở xa,
không nhìn rõ những vật gần mắt



Điểm cực cận Cc của mắt lão xa mắt hơn so với mắt bình thường.

BÀI 49: MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO
II. MẮT LÃO
1. Những đặc điểm của mắt lão
2. Cách khắc phục tật mắt lão
C5: Nếu có một kính lão, làm thế nào để biết đó là
thấu kính hội tụ?

- Cách 1: Nếu phần rìa của kính mỏng hơn
phần giữa thì đó là thấu kính hội tụ.
- Cách 2: Đưa kính đến sát dòng chữ trên
trang giấy nếu ảnh của hàng chữ to hơn
thì đó là thấu kính phân hội tụ.

I. MẮT CẬN
II. MẮT LÃO

BÀI 49: MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO

1. Những đặc điểm của mắt lão
2. Cách khắc phục tật mắt lão
C6 : Giải thích tác dụng của kính lão

A'
A

Mắt lão

B

F'

F
B'

Cc

Mắt nhìn thấy ảnh A'B' khi ảnh A'B' nằm
Khi đeo kính lão mắt nhìn thấy ảnh A'B'
ngoài
cực
của
vậtkhoảng
AB,
ảnh
to cận
hơn
vật .vì vật AB nằm trong
Mắt
không
nhìn
thấy
vật AB
khoảng cực cận

Mắt có nhìn thấy
Mắt
nhìn
ảnh A'B'Mắt
không
?
có
thấy
ảnh
Ảnh to hay
nhỏ
hơn
nhìn
thấy
A'B'
vật
?AB khi
vật
?
nào

Ngoài ra mắt còn bị tật khác

Cận thị:
 Viễn thị

Loạn thị:
Đối với mắt bị loạn thị, hình ảnh của vật hội tụ tại
nhiều điểm trên võng mạc, thay vì hội tụ ở một điểm
như mắt chính thị. Điều đó làm cho mắt bệnh nhân
không thể nhìn rõ vật, hình ảnh bị nhỏe, cảm giác
như hoa mắt. Thông thường, tật loạn thị đi kèm với
tật cận thị và viễn thị. Về mặt lý thuyết, loạn thị xuất
hiện ở cả mắt chính thị và có thể bỏ qua, nó chỉ có tác
động tiêu cực khi độ loạn thị lớn.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến loạn thị là do
giác mạc có hình dạng cầu không đều, làm mất
khả năng hội tụ ánh sáng trên các trục khác nhau.
Để khắc phục loạn thị, cần sử dụng thấu kính trụ
(kính có một mặt phẳng và một mặt trụ. Một kính
trụ có thể coi như một sự chồng khít của rất nhiều
thấu kính hội tụ hay phân kỳ.

BÀI 49: MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO
I. MẮT CẬN
1. Những biểu hiện của tật cận thị
2. Cách khắc phục tật cận thị
II. MẮT LÃO
1. Những đặc điểm của mắt lão
2. Cách khắc phục tật mắt lão
III. VẬN DỤNG
C7. Hãy tìm cách kiểm tra xem kính của bạn em và kính của người
già là thấu kính hội tụ hay phân kỳ.
Để kiểm tra xem thấu kính của bạn em có phải là thấu kính phân kỳ
hay không ta có thể xem kính đó có cho ảnh ảo nhỏ hơn vật hay
không. Kính của người già thì ngược lại, cho ảnh ảo lớn hơn vật.

BÀI 49: MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO
I. MẮT CẬN
1. Những biểu hiện của tật cận thị
2. Cách khắc phục tật cận thị
II. MẮT LÃO
1. Những đặc điểm của mắt lão
2. Cách khắc phục tật mắt lão
III. VẬN DỤNG

C8. Hãy tìm cách so sánh khoảng cực cận của mắt em với khoảng
cực cận của mắt một bạn em bị cận thị và khoảng cực cận của một
người già, rồi rút ra kết luận cần thiết.

Mắt cận
C
Có thể lấy dòng chữ trong trang sáchC để so sánh. Khi không đeo kính,

bạn em phải để gần mắt hơn em (vì CV gần mắt); người già phải để xa
Mắtthường
bình thường
mắt hơn em (vì CC xa mắt). Muốn nhìn tương đối bình
bạn em
CC
phải đeo kính cận thị (TKPK), người già phải đeo kính lão (TKHT) để
tạo ra ảnh ảo hiện lên trong khoảng cực cận đến cực viễn.
CC

Mắt lão

Khoảng CC (mắt cận)< khoảng CC (mắt thường)< khoảng CC(mắt lão)

Bài 1: Chọn câu đúng trong các câu sau
A. Người có mắt tốt nhìn rõ các vật ở xa mà
không nhìn rõ các vật ở gần.
B. Người cận thị nhìn rõ các vật ở gần mắt mà
không nhìn rõ các vật ở xa.
C. Người cận thị nhìn rõ các vật ở xa mắt mà
không nhìn rõ các vật ở gần.
D. Người có mắt tốt nhìn rõ các
vật ở gần mà không nhìn rõ các vật ở xa.

Bài 2 : Một người bị cận thị, khi không đeo kính có
thể nhìn rõ vật xa mắt nhất là 50cm. Người đó phải
đeo kính cận có tiêu cự là bao nhiêu?
A. 30cm
B. 40cm
C. 50cm
D. 60cm

Bài 3 : Một người có khả năng nhìn rõ các vật nằm
trước mắt từ 15cm trở ra 300cm. Hỏi người ấy có mắt
tật gì? Trong các câu sau, câu nào đúng.
A. Viễn thị
B. Cận thị
C. Loạn thị
D. Chính thị

Bài 4: Một người già phải đeo sát mắt một thấu
kính hội tụ có tiêu cự 50cm thì mới nhìn rõ được
vật gần nhất cách mắt 25cm. Hỏi khi không đeo
kính thì người ấy nhìn rõ được vật gần nhất cách
mắt bao nhiêu?
GIẢI
Ta đã chứng minh được công thức:

Như vậy điểm cực cận cách mắt 50cm và khi
không đeo kính thì người ấy nhìn rõ vật gần nhất
cách mắt 50cm.

* HƯỚNG DẪN HS VỀ NHÀ
+ Những biểu hiện của tật cận thị, cách khắc phục
+ Những biểu hiện của tật mắt lão, cách khắc phục
+ Đọc phần có thể em chưa biết
+ Làm bài tập: 49.1 – 49.3 SBT/100
Soạn trước bài 50 Kính lúp và trả lời trước các câu
hỏi sau
? Kính lúp là gì? Số bội giác trên kính lúp cho biết
điều gì?
? Hãy kể một số trường hợp trong thực tế trong đời
sống và sản xuất phải dùng đến kính lúp?