BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

Khởi động
Phong trào yêu nước chống Pháp những
năm cuối thế kỉ XIX , Có những cuộc
khởi nghĩa tiêu biểu nào?

BÀI 21 :PHONG
TRÀO CHỐNG
PHÁP CỦA
NHÂN DÂN VIỆT
NAM TRONG
NHỮNG NĂM
CUỐI THẾ KỈ XIX

1/ Phong trào Cần
Vương( 1885- 1896)

2/ Khởi nghĩa Yên Thế
( 1884- 1913)

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

1/ Phong trào Cần Vương ( 1885 – 1896)
* Hoàn cảnh lịch sử

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

Thực dân Pháp

Nhân dân

Triều đình

1884
Cơ bản hoàn thành
xâm lược Việt Nam

Tiếp tục đấu tranh
chống Pháp

Phái chủ
hòa

Phái chủ chiến
Mạnh tay hành
động chuẩn bị lực
lượng chống Pháp

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

Thực dân Pháp
Cơ bản hoàn
thành xâm lược
Việt Nam
Âm mưu tiêu diệt
phái chủ chiến

Nhân dân
Tiếp tục đấu tranh
chống Pháp

><

Triều đình
Phái chủ
hòa
Phái chủ chiến
Mạnh tay hành động
chuẩn bị lực lượng
chống Pháp

Phái chủ chiến quyết định phản công trước

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

1/ Phong trào Cần Vương ( 1885 – 1896)

Dựa vào đâu , phái chủ
chiến đứng đầu là Tôn
Thất Thuyết chủ trương
chống Pháp ?

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

1/ Phong trào Cần Vương ( 1885 – 1896)

Phe chủ chiến đã chuẩn
bị những gì để chống
Pháp?

 Xây dựng căn cứ Tân Sở ( Quảng trị)
củng cố hệ thống đồn Sơn Phòng ở Hà
Tỉnh, Nghệ An, Thanh Hóa.
 Xây dựng hai đội quân : Đoàn Kiệt, Phấn
Nghĩa.
 Thủ tiêu phần tử thân Pháp.
Đưa vua Hàm Nghi lên ngôi.

13 vị vua triều Nguyễn

Vua Hàm Nghi

Vua Hàm Nghi có tên húy là Nguyễn
Phúc Ưng Lịch (em ruột vua Kiến
Phúc), sinh ngày 3/8/1871. Năm 13
tuổi, ông được chọn làm vị vua thứ
tám của triều Nguyễn. Ông là vị vua
trẻ tuổi, yêu nước, có tinh thần chống
Pháp tiêu biểu cho ý chí độc lập tự
cường của dân tộc... Ông trong trang
phục rất giản dị, đầu quấn khăn đen,
mặc áo the như dân thường, nhưng
nét mặt lộ rõ vẻ kiên nghị, tính khẳng
khái, thông minh và quả cảm. Ông bị
Pháp đày sang An-giê-ri năm 1888.

Trước hành động của
phe chủ chiến, thực dân
Pháp có thái độ như thế
nào ?

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

1/ Phong trào Cần Vương ( 1885 – 1896)

 Phản đối việc lập vua Hàm
Nghi lên ngôi vua.
 Đưa quân ngoài Bắc vào Huế
đóng quân ở đồn Mang Cá.
Tướng Cuốc-xi vào Huế âm
mưu bắt cóc Tôn Thất Thuyết.

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

1/ Phong trào Cần Vương ( 1885 – 1896)

Trước âm mưu của Pháp, Tôn
Thất Thuyết hành động như
thế nào ?
 Tự vệ, không thể ngồi yên để
kẻ thù uy hiếp .
Hành động trước để giành thế
chủ động.

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX
1/ Phong trào Cần Vương ( 1885 – 1896)

- Đêm mùng 4, rạng sáng
5-7-1885 Tôn Thất Thuyết
chủ động hạ lệnh tấn công
đồn Mang Cá và Tòa
Khâm Sứ.

-Nhưng thất bại

Tôn Thất thuyết đưa vua Hàm Nghi rời khởi kinh thành Huế

Khi ra tới Tân Sở
vua Hàm Nghi và
Tôn Thất Thuyết
có hành động gì?

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

Quan sát lược đồ 21.1,
dựa vào thông tin trong
bài học, em hãy nêu tên và
vị trí diễn ra một số cuộc
khởi nghĩa tiêu biểu. Điểm
chung của các cuộc khởi
nghĩa này là gì?

Ngô Quang Bích

Nguyễn Văn Giáp

Nguyễn Thiện Thuật
Phạm Bành
Phan Đình Phùng

Nguyễn Xuân Ôn

Lê Trực,
Nguyễn Phạm Tuân

Trương Đình Hội
Nguyễn Duy Hiệu,
Trần Văn Dự
Lê Trung Đình,
Nguyễn Tự Tân
Mai Xuân Thưởng

- Điểm chung của các cuộc khởi nghĩa này:
+ Chịu sự chi phối của “chiếu Cần vương”.
+ Mục tiêu cao nhất là: đánh đuổi thực dân Pháp, giành lại nền độc lập dân
tộc.
+ Đặt dưới sự lãnh đạo của các văn thân, sĩ phu yêu nước.
+ Lôi cuốn nhiều các tầng lớp nhân dân tham gia.
+ Hình thức đấu tranh chủ yếu là khởi nghĩa vũ trang
+ Kết quả: thất bại.
+ Các cuộc khởi nghĩa này có ý nghĩa lịch sử to lớn, cụ thể là:
- Tiêu hao một bộ phận sinh lực quân Pháp
- Góp phần làm chậm quá trình bình định của Pháp
- Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX

1/ Phong trào Cần Vương ( 1885 – 1896)

Tại sao lại gọi là "Phong
trào Cần vương"?

THẢO LUẬN

THẢO LUẬN

1/ Phong trào Cần Vương ( 1885- 1896)
a/ Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1885 – 1896)

1/ Phong trào Cần Vương ( 1885- 1896)
a/ Khởi nghĩa Ba Đình ( 1886 – 1887)

1/ Phong trào Cần Vương ( 1885- 1896)
a/ Khởi nghĩa Hương Khê ( 1885 – 1896)

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX
1/ Phong trào Cần Vương ( 1885 – 1896)
2/ Khởi nghĩa Yên Thế ( 1884 – 1913)

 Em hãy xây dựng một trục
thời gian từ năm 1884 đến
năm 1913 thể hiện những diễn
biến chính của cuộc khởi
nghĩa Yên Thế.

BÀI 21 :PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX
2/ Khởi nghĩa Yên Thế ( 1884 – 1913)

2/ Khởi nghĩa Yên Thế ( 1884 – 1913)

Diễn biến chính cuộc khởi nghĩa Yên Thế ( 1884 -1913)

 

Khởi nghĩa Yên Thế có đặc điểm gì khác so với
các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần
vương?

Tư tưởng
Phương
hướng đấu
tranh
Lực lượng
lãnh đạo
Phạm vi,
quy mô

Phong trào Cần vương
(1885 - 1896)

Chịu sự chi phối của chiếu Cần vương
(ban ra ngày 13/7/1885).
Đánh đuổi thực dân Pháp, giành độc
lập dân tộc, khôi phục lại chế độ phong
kiến chuyên chế.
Các văn thân, sĩ phu yêu nước chủ
động đứng lên dựng cờ khởi nghĩa
theo tiếng gọi Cần vương.
Diễn ra trên phạm vi rộng lớn, nhất là
ở Bắc Bì và Trung Kì; kéo dài 11 năm
(1885 - 1896).

Khởi nghĩa Yên Thế
(1884 - 1914)

Không chịu sự chi phối của
chiếu Cần vương
Chống chính sách cướp bóc, bình định
quân sự của Pháp,… => chưa đưa ra
phương hướng đấu tranh rõ ràng.
 Các thủ lĩnh nông dân có uy tín, được

nghĩa quân bầu lên

Diễn ra chủ yếu tại địa bàn huyện
Yên Thế (Bắc Giang); kéo dài 30 năm
(1884 - 1913).

Em hãy tìm hiểu thêm về các cuộc đấu tranh chống Pháp những năm cuối
thế kỉ XIX theo những gợi ý sau: tên cuộc khởi nghĩa, thời gian, người lãnh
đạo, lực lượng tham gia, địa bàn hoạt động, những trận đánh tiêu biểu.
 

Khởi nghĩa Hương Khê

Thời gian

1885 - 1896

Người
lãnh đạo
Lực lượng
tham gia
Địa bàn
hoạt động
Trận đánh
tiêu biểu

Phan Đình Phùng và Cao Thắng
Đông đảo các tầng lớp nhân
dân, nhất là nông dân
Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh,
Quảng Bình

Khởi nghĩa Yên Thế
1884 - 1913
Đề Nắm, sau đó là Đề Thám
(Hoàng Hoa Thám).

Nông dân
Chủ yếu ở vùng núi rừng Yên Thế
(Bắc Giang).

- Trận tấn công đồn Trường Lưu (tháng 5/1890) - Trận đánh ở Cao Thượng (tháng 11/1890)
- Trận tập kích thị xã Hà Tĩnh (tháng 8/1892)
- Trận đánh ở Hố Chuối (tháng 12/1890)
- Trận tấn công đồn Nu (1893).
- Trận đánh ở Đồng Hom (1892).