KHỞI ĐỘNG
Hãy nói những điều em biết về bệnh do thừa hoặc
thiếu chất dinh dưỡng.
Một số nguyên nhân dẫn đến bệnh liên quan đến
dinh dưỡng như bệnh thừa cân béo phì do ăn thừa
chất bột đường, chất béo, chất đạm và cơ thể ít vận
động; bệnh suy dinh dưỡng thấp còi do ăn thiếu các
chất dinh dưỡng; bệnh thiếu máu thiếu sắt do ăn
thiếu thức ăn chứa chất sắt.

KHÁM PHÁ-THỰC HÀNH
1. Bệnh thừa cân béo phì

Quan sát hình 1 và cho biết: 
- Hình nào thể hiện người thừa cân béo phì. Vì sao em biết?
- Những ai có thể mắc bệnh thừa cân béo phì?

- Hình b, c, d thể hiện người thừa cân béo
phì. Vì người thừa cân béo phì có thể
trọng lớn, cân nặng vượt tiêu chuẩn,
người to, nặng.
- Người có thói quen dùng thức ăn nhanh,
thức ăn giàu năng lượng, ăn nhiều
chất béo, ăn ít rau, uống nhiều nước ngọt,
bia rượu, người sống tĩnh tại, tuổi trung
niên, phụ nữ sau sinh, trong gia
đình có nhiều người bị béo phì,... là người
có thể bị thừa cân, béo phì.

Quan sát hình 2 về việc làm của các bạn và cho biết:
Thói quen ăn uống, vận động như thế nào có thể dẫn
đến bệnh thừa cân béo phì?

Thói quen ăn uống, vận động không tốt có thể dẫn đến bệnh
thừa cân béo phì:
a - Ăn thừa, ăn nhiều chất bột đường, chất béo, chất đạm.
b - Ăn đêm thường xuyên.
c - Ít vận động.

Nguyên nhân nào dẫn đến bệnh thừa cân béo phì?

Một số nguyên nhân dẫn đến bệnh liên quan đến dinh
dưỡng như bệnh thừa cân béo phì do ăn thừa chất
bột đường, chất béo, chất đạm và cơ thể ít vận động
Cần làm gì để phòng, tránh bệnh thừa cân béo phì?
Để phòng tránh thừa cân, béo phì cần:
+ Ăn đủ bữa và đủ các nhóm chất dinh dưỡng, không ăn thừa
chất bột đường, chất béo, chất đạm.
+ Vận động cơ thể ít nhất 60 phút mỗi ngày.
+ Theo dõi chiều cao và cân nặng cơ thể thường xuyên.
+ Gặp bác sĩ để kiểm tra sức khoẻ nếu cơ thể có dấu hiệu tăng
cân.

Thực hiện một số việc làm để phòng, tránh bệnh thừa cân
béo phì:
Hoạt động vận
động

Ngày 1

Thời gian (phút)
Ngày 2

Ngày 3

Đi bộ đến trường,
về nhà
Quét nhà

10

10

?

5 

0

?

Chơi thể thao

0

15

?

?

?

?

?

Tổng

?

?

?

Chia sẻ với bạn một số thói quen ăn uống, vận động mà em
cần thay đổi để phòng tránh bệnh thừa cân béo phì.
Em cần vận động cơ thể nhiều hơn (thường xuyên đi
bộ, tập thể dục, chơi thể thao …) hạn chế ăn đồ ăn vặt,
đồ chiên, rán …  để có cơ thể cân đối khỏe mạnh.

Hoạt động vận
động
Đi
bộ
đến
trường, về nhà
Quét nhà
Chơi thể thao
Tập thể dục
buổi sáng
Tổng

Thời gian (phút)
Ngày 1 Ngày 2 Ngày 3
10

10

10

5
0
10

0
15
10

5
20
10

25

35

45

2. Bệnh suy dinh dưỡng thấp còi, bệnh thiếu máu thiếu sắt

Quan sát từ hình 3 đến 5 và cho biết:
- Bạn trong hình có thể mắc bệnh gì?
- Nêu tên và một số dấu hiệu của bệnh đó.

Hình 3 - Bệnh suy dinh dưỡng thấp còi
Hình 4, 5 - Bệnh thiếu máu thiếu sắt
Biểu hiện:
+ Bệnh suy dinh dưỡng thấp còi: Thấp, nhẹ cân hơn tiêu
chuẩn;
+ Bệnh thiếu máu thiếu sắt: chóng mặt, da xanh, hay mệt, khó
tập trung.

Đọc thông tin và cho biết nguyên nhân nào dẫn đến bệnh suy
dinh dưỡng thấp còi, bệnh thiếu máu thiếu sắt.
Một số nguyên nhân gây nên bệnh suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em:
- Chế độ ăn thiếu chất bột đường, chất đạm, chất béo, không đủ cung cấp cho hoạt
động bình thường của cơ thể.
- Cơ thể mắc một số bệnh như dạ dày, tiêu chảy, bệnh giun, viêm đường hô hấp,...
lâu ngày không chữa khỏi.
Một số nguyên nhân gây nên bệnh thiếu máu thiếu sắt:
- Chế độ ăn thiếu những thức ăn giàu chất sắt như thịt có màu đỏ, rau có màu xanh
đậm, trứng,...
- Ăn quá ít, không đủ theo tiêu chuẩn; chế độ ăn thiếu cân bằng, lành mạnh.
- Cơ thể mắc một số bệnh mãn tính như viêm ruột, viêm dạ dày,... hoặc bị nhiễm giun
móc.

Trong các nguyên nhân dẫn đến bệnh suy dinh dưỡng thấp
còi, thiếu máu thiếu sắt, nguyên nhân nào liên quan đến chế
độ ăn uống?
Các nguyên nhân liên quan đến chế độ ăn uống:
- Chế độ ăn thiếu chất bột đường, chất đạm, chất
béo, không đủ cung cấp cho hoạt động bình thường
của cơ thể.
- Chế độ ăn thiếu những thức ăn giàu chất sắt như
thịt có màu đỏ, rau có màu xanh đậm, trứng,...
- Ăn quá ít, không đủ theo tiêu chuẩn; chế độ ăn thiếu
cân bằng, lành mạnh.
3. Phòng tránh bệnh liên quan đến dinh dưỡng
Quan sát từ hình 6 đến 11 và cho biết việc làm nào
nên làm hoặc không nên làm để phòng tránh bệnh
liên quan đến dinh dưỡng. Vì sao?

Hình

Hoạt động

Nên làm/

Nguyên nhân

Không nên làm
6

Rửa tay trước khi ăn

Nên làm

Tránh mắc bệnh dạ dày, tiêu
chảy, nhiễm giun, ...

7

Kiêng ăn

8

Ăn đồ chiên, rán hằng Không nên làm Thừa chất béo, có thể bị thừa

9

Không nên làm Thiếu chất dinh dưỡng.

ngày

cân, béo phì.

Chơi thể thao: đá cầu Nên làm

Vận động cơ thể thường xuyên
để có cơ thể khỏe mạnh.

10

Vận động: trượt patin Nên làm

Vận động cơ thể thường xuyên
để có cơ thể khỏe mạnh.

11

Theo dõi chiều cao Nên làm

Theo dõi chiều cao và cân nặng

cân nặng hàng ngày

để phát hiện các dấu hiệu bất
thường.

Dựa vào bảng “thực đơn” gợi ý, hãy xây dựng một
số bữa ăn có lợi cho sức khoẻ, phòng tránh một trong
các bệnh: suy dinh dưỡng thấp còi, thiếu máu thiếu
sắt, thừa cân béo phì.
Thiếu máu thiếu sắt nên ăn các món thịt, trứng:
gà luộc, thịt lợn xiên nướng, bò xào, trứng
chiên để bổ sung sắt cho cơ thể.
Một số bữa cơm (tham khảo):
+ Bữa 1: Cơm, rau xào, thịt gà luộc, trứng
chiên, nước chanh.
+ Bữa 2: Cơm, bò hầm rau củ, cua sốt me và
nước quả tươi.

Thực hiện một số việc để phòng tránh bệnh liên
quan đến dinh dưỡng và chia sẻ với bạn.
Để phòng tránh bệnh liên quan đến dinh dưỡng
cần:
+ Ăn đủ bữa và đủ các nhóm chất dinh dưỡng.
+ Vận động cơ thể ít nhất 60 phút mỗi ngày.
+ Theo dõi chiều cao và cân nặng cơ thể
thường xuyên.
+ Gặp bác sĩ để kiểm tra sức khoẻ nếu cơ thể
có dấu hiệu tăng cân hoặc giảm cân quá mức,
mệt mỏi,...

Nêu một số việc cần làm để vận động mọi người
trong gia đình cùng thực hiện phòng, tránh một số
bệnh liên quan đến dinh dưỡng.
Để phòng tránh bệnh liên quan đến dinh dưỡng
cần:
+ Ăn đủ bữa và đủ các nhóm chất dinh dưỡng.
+ Vận động cơ thể ít nhất 60 phút mỗi ngày.
+ Theo dõi chiều cao và cân nặng cơ thể
thường xuyên.
+ Gặp bác sĩ để kiểm tra sức khoẻ nếu cơ thể
có dấu hiệu tăng cân hoặc giảm cân quá mức,
mệt mỏi,...

Thực hiện ăn uống hợp lí, tích cực vận
động để có cơ thể cân bằng khỏe mạnh.