Khởi động
Tính: a) 3 giờ 15 phút + 2 giờ10 phút
b) 2 ngày 6 giờ + 7 ngày 19 giờ
c) 5 năm 8 tháng + 2 năm 9 tháng

2 ngày 6 giờ
7 ngày 19 giờ

3 giờ 15 phút
2 giờ 10 phút
5 giờ 25 phút

9 ngày 25 giờ
(10 ngày 1 giờ)

5 năm 8 tháng
2 năm 9 tháng
7 năm 17 tháng
(8 năm 5 tháng)

Toán
Trừ số đo thời gian
Ví dụ 1: Một ô tô đi từ Huế lúc 13 giờ 10 phút và đến Đà Nẵng lúc 15 giờ
55 phút. Hỏi ô tô đó đi từ Huế đến Đà Nẵng hết bao nhiêu thời gian?
Tóm tắt
13 giờ 10 phút
Huế
15 giờ 55 phút
13 giờ 10 phút
2 giờ 4 5 phút

15giờ 55 phút

? Thời gian

Đà Nẵng

Giải
Thời gian ô tô đi từ Huế đến Đà Nẵng là:
15 giờ 55 phút -13 giờ 10 phút = 2? giờ 45 phút
Đáp số: 2 giờ 45 phút

*

Muốn trừ số đo thời gian có nhiều đơn vị
ta đặt các số đo thời gian theo hàng dọc
sao cho các số đo và đơn vị thời gian thẳng
hàng. Sau đó ta trừ như trừ số tự nhiên, kèm
theo đơn vị đo sau mỗi kết quả trừ.

Ví dụ 2: Trên cùng một đoạn đường, Hòa chạy
hết 3 phút 20 giây, Bình chạy hết 2 phút 45 giây.
Hỏi Bình chạy ít hơn Hòa bao nhiêu giây?

3 phút 20 giây - 2 phút 45 giây = ?
3 phút 20 giây = 2 phút 60 giây + 20 giây
= 2 phút 80 giây
3 phút 20 giây
2 phút 80giây
Đổi thành
2 phút 45 giây
2 phút 45 giây
0 phút 35 giây
Vậy: 3 phút 20 giây – 2 phút 45 giây = 35 giây

+ Bạn Hoà hay bạn Bình chạy nhanh hơn ?
Nhanh hơn bao lâu?
- Bạn Bình chạy nhanh hơn bạn Hòa và nhanh
hơn 35 giây.
+ Khi thực hiện phép tính trừ các số đo thời
gian theo đơn vị nào đó ở số bị trừ bé hơn số
đo tương ứng thì ta làm thế nào ?
- Ta cần chuyển đổi 1 đơn vị hàng lớn hơn liền
kề sang đơn vị nhỏ hơn rồi thực hiện phép trừ
bình thường.

Khi thực hiện phép trừ số đo
thời gian, ta trừ theo từng loại
đơn vị, gặp trường hợp số đo ở
đơn vị số bị trừ nhỏ hơn số đo
tương ứng ở số trừ thì ta chuyển
1 đơn vị ở hàng lớn hơn liền kề
sang đơn vị nhỏ hơn rồi thực
hiện phép trừ như bình thường.

Khi trừ số đo thời gian có nhiều loại
đơn vị ta làm như sau:

- Đặt tính thẳng cột theo đơn vị đo
- Đổi đơn vị đo ở số bị trừ (nếu có)
- Trừ thẳng cột theo từng loại đơn vị
đo

1

Tính:

a) 23 phút 25 giây – 15 phút 12 giây
b) 54 phút 21 giây – 21 phút 34 giây
c) 22 giờ 15 phút – 12 giờ 35 phút

a) 23 phút 25 giây
–
15 phút 12 giây
08 phút 13 giây

b) 54 phút 21 giây
–
21 phút 34 giây

–

53 phút 81 giây
21 phút 34 giây
32 phút 47 giây

c) 22 giờ 15 phút
–
12 giờ 35 phút

21 giờ 75 phút
–
12 giờ 35 phút
09 giờ 40 phút

+ Khi trừ các số đo thời gian con cần lưu
ý gì ?
- Khi thực hiện phép trừ các số đo thời
gian mà số đo theo đơn vị nào đó ở Số
bị trừ bé hơn số đo tương ứng ở Số trừ
thì ta cần chuyển đổi 1 đơn vị hàng lớn
hơn liền kề sang đơn vị nhỏ hơn rồi
thực hiện phép trừ bình thường.

2

Tính:

a) 23 ngày 12 giờ – 3 ngày 8 giờ
b) 14 ngày 15 giờ – 3 ngày 17 giờ
c) 13 năm 2 tháng – 8 năm 6 tháng
a) 23 ngày 12 giờ
–
3 ngày 8 giờ

b) 14 ngày 15 giờ
–
3 ngày 17 giờ

–

20 ngày 4 giờ

13 ngày 39 giờ
3 ngày 17 giờ
10 ngày 22 giờ

c) 13 năm 2 tháng
–
8 năm 6 tháng

–

12 năm 14 tháng
8 năm 6 tháng
4 năm 8 tháng

3

Một người đi từ A lúc 6 giờ 45 phút và đến B lúc 8
giờ 30 phút. Giữa đường người đó nghỉ 15 phút. Hỏi
nếu không kể thời gian nghỉ, người đó đi quãng
đường AB hết bao nhiêu thời gian?

Bài giải:
Nếu tính cả thời gian nghỉ thì thời gian để người đó đi từ A
đến B là:
8 giờ 30 phút – 6 giờ 45 phút = 1 giờ 45 phút
Không tính thời gian nghỉ thì thời gian cần để người đó đi
từ A đến B là:
1 giờ 45 phút – 15 phút = 1 giờ 30 phút
Đáp số: 1 giờ 30 phút.

+ Muốn trừ số đo thời gian ta làm thế
nào ?
Khi trừ số đo thời gian có nhiều loại
đơn vị ta làm như sau:
- Đặt tính thẳng cột theo đơn vị đo
- Đổi đơn vị đo ở số bị trừ (nếu có)
- Trừ thẳng cột theo từng loại đơn
vị đo

- Xem lại: Cộng, trừ số
đo thời gian.
Xem trước bài: Luyện
tập (trang 134).