KHỞI ĐỘNG

LUẬT TỤC XƯA CỦA NGƯỜI
( Trích)
Ê - ĐÊ

Theo Ngô Đức Thịnh- Chu Thái
Sơn

1

LUẬT TỤC XƯA CỦA NGƯỜI Ê-ĐÊ
(Trích)

Về cách xử phạt
Chuyện nhỏ thì xử nhẹ, chuyện lớn thì xử nặng; chuyện giữa những
người bà con, anh em cũng xử như vậy.
Nếu là chuyện nhỏ thì phạt tiền một song, chuyện lớn thì phạt tiền
một co. Nếu là chuyện quá sức con người, gánh không nổi, vác không
kham thì người phạm tội phải chịu chết.
Về tang chứng và nhân chứng
Phải nhìn tận mặt, phải bắt tận tay kẻ phạm tội; phải lấy được, giữ
được gùi, khăn, áo, dao,... của kẻ phạm tội. Phải khoanh một vòng
tròn dưới đất, khắc một dấu trên cột nhà; nếu ở trong rừng phải bẻ
nhánh cây, khắc dấu vào cây rừng để làm dấu nơi xảy ra sự việc.
Phải có bốn năm người hoặc vài ba người có mặt khi việc xảy ra. Mọi
người tai đều đã nghe, mắt đều đã thấy. Có như vậy, các tang chứng
mới chắc chắn.

Về các tội

- Tội không hỏ mẹ cha:
Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có mẹ cha
phải hỏi mẹ cha. Đi rừng lấy củi mà không hỏi cha, đi suối lấy nước mà
chẳng nói với mẹ; bán cái này, mua cái nọ mà không hỏi ông già bà cả
là sai; phải đưa ra xét xử.
- Tội ăn cắp:
Kẻ thò tay ra để đánh cắp của người khác là kẻ có tội. Kẻ đó phải trả
lại đủ giá; ngoài ra phải bồi thường gấp đôi số của cải đã lấy cắp.
- Tội giúp kẻ có tội:
Kẻ đi cùng đi, bước cùng bước, nói cùng nói với kẻ có tội cũng là có
tội.
- Tội dẫn đường cho địch đến đánh làng mình:
Kẻ mà địch không đi được thì cõng, địch không ăn được thì mớm, địch
không biết thì nói cho biết, làm hàng trăm dân làng bị địch bắt, hàng
nghìn dân làng bị địch giết là kẻ có tội lớn. Phải xử kẻ đó bằng dao sắc,

MỤC TIÊU
- Toàn bài đọc với giọng rõ ràng, rành mạch,
dứt khoát. Thể hiện tính nghiêm minh của
luật tục.
- Đọc liền mạch một số cụm từ có trong bài
như: gánh không nổi, vác không kham, nhìn tận
mặt, bắt tận tay, diều tha quạ mổ…

1

Về cách xử phạt

2

Về tang chứng và
nhân chứng

3

Về các tội

Đọc nối tiếp
theo đoạn

Luyện đọc

Đọc đúng

Đọc to, rõ
ràng

Ngắt nghỉ hơi
hợp lí

Hướng dẫn đọc toàn bài:
- Toàn bài đọc với giọng rõ ràng, rành
mạch, dứt khoát.
- Đọc liền mạch một số cụm từ có trong bài
như: gánh không nổi, vác không kham,
nhìn tận mặt, bắt tận tay, diều tha quạ

Luyện đọc từ
Của cải
Khoanh
Tang chứng
Nhân chứng
Dứt khoát

Giải nghĩa từ
Luật tục:
Song, co:

Những quy định, phép tắc phải tuân
theo trong buôn làng, bộ tộc,…
Các đơn vị tiền cổ của người Ê-đê,
hai song bằng một co .

Tang chứng: Sự vật, sự việc chứng tỏ hành động

phạm tội.

Nhân chứng: Người làm chứng.
Trả lại đủ

Trả lại đủ số lượng và giá trị.

Người Ê-đê

Tên một dân tộc thiểu số sống ở vùng Tây Nguyên

Gùi

Gùi là một vật dụng bằng tre, mây đan thủ công rất phổ
biến trong các khu vực sinh sống của cộng đồng dân tộc
thiểu số ở vùng cao Tây Nguyên. Gùi dùng để đựng đồ,
nhưng đặc biệt có thêm hai quai để tiện mang vác trên vai .

Cây sung
Cây sung là loại thân cây gỗ
lớn, mọc nhanh, thuộc họ Dâu
tằm. Cây mọc hoang dại, nhiều
nhất là ven các bờ nước ao, hồ,
sông, suối.

Luyện đọc nhóm

Đọc đúng

Đọc to, rõ
ràng

Ngắt nghỉ hơi
hợp lí

Hướng dẫn đọc toàn bài:
- Toàn bài đọc với giọng rõ ràng, rành
mạch, dứt khoát.
- Đọc liền mạch một số cụm từ có trong bài
như: gánh không nổi, vác không kham,
nhìn tận mặt, bắt tận tay, diều tha quạ

2

Tìm hiểu
bài

Nội dung của bài đọc
I
- Mục

- Những

đích của

việc người

việc tạo

Ê-đê xem

ra luật

là có tội.

tục.

III

II

- Sự công
bằng trong
việc xử phạt
của người Êđê.

Câu1: Người xưa đặt ra luật tục để
làm gì ?

Người xưa đặt ra luật tục
để trừng phạt những người
có tội, bảo vệ cuộc sống
bình yên cho buôn làng.

Câu 2: Kể những việc mà người Ê-đê
xem là có tội.

- Tội không hỏi mẹ cha.
- Tội ăn cắp.
- Tội giúp kẻ có tội.
- Tội dẫn đường cho địch đến
đánh làng mình.

Câu 3: Tìm những chi tiết cho thấy đồng bào Ê-đê xử
phạt rất công bằng.
Những chi tiết cho thấy đồng bào Ê-đê xử phạt rất công bằng.

Quy định các mức xử phạt:
- Chuyện nhỏ thì xử nhẹ (phạt tiền
một song)
- Chuyện lớn thì xử nặng (phạt
tiền một co)
- Người phạm tội là bà con anh em
cũng phải xử như vậy.

Tang chứng phải chắc chắn:
- Phải nhìn tận mặt, bắt tận tay; lấy
và giữ được gùi, khăn, áo, dao ,…
của kẻ phạm tội
- Phải có vài ba người làm chứng,
tai nghe, mắt thấy thì tang chứng
mới có giá trị.

Câu 4: Tại sao phải có tang chứng, nhân chứng
người ta mới coi là có tang chứng, nhân chứng ?

Phải có tang chứng, nhân chứng
người ta mới coi là có tang chứng,
nhân chứng vì như thế mới thấy
lòng thật thà, không dối trá.

Người Ê-đê từ xưa đã có luật tục
quy định, xử phạt rất nghiêm minh,
công bằng để bảo vệ cuộc sống yên
lành của buôn làng.
Từ luật tục của người Ê-đê, chúng
ta hiểu rằng: xã hội nào cũng có luật
pháp và mọi người phải sống và làm

3

Đọc diễn
cảm

Đọc với giọng rõ ràng, rành mạch,
dứt khoát giữa các câu, các đoạn thể
hiện tính chất nghiêm minh, rõ ràng
của luật tục.

Tiêu chí

Bình thường

Tốt

Rất tốt

1

Đọc đúng tiếng, đúng từ,
lưu loát, mạch lạc

1

2

3

2

Ngắt nghỉ hơi đúng ở các dấu
câu, cụm từ rõ nghĩa

1

2

3

3

Cường độ, tốc độ đọc đạt
yêu cầu

1

2

3

4

Giọng đọc phù hợp

1

2

3

LUYỆN ĐỌC DIỄN CẢM
Về các tội
- Tội không hỏi mẹ cha:
Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có mẹ cha phải hỏi
mẹ cha. Đi rừng lấy củi mà không hỏi cha, đi suối lấy nước mà chẳng nói với mẹ;
bán cái này, mua cái nọ mà không hỏi ông già bà cả là sai; phải đưa ra xét xử.
- Tội ăn cắp:
Kẻ thò tay ra để đánh cắp của người khác là kẻ có tội. Kẻ đó phải trả lại đủ giá;
ngoài ra phải bồi thường gấp đôi số của cải đã lấy cắp.
- Tội giúp kẻ có tội:
Kẻ đi cùng đi, bước cùng bước, nói cùng nói với kẻ có tội cũng là có tội.

LUYỆN ĐỌC DIỄN CẢM

Về các tội
- Tội không hỏi mẹ cha:
Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có
mẹ cha phải hỏi mẹ cha. Đi rừng lấy củi mà không hỏi cha, đi
suối lấy nước mà chẳng nói với mẹ; bán cái này, mua cái nọ mà
không hỏi ông già bà cả là sai; phải đưa ra xét xử
- Tội ăn cắp:
Kẻ thò tay ra để đánh cắp của người khác là kẻ có tội. Kẻ đó
phải trả lại đủ giá; ngoài ra phải bồi thường gấp đôi số của cải đã
lấy cắp.
- Tội giúp kẻ có tội:

Vận dụng
1. Qua bài học này em biết được điều gì?
Từ bài văn trên cho ta thấy xã hội nào cũng có pháp
luật và mọi người phải sống, làm việc theo pháp luật.

2. Hãy kể tên của một số luật của nước ta hiện nay mà
em biết?
Một số luật của nước ta hiện nay.

…
Luật Đất đai
Luật Giáo dục
Luật Giao thông

Luật Thương mại
Luật Bảo vệ môi trường
Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em

- Luật này quy định các quyền cơ bản bổn phận
của trẻ em, trách nhiệm của GĐ nhà nước và
XH trong việc bảo vệ trẻ em, khỏi bị bạo lực
xâm hại hay bóc lột sức lao động.
- Chăm sóc trẻ em đó chính là nuôi dưỡng
khám chữa bệnh và GD trẻ em tức là trẻ em
được vui chơi đến trường .

Đọc lại bài

Luật tục xưa của người
Ê-đê

Chuẩn bị
bài

Hộp thư mật

Tiết học đến đây kết
thúc
Hẹn gặp lại các con vào tiết học sau