TIẾT HỌC BẮT ĐẦU

THCS PHÚ ĐÔNG

HUỲNH NGỌC SƠN

1

CT

CT

CT

Quần thể A

CT

CT
CT

Quần xã
sinh vật

Quần thể C
CT

CT
CT

Quần thể B
khu vực sống

Cá thể

Quần thể

Quần xã

sinh vật

sinh vật

+ Khu vực
sống

Hệ sinh
thái

BÀI 50: HỆ SINH THÁI
Ghi bài:
I/ Thế nào là một hệ sinh thái?
Khái niệm; Ví dụ HST; Các thành phần của HST
II/ Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn
1/ Chuỗi thức ăn
Khái niệm; ví dụ
2/ Lưới thức ăn
Khái niệm; ví dụ

I/ Thế nào là một hệ sinh thái?

Hình 50.1. Mô tả một hệ sinh thái rừng nhiệt đới.

Thế nào là một hệ sinh thái?

Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh vật và khu vực sống
của quần xã. Hệ sinh thái là một hệ thống hoàn chỉnh và
tương đối ổn định.

HOẠT ĐỘNG NHÓM TRẢ LỜI
CÁC CÂU HỎI SAU:

NHÓM 1. Những thành phần vô sinh
và hữu sinh có thể có trong hệ sinh
thái rừng?
NHÓM 2. Lá và cành cây mục là
thức ăn của những sinh vật nào?
NHÓM 3. Cây rừng có ý nghĩa như
thế nào đối với đời sống động vật
rừng?
NHÓM 4. Động vật rừng có ảnh
hưởng như thế nào đối với thực
vật?
5( Cả lớp). Nếu như rừng bị cháy
mất hầu hết các cây gỗ lớn, nhỏ và
cỏ thì điều gì sẽ xảy ra đối với các
loài động vật ? Tại sao ?

1. Những thành phần vô sinh và

1- Thành phần vô sinh: Đất, đá, nước, không
hữu
sinh
có thể có trong hệ sinh
khí,
thảm
mục…

rừng?
- thái
Thành
phần hữu sinh: thực vật, động
vật….

2. Lá và cành cây mục là thức ăn
và cành cây mục là thức ăn của vi
của vật,
những
sinh
nấm,sinh
giunvật
đất,nào?
mối…
2- Lá

3- Cây rừng: cung cấp thức ăn, nơi ở, nơi
3. Cây rừng có ý nghĩa như thế nào
sinh sản, khí hậu ôn hòa cho động vật sinh
đối với đời sống động vật rừng?
sống.

4. Động vật rừng có ảnh hưởng như thế nào đối với thực
4- Động vật ăn thực vật nhưng đồng thời cũng góp phần thụ phấn và
vật?
phát tán cho thực vật , phân bón cho thực vật.
5.
bị cháy:
Động
vật mất
ở, hết
mất các
nguồn
thức
5. Rừng
Nếu như
rừng
bị cháy
mấtnơi
hầu
cây
gỗ ăn,
lớn,nguồn
nhỏ và
nước,
hậu
hạn…
Nhiều
động
nhấtvật?
là các
loài
ưa
cỏ thìkhí
điều
gìkhô
sẽ xảy
ra đối
vớiloài
các
loàivật
động
Tại
sao?
ẩm sẽ bị chết.

BIỆN PHÁP BẢO VỆ HỆ SINH THÁI RÙNG
Trồng và bảo vệ rừng.
Xây dựng kế hoạch khai thác rừng hợp lý.
Xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn
quốc gia.
Cấm chặt phá rừng bừa bãi
Phòng, chống cháy rừng.
Vận động đồng bào dân tộc định canh định cư.
Tuyên truyền ý thức bảo vệ rừng đến từng người
dân

HST rừng ngập mặn

HST nông nghiệp

HST rừng nhiệt đới

HST hồ

Hệ sinh thái rừng

Hệ sinh thái biển

Hệ sinh thái hoang mạc

Mô tả hệ sinh thái hồ

Một hệ sinh thái
hoàn chỉnh gồm
có các thành
phần chủ yếu
nào?

H50.1: Một hệ sinh thái rừng

Thực vật

Động vật

Động vật

Xác sinh vật

Thành phần
vô sinh

Vi sinh vật

II/ Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn
1/ Thế nào là chuỗi thức ăn?

1: Thức ăn của chuột là gì? Động vật nào ăn thịt chuột? Hãy điền nội
dung phù hợp vào chỗ trống của chuổi thức ăn sau:
(thức ăn của chuột)
(Động vật ăn thịt chuột)
…………..  Chuột  ……….
2: Tương tự hãy điền nội dung phù hợp vào chỗ trống của các chuỗi thức
ăn sau:
…………….  Bọ ngựa  ………
…. ..…………  Sâu
 ………….
…….............  ………….  …………..
3: Trong chuỗi thức ăn mỗi loài SV là một mắt xích . Em có nhận xét gì
về mối quan hệ giữa một mắt xích với mắt xích đứng trước và mắt xích
đứng sau trong chuỗi thức ăn ?
4:
Chuỗi thức ăn là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh
dưỡng với nhau. Mỗi loài trong chuỗi thức ăn vừa là sinh vật tiêu thụ
mắt xích
………..(1)..,
vừa là sinh vật bị mắt xích
đứng
trước
đứng …
sau..(2).. tiêu thụ.

Sâu ăn lá

Bọ ngựa

Cây gỗ

Cây cỏ

Sâu ăn lá

Chuột

Rắn

Chuột

Cầy

Đại bàng

SV sản
xuất

SV tiêu thụ

SVPG

Các chuỗi thức ăn trên giống nhau
ở điểm nào ?
Một chuỗi thức ăn đơn giản gồm
SVSX

SVTT

SVPG

2/ Thế nào là lưới thức ăn?

Quan sát H 50.2 hoàn thành lệnh mục 2.
- Cho biết sâu ăn lá tham gia vào các chuỗi thức ăn nào ?
- Hãy sắp xếp các sinh vật theo từng thành phần của HST

1. Sâu ăn lá cây tham gia và những chuỗi thức ăn:
Bọ ngựa

Sâu ăn lá
Sâu ăn lá
Sâu ăn lá

Cây cỏ
Cây cỏ
Cây cỏ

Cầy
Chuột

2 Sơ đồ lưới thức ăn:
Chuột
Cây cỏ

Sâu ăn lá

Rắn

Vi
sinh
vật

Bọ ngựa

Các chuỗi thức ăn có nhiều mắc xích chung
tạo thành lưới thức ăn

Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh
vật và khu vực sống của quần xã.
Là một dãy nhiều loài sinh vật
có quan hệ dinh dưỡng với nhau.
Các chuỗi thức ăn có nhiều
mắt xích chung tạo thành
một lưới thức ăn.

Câu 1: Hệ sinh thái nào sau đây là hệ sinh thái tự
nhiên?
A.Bể cá cảnh    
B. Cánh đồng  
C. Rừng nhiệt đới   
D. Công viên
Đáp án C
Câu 2: Một dãy các loài sinh vật có mối quan hệ
với nhau về mặt dinh dưỡng, trong đó loài này ăn
loài khác phía trước và là thức ăn của loài tiếp
theo phía sau là
A. lưới thức ăn
B. bậc dinh dưỡng
C. chuỗi thức ăn
D. mắt xích Đáp án C

Câu 3: Hãy chọn chuỗi thức ăn phù hợp khi có
các sinh vật sau: cỏ, vi sinh vật, châu chấu, gà
rừng.
A. Vi sinh vật  cỏ  châu chấu  gà rừng.
B. Cỏ  châu chấu  gà rừng vi sinh vật .
C. Gà rừng  châu chấu  cỏ  vi sinh vật.
D. Châu chấu  gà rừng  vi sinh vât  cỏ.
Đáp án B

Câu 4: Một hệ sinh thái hoàn chỉnh có các thành
phần chủ yếu sau:
A. các thành phần vô sinh, sinh vật tiêu thụ, sinh
vật phân giải.
B. các thành phần vô sinh, sinh vật sản xuất, sinh
vật phân giải.
C. các thành phần vô sinh, sinh vật sản xuất, sinh
vật tiêu thụ, sinh vật phân giải.
D. các thành phần vô sinh, sinh vật sản xuất, sinh
vật tiêu thụ.
Đáp án C

Trong cánh đồng lúa có thể có những chuỗi thức
ăn nào ? Em hãy viết sơ đồ lưới thức ăn có các
sinh vật trên.
Các Sinh vật có thể có: Lúa, bọ rùa, ếch nhái, châu
chấu, rắn, sinh vật phân giải

- Chuỗi thức ăn:
Cây lúa
bọ rùa
Cây lúa Châu chấu

ếch
ếch

Rắn
Rắn

SVPG
SVPG

- Lưới thức ăn:
bọ rùa
Cây lúa

ếch
Châu chấu

Rắn

SVPG

TIẾT HỌC KẾT THÚC

THCS PHÚ ĐÔNG

HUỲNH NGỌC SƠN

25