T h ự c h à n h t i ế n g Vi ệ t

CÁC THÀNH PHẦN
BIỆT LẬP

Hoạt động
khởi động

PHIẾU HỌC TẬP

* Hãy sắp xếp các cụm từ sau thành câu có nghĩa:
a. Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh của Nguyễn Khuyến
b. và điển hình nhất cho mùa thu của Việt Nam.
c. Có lẽ ba bài thơ:
d. là ba bài thơ hay
* Xác định thành phần câu trong câu văn vừa tìm được.
- Chủ ngữ:............................................................................................
- Vị ngữ:............................................................................................
- Thành phần khác (gọi tên thành phần: khởi ngữ, trạng ngữ, bổ ngữ...)
……………………………………………………………………..

PHIẾU HỌC TẬP
* Sắp xếp thành: Có lẽ ba bài thơ: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh của
Nguyễn Khuyến là ba bài thơ hay và điển hình nhất cho mùa thu
của Việt Nam.
* Thành phần câu :
- Chủ ngữ: ba bài thơ: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh của Nguyễn
Khuyến
- Vị ngữ: là ba bài thơ hay và điển hình nhất cho mùa thu của Việt
Nam.
- Thành phần khác: có lẽ

Hình thành
kiến thức

I. Tri thức tiếng Việt:
1. Khái niệm:
- Thành phần biệt lập là
thành phần không nằm trong
cấu trúc cú pháp của câu
(chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ,
định ngữ, bổ ngữ)

- Không tham
gia vào việc
diễn đạt nghĩa
sự việc của câu.

2. Các thành phần biệt lập:

- Thành phần tình thái

- Thành phần gọi- đáp

- Thành phần cảm thán

- Thành phần chêm xen
(phụ chú)

a. Thành phần tình thái
*. Ví dụ:
- Chắc chắn: thể hiện sự đánh giá về tính chính xác của thông
tin được nói tới trong câu.
- Dường như: thể hiện ý không chắc chắn
Thành phần tình thái
* Kết luận: Thành phần tình thái: thành phần thể hiện thái độ,
cách đánh giá của người nói (người viết) đối với sự việc được
nói tới trong câu.

b. Thành phần cảm thán:
* Ví dụ:
- Chao ôi: bộc lộ sự xúc động.
- Ơ: bộc lộ sự ngạc nhiên.
Thành phần cảm thán
* Kết luận:
Thành phần cảm thán: thành phần được dùng để bộc lộ
trực tiếp tình cảm, cảm xúc của người nói, người viết (vui,
buồn, ngạc nhiên, tức giận,...)

* Nhận xét:
Nội dung

Vị trí
Từ ngữ

Thành phần tình thái
linh hoạt đầu, giữa
Các từ tình thái như:
hình như, dường như,
có lẽ, …

được dùng để thể hiện
Ý nghĩa
cách nhìn của người nói
đối với sự việc được nói
đến trong câu.

Thành phần cảm thán
thường đứng đầu câu
các từ ngữ cảm thán
như: Chao ôi, Trời ơi,
Ôi…
bộc lộ tâm lí của
người viết.

Hoạt động
luyện tập

1. Bài tập 1:
- Thành phần tình thái:
a. chắc hẳn: thể hiện sự phỏng đoán tương đối chính xác về nhận
định: câu thơ Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt không phải là bầu
trời trong một đêm trăng mà là trong một buổi chiều.
b. hình như, có thể: thể hiện thái độ phỏng đoán không chắc
chắn của tôi đối với đối tượng mà mình nhớ đến.
c. có lẽ: thể hiện sự đánh giá không chắc chắn về trạng thái của
đối tượng, cụ thể ở đây là con cá.

2. Bài tập 3:
- Thành phần cảm thán
a. Trời ơi: bộc lộ cảm xúc thán phục và cầu khẩn ước gì thầy
Đuy-sen là anh ruột của mình.
b. ứ hự: bộc lộ cảm xúc ngỡ ngàng và tiếc rẻ thời
gian đã qua.

Hoạt động
vận dụng

Ô CHỮ BÍ MẬT
L Ụ C B Á T
T Ì N H T H Á I
Đ Ặ C B I Ệ T
C Ả M T H Á N
L Í L Ẽ
L U Ậ N Đ I Ể M
Ế được
P hiện
L
A đánh
nêuỬra
một
cáchgiá
có căn
Câu 5:
2: (4
(8 chữ
chữ cái)
cái)Những
ThànhBđiều
phần
thể
cách
của

cứ, hợp
lôgic
để
làm
rõ không
tính
đúng
đắn
của
luận
điểm
được
Câu
3:
(7
chữ
cái)
Câu
có
cấu
tạo
theo
mô
hình
chủ
người
nói,
người
viết
đối
với
sự
việc
được
nói
đến
trong
câu
1:
(6
chữ
cái)
Đây
là
thể
thơ
gồm
2
câu
thơ
nối
tiếp
4:
Đây
là
thành
phần
dùng
để
bộc
lộ
trực
6:
(8
Những
ý
chính
được
triển
khai
nhằm
cụ
Câu 7: (6 chữ cái) Đây là tên bài thơ của tác giả Bằng Việt?
gì?
ngữ,
vị
ngữ
được
gọi
làcủa
câu
gì?
gọi
làtình
thành
phần
gì?
nhau
với
một
câu
6xúc
tiếng
1 câunói
8 tiếng.
tiếphóa
cảm,
và người viết.
thể
luận
đềcảm
được
gọi
làvàngười
gì?

CHÂN THÀNH CẢM
ƠN!