HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Quan sát và cho biết hình ảnh sau liên quan đến câu thơ
nào trong bài thơ Việt Nam quê hương ta?

1
Mênh mông biển lúa mây trời đẹp hơn
Cánh cò bay lả dập dờn

2
Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều

TIẾT 29-30:
VĂN BẢN 2:VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG TA
( Nguyễn Đình Thi)

HOẠT ĐỘNG: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1.Tác giả:
- Nguyễn Đình Thi (1924 – 2003)
- Sinh ở Luông- phơ- ra- bang (Lào).
- Quê gốc: Hà Nội
- Ông là nghệ sĩ đa tài: làm thơ, viết
văn, sáng tác kịch, âm nhạc.
- Chủ đề quan trọng của ông là ca
ngợi quê hương.

2. TÁC PHẨM

- Thể thơ: Lục bát
- PTBĐ chính: Biểu
cảm.

VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG TA
Việt Nam đất nước ta ơi
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn Việt Nam đất nắng chan hoà
Cánh cò bay lả rập rờn (dập dờn)
Hoa thơm quả ngọt bốn mùa trời xanh
Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều Mắt đen cô gái long lanh
Yêu ai yêu trọn tấm tình thuỷ chung.
Quê hương biết mấy thân yêu
Bao nhiêu đời đã chịu nhiều thương đau Đất trăm nghề của trăm vùng
Mặt người vất vả in sâu
Khách phương xa tới lạ lùng tìm xem
Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn.
Tay người như có phép tiên
Trên tre lá cũng dệt nghìn bài thơ
Đất nghèo nuôi những anh hùng
Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên
Đạp quân thù xuống đất đen
Trích Bài thơ Hắc Hải( 1955-1958), Tuyển
thơ Nguyễn Đình Thi NXB Văn học, 2001
Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa

Em hãy chỉ ra cách gieo vần và ngắt nhịp của bốn dòng đầu?
Việt Nam đất nước ta ơi
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
Cánh cò bay lả rập rờn
Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều
-Cách ngắt nhịp:
+ Câu 1 và câu 3: 2/2/2
+ Câu 2 và câu 4: 2/2/2/2

-Cách gieo vần:
ơi-trời; hơn-rờn-sơn

Câu 2. Trong văn bản tác giả tập trung miêu tả những hình
ảnh nào tiêu biểu của con người Việt Nam và nói đến những
vẻ đẹp nào của quê hương?
- Trong văn
bản, tác giả đã
nhắc đến những
hình ảnh tiêu
biểu của quê
hương: cánh
đồng lúa, cánh
cò, núi đồi.

- Từ đó tác giả đã nói đến những vẻ đẹp của quê hương: vẻ đẹp
cảu thiên nhiên, của những người lao động cần cù, chịu khó, của
truyền thống đấu tranh bất khuất, của lòng chung thuỷ, sự tài hoa.

Câu 3. Tìm và nêu tác dụng của những từ ngữ, hình ảnh, biện
pháp tu từ đặc sắc mà tác giả sử dụng để miêu tả cảnh sắc quê
hương trong bốn dòng thơ đầu.
- Các biện pháp tu từ:
+ Biện pháp tu từ nhân hoá: “Việt Nam đất nước ta ơi”
+ Biện pháp tu từ so sánh: “Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp
hơn” 
- Tác dụng: Khiến cho hình ảnh đất nước trở nên
gần gũi, thân quen, sinh động, gợi cảm hơn, đồng
thời khiến ta liên tưởng ra vẻ đẹp của đất trời Việt
Nam không đâu sánh bằng

Câu 4. Tìm và nêu tác dụng
của hình ảnh, từ ngữ đặc sắc
được dùng để khắc hoạ vẻ đẹp
của con người Việt Nam trong
đoạn thơ còn lại.

HỌC SINH
THẢO
LUẬN
NHÓM

Vẻ đẹp của con người Việt Nam

Sự vất vả,
cần cù trong
lao động

vất vả in
sâu”, “áo
nâu nhuộm
bùn”.

Sự anh hùng,
mạnh mẽ,
kiên cường
trong chiến
đấu:

chịu nhiều đau
thương”, “chìm
trong máu lửa
lại vùng đứng
lên”, “Đạp quân
thù xuống đất
đen”

Sự hiền
lành, chịu
thương
chịu khó

Súng
gươm vứt
bỏ lại
hiền hơn
xưa”.

Sự thuỷ
chung, khéo
léo, chăm
chỉ:

Yêu ai yêu trọn tấm
lòng thuỷ chung”,
“Tay người như có
phép tiên”, “Trên tre
lá cũng dệt nghìn bài

vất vả in
sâu”, “áo
nâu nhuộm
bùn”.

chịu nhiều đau
thương”, “chìm
trong máu lửa
lại vùng đứng
lên”, “Đạp quân
thù xuống đất
đen”

Súng gươm vứt bỏ lại
hiền hơn xưa”.

Tài năng khéo léo, chăm chỉ

Câu 5. Tình cảm của tác giả đối với
quê hương, đất nước được thể hiện
như thế nào trong văn bản? Hãy
chỉ ra một số từ ngữ, hình ảnh thể
hiện trực tiếp tình cảm ấy.
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn,
Quê hương biết mấy thân yêu
Bao nhiêu đời đã chịu nhiều đau thương
Mặt người vất vả in sâu
=>Tình  cảm yêu mến, quý trọng thiên nhiên,
đất nước, con người, dân tộc Việt Nam.

Câu 6. Văn bản gợi cho em suy
nghĩ và cảm xúc gì về con người
và cảnh sắc quê hương?
Văn bản đã gợi cho em về một đất nước Việt Nam với rất
nhiều cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, thơ mộng, giàu sức
sống và những con người cần cù, chịu khó trong lao động,
anh hùng, kiên cường trong chiến đấu và hiền lành, chăm
chỉ, thuỷ chung trong cuộc sống đời thường.

III. Tổng kết
1. Nội dung
Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên cũng như con
người Việt Nam.
2. Nghệ thuật
Thể thơ lục bát kết hợp những biện pháp nghệ
thuật nhân hóa, so sánh, ẩn dụ, hoán dụ.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Viết đoạn văn ( khoảng 150 chữ) nêu cảm nghĩ về hai câu thơ:
Việt Nam đất nước ta ơi
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn

Củng cố
Văn bản Việt Nam quê hương ta
tác giả là ai? Thuộc thể thơ gì?

Văn bản Việt Nam quê hương ta
nội dung nói về vấn đề gì?

Tác giả: Nguyễn Đình Thi
Thể thơ: Lục Bát
- Vẻ đẹp về thiên nhiênViệt Nam
- Vẻ đẹp về con người Việt Nam

Đọc thuộc lòng 4 câu đầu bài thơ Việt Nam quê hương ta?

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ VÀ CHUẨN BỊ BÀI:

- Học thuộc lòng thơ, tác giả, tác phẩm, tổng kết

- Chuẩn bị:
1. Đọc kết nối chủ điểm:
Đứng bên tê đồng ngó bên ni đồng…
( Trả lời câu hỏi suy ngẫm phản hồi sgk/67)
2. Đọc mở rộng theo thể loại : Hoa bìm
( trả lời câu hỏi hướng dẫn đọc sgk/70)