BÀI 26.
LỰC VÀ TÁC DỤNG
LỰC

Các em hãy quan sát hình a
và hình b. Cho biết ai đang
đẩy, ai đang kéo trong 2 hình
dưới đây?

Hình a

Hình b

Khi vật này đẩy
hoặc kéo vậy
kia, ta nói vật
này đã tác dụng
lực lên vật kia.

Hình a. Bác gái
đang kéo xe

LỰC LÀ
GÌ?

Hình b. Bạn trai
đang đẩy xe

BÀI 26.
LỰC VÀ TÁC DỤNG
LỰC

NỘT DUNG BÀI HỌC
0
3

0
1

Tìm hiểu
về lực

0
2

Đo lực

Biểu diễn
lực

I Tìm hiểu về
lực

I/ Tìm hiểu về
lực

Tác dụng đẩy, kéo vật
này lên vật khác gọi là
lực

Hình a. Bác gái

Hình b. Bạn trai

Tìm hiểu về lực đẩy, lực kéo
HOẠT ĐỘNG NHÓM
- Lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm
có 1 nhóm trưởng và 1 thư ký.
- Hoàn thành phiếu học tập số 1.
- Thời gian: 5 phút

PHIẾU HỌC TẬP 1
Nhiệm vụ: Sắp xếp các hình ảnh về các loại lực vào các ô thích hợp.
Thời gian: 5 phút

LỰC

KÉO
 

1

5

ĐẨY
 

2

6

LỰC

3

4

7

8

HOẠT ĐỘNG NHÓM

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Chấm chéo theo ma trận.

Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm 4

Nhóm 3

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Tiêu chí đánh giá hoạt động
nhóm
Tiêu chí
Mỗi ý đúng 1 điểm (chấm chéo)
Nhóm tích làm đúng thời gian 1
điểm
(chấm chéo)
Thành viên hoạt động tích cực 1
điểm
(Nhóm trưởng chấm)

Điểm

PHIẾU HỌC TẬP 1
Nhiệm vụ: Sắp xếp các hình ảnh về các loại lực vào các ô thích hợp.
Thời gian: 5 phút

LỰC

KÉO
 

1

3

ĐẨY
 

2

7

LỰC

5

4

6

8

Em có
biết

Chúng ta không
nhìn thấy lực
nhưng có thể nhìn
thấy và cảm nhận
được kết quả tác
dụng của lực. Sau
đây là một số ví
dụ

Lực làm vật đang đứng
yên thì chuyển động

Lực làm vật đang chuyển
động thì dừng lại

Hình 1. Cầu thủ đang sút bóngHình 2. Qủa bóng bay vào
khung thành

Lực làm thay đổi hướng
chuyển động của vật

Lực làm biến dạng vật

Hình 3. Người chơi ten-nit

Hình 4. Dùng tay ấn bút lò x

*Tác
dụng lực

-

Lực làm thay đổi tốc độ
và hướng chuyển động
của vật

-

Lực làm vật biến dạn

II Đo lực

Đ0 LỰC

Đơn vị lực là
niutơn, kí hiệu N.
Dụng cụ đo lực là
lực kế

Một số loại lực
kế

Lực kế lò
xo

Lực kế điện tử

Lực kế đồng
hồ

CÁCH SỬ DỤNG LỰC
KẾ LÒ XO
-

Ước lượng độ lớn của lực.
Chọn lực kế thích hợp
Điều chỉnh lực kế về số 0
Móc vật vào lực kế, kéo
hoặc giữ lực kế theo
phương của lực cần đo.
- Đọc và ghi kết quả đo.

Lực kế lò
xo

Mô tả lực kế lò xo,
nêu ĐCNN và GHĐ
của lực kế?

GHĐ: 4 N
ĐCNN: 0,5N

III. Biểu diễn lực

Tìm hiểu về cách biểu diễn lực
HOẠT ĐỘNG NHÓM

- Lớp thành 4 nhóm, mỗi
nhóm có 1 nhóm trưởng và
1 thư ký.
- Hoàn thành phiếu học tập
- Thời gian: 5 phút

Tìm hiểu về cách biểu diễn lực

TÔI TỎA SÁNG
- Thời gian trình bày 2 phút
- Tiêu chí:
+ Ngắn gọn, súc tích.
+ Đúng trọng tâm.
+ Đúng giờ.
+ Thần thái phong cách

BIỂU DIỄN

* Lực là một đại lượng véc
LỰC
tơ là một đại lượng
Lực
vừa có độ lớn vừa có

phương và chiều nên gọi lực là đại lượng
* Cách biểu diễn và kí hiệu véctơ
véctơ.
Lực là một đại lượng véctơ được biểu diễn bằng một mũi
lực

tên có:
+ Gốc là điểm đặt của lực.
+ Phương và chiều trùng với phương và chiều của lực.
+
Độ dài biểu thị cường độ của lực theo Ví
tỉ dụ:
xíchĐộ
cho
trước.
*Kí hiệu :Véc tơ lực: F
lớn F = 30 N
Độ lớn lực: F (N)

Điểm đặt

Phương

Chiều
.
F

Theo một tỉ xích cho

BIỂU DIỄN
* Lực là một đại lượng véc
LỰC
tơ

Lực là một đại lượng vừa có độ lớn vừa có phương và chiều nên
gọi lực là đại lượng véctơ.

* Cách biểu diễn và kí hiệu véctơ lực
Lực là một đại lượng véctơ được biểu diễn bằng một mũi tên có:
+ Gốc là điểm đặt của lực.
+ Phương và chiều trùng với phương và chiều của lực.
+ Độ dài biểu thị cường độ của lực theo tỉ xích cho trước.
*Kí hiệu :Véc tơ lực: F
Điểm đặt

Độ lớn lực: F (N)

Phương

Chiều
.
F

Ví dụ:

Độ lớn F = 30 N

Theo một tỉ xích cho

Luyện tập
Bài 1: Kéo một vật bằng một lực theo hướng nằm
ngang từ trái sang phải, độ lớn 1500 N. Hãy biểu
diễn lực đó trên hình vẽ.
(tỉ xích 1 cm ứng với 500 N).
Lời giải
 
 

 

F

 

1 cm ứng với 500 N

Luyện tập
Bài 2: Độ lớn lực kéo khối gỗ ở hình 35.3 là 3 N; lực đẩy ở hình 35.4
là 200 N. Hãy biểu diễn các lực đó trên hình vẽ.
Lời giải

 

: 1 cm ứng với 1 N

 

: 1 cm ứng với 100 N

Bài 3. Lấy ba ví dụ vể lực tác dụng lên một vật làm
thay đồi tốc độ chuyển động, thay đổi hướng chuyển
động hoặc làm vật bị biến dạng?

Lời giải
- Ta lấy tay búng vào một viên bi sắt đang đứng yên trên mặt ngang thì viên bi
sẽ chuyển động.
- Khi đóng đinh vào tường, búa tác dụng lực vào đinh làm đinh đang đứng yên
bắt đầu chuyển động ngập sâu vào tường.
- Tay nén hai đầu của lò xo làm lò xo biến dạng.
- Khi đỡ quả bóng tennis, quả bóng đã tác dụng lực lên mặt vợt làm mặt vợt
biến dạng.
- Đá quả bóng vào tường, tường tác dụng lên quả bóng một lực làm quả bóng
biến dạng đồng thời làm biến đổi chuyển động của nó.

CHÚC CÁC
CON HỌC
TỐT