ĐỀ 8.

I. Đọc - hiểu. Đọc ngữ liệu và trả lời câu hỏi
[1] “Người có tính khiêm tốn thường hay cho
mình là kém, còn phải phấn đấu thêm, trau dồi
thêm, cần được trao đổi, học hỏi nhiều thêm nữa.
Người có tính khiêm tốn không bao giờ chịu chấp
nhận sự thành công của cá nhân mình trong hoàn
cảnh hiện tại, lúc nào cũng cho sự thành công của
mình là tầm thường, không đáng kể, luôn luôn
tìm cách để học hỏi thêm nữa.

[2] Tại sao con người lại phải khiêm tốn
như thế? Đó là vì cuộc đời là một cuộc đấu
tranh bất tận, mà tài nghệ của mỗi cá nhân
tuy là quan trọng, nhưng thật ra chỉ là những
giọt nước bé nhỏ giữa đại dương bao la. Sự
hiểu biết của mỗi cá nhân không thể đem so
sánh với mọi người cùng chung sống với
mình. Vì thế, dù tài năng đến đâu cũng luôn
luôn phải học thêm, học mãi mãi.

[3] Tóm lại, con người khiêm tốn là con người
hoàn toàn biết mình, hiểu người, không tự đề cao
vai trò, ca tụng chiến công của cá nhân mình cũng
như không bao giờ chấp nhận một ý thức chịu
thua mang nhiều mặc cảm tự ti đối với mọi người.
[4] Khiêm tốn là một điều không thể thiếu cho
những ai muốn thành công trên đường đời”.

(Trích Tinh hoa xử thế,
Lâm Ngữ Đường, Ngữ văn 7, tập 2)

Câu 1: Xác định PTBĐ chính của ngữ liệu.
- Nghị luận.
Câu 2: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện
pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn
văn thứ nhất?

[1] “Người có tính khiêm tốn thường hay
cho mình là kém, còn phải phấn đấu thêm,
trau dồi thêm, cần được trao đổi, học hỏi
nhiều thêm nữa. Người có tính khiêm tốn
không bao giờ chịu chấp nhận sự thành công
của cá nhân mình trong hoàn cảnh hiện tại,
lúc nào cũng cho sự thành công của mình là
tầm thường, không đáng kể, luôn luôn tìm
cách để học hỏi thêm nữa.

Câu 2: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp
nghệ thuật được sử dụng trong đoạn văn thứ
nhất?
- Biện pháp liệt kê: Liệt kê các biểu hiện của
khiêm tốn: tự cho mình là kém, phải phấn
đấu thêm, trau dồi thêm, học hỏi thêm…
- Tác dụng của biện pháp liệt kê: diễn tả
được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những biểu
hiện của lòng khiêm tốn.

Câu 3: Em hiểu như thế nào về ý kiến sau: “Tài
nghệ của mỗi cá nhân tuy là quan trọng, nhưng
thật ra chỉ là những giọt nước bé nhỏ giữa đại
dương bao la”. 
- Ý kiến trên được hiểu: tài năng, hiểu biết của
mỗi người tuy quan trọng nhưng hữu hạn, bé nhỏ
như “những giọt nước” trong thế giới rộng lớn, vô
hạn “đại dương bao la”. Vì thế, cần phải khiêm
tốn học hỏi.

Câu 4. Tìm và gọi tên phép liên kết đoạn:
_______
________________
“[3] Tóm lại, con
người khiêm
tốn là con người
hoàn toàn biết mình, hiểu người, không tự đề cao
vai trò, ca tụng chiến công của cá nhân mình cũng
như không bao giờ chấp nhận một ý thức chịu
thua mang nhiều mặc cảm tự ti đối với mọi người.
[4] _______
Khiêm tốn là một điều không thể thiếu cho
_______
những ai muốn thành công trên đường đời”

Phép thế (“những ai” thay thế
Phép lặp
(khiêm tốn) cho “những người khiêm tốn”)

Câu 4. Thông điệp của văn bản trên là gì?
- Tình yêu thương, sự đồng cảm, giúp đỡ
trong cuộc sống bắt nguồn từ những điều rất
đỗi bình thường nhưng có ý nghĩa vô cùng to
lớn. Tình yêu thương khi xuất phát từ tấm
lòng chân thành, không toan tính sẽ giúp mọi
người xích lại gần nhau hơn, mang lại nghị
lực sống, giúp họ vươn lên, vượt qua những
bất hạnh trong cuộc đời.

II. Tạo lập văn bản
Câu 1. Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng
2/3 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em
về ý kiến được nêu trong đoạn trích: “Khiêm
tốn là một điều không thể thiếu cho những ai
muốn thành công trên con đường đời”
Gợi ý tham khảo.

a. Giải thích:
- Khiêm tốn là đức tính nhã nhặn, nhún
nhường, không đề cao cái mình có và luôn coi
trọng người khác.
- Thành công là đạt được kết quả như mong
muốn, thực hiện được mục tiêu đề ra.
 Khiêm tốn là điều không thể thiếu giúp con
người thành công trong cuộc sống.

b. Phân tích
- Con người phải luôn khiêm tốn vì: cá nhân dù có
tài năng đến đâu cũng chỉ là những giọt nước bé
nhỏ giữa đại dương bao la. Phải luôn học nữa, học
mãi.
- Khiêm tốn là phẩm chất quan trọng và cần thiết
của con người:
+ Khiêm tốn là biểu hiện của con người đứng đắn,
biết nhìn ra trông rộng, được mọi người yêu quý.
+ Khiêm tốn giúp con người biết mình và hiểu
người.

3. Bàn luận. Khiêm tốn không có nghĩa là mặc
cảm, tự ti, thiếu tự tin.
4. Bài học và liên hệ bản thân.
- Trân trọng những người khiêm tốn. Phê phán
những người thiếu khiêm tốn: luôn tự cao, tự đại,
cho mình là nhất mà coi thường người khác.
- Học lối sống khiêm tốn để ngày càng hoàn thiện
mình và không ngừng phấn đấu vươn lên để đạt
được thành công trong cuộc sống.

Câu 2. Tài liệu trang 28 (đã thực hiện ở đề 6)
Hướng dẫn học tập
- Đọc lại tài liệu gợi ý câu 2.II (Đề 6)
- Làm hoàn chỉnh phần II: Tạo lập văn bản.
- Tìm hiểu phần gợi ý của đề 9.