Tiết 35 – BÀI 16. CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC THỜI TRẦN
( 1226- 1400) (tt)
Tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng
5. TÌNH HÌNH
VĂN HÓA

Văn học, giáo dục và khoa học, kĩ thuật
Kiến trúc và điêu khắc

Tiết 35 – BÀI 16. CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC THỜI TRẦN
( 1226- 1400) (tt)
5. Tình hình văn hóa
* Tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng

Tượng thờ Chu Văn An tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Ông có công lớn trong việc truyền bá, giáo dục tư tưởng Nho giáo vào Việt Nam. Vua Trần
Minh Tông (1300–1357) mời ông ra làm tư nghiệp Quốc tử giám, dạy cho Thái tử Trần
Vượng, tức là vua Trần Hiến Tông tương lai. Ông được coi là người thầy của mọi thời đại, nhà
giáo lỗi lạc của Việt Nam, đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp dạy học, với triết lý giáo dục
nhân văn, không phân biệt giàu nghèo, học đi đôi với thực hành, học suốt đời để biết, để làm
việc và cống hiến cho xã hội.  Ông là một trong số rất ít bậc hiền nho được thờ ở Văn Miếu.
Sự nghiệp của ông được ghi lại trong văn bia ở Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông ở Yên Tử (Quảng Ninh)

là vị vua thứ ba của nhà Trần. Trần Nhân Tông được sử Việt đánh giá là một vị vua anh minh, đã có nhiều đóng góp
cho sự phát triển bền vững của Đại Việt cuối thế kỷ XIII, đánh tan quân xâm lược Nguyên – Mông vào các năm 1285
và 1288 bảo vệ nền độc lập. Năm 1293, vua Trần Nhân Tông truyền ngôi cho Thái tử và lên làm Thái thượng hoàng
. Sau đó xuất gia tu hành theo đạo Phật  và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm, một dòng thiền Phật giáo mang bản sắc văn
hóa Việt Nam.

Tiết 35 – BÀI 16. CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC THỜI TRẦN
( 1226- 1400) (tt)
5. Tình hình văn hóa
* Tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng
- Tư tưởng, tôn giáo
+ Nho giáo đề cao hơn trước và trở
thành nội dung thi cử...
+ Đạo phật: duy trì và phát triển,
chùa được xây dựng nhiều nơi.
- Tín ngưỡng cổ truyền như thờ tổ
tiên, thờ anh hùng dân tộc, người có
công...vẫn được lưu truyền

Múa rối nước

Hội Gióng ở Đền Phù Đổng

Đấu vật

Hội Gióng ở Đền Sóc

Đua thuyền

Ngày 16-11-2010, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp
quốc UNESCO đã chính thức công nhận Hội Gióng ở đền Phù Đổng
và đền Sóc là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Tiết 35 – BÀI 16. CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC THỜI TRẦN
( 1226- 1400) (tt)
5. Tình hình văn hóa
* Tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng
- Tư tưởng, tôn giáo
+ Nho giáo đề cao hơn trước và trở thành nội
dung thi cử...
+ Đạo phật: duy trì và phát triển, chùa được
xây dựng nhiều nơi.

- Tín ngưỡng cổ truyền như thờ tổ
tiên, thờ anh hùng dân tộc, người có
công...vẫn được lưu truyền
- Sinh hoạt văn hóa dân gian như lễ
hội, chèo, tuồng đấu vật, đua
thuyền...được tổ chức thường xuyên.  

Lễ Tháp Bà Ponagar- Nha Trang
Lễ Cầu ngư –Nha Trang

Tiết 35 – BÀI 16. CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC THỜI TRẦN
( 1226- 1400) (tt)
5. Tình hình văn hóa
* Văn học, giáo dục và khoa học, kĩ
* Tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng
thuật
- Tư tưởng, tôn giáo
- Văn học
+ Nho giáo đề cao hơn trước và trở thành nội
+ Văn học chữ Hán phát triển mạnh
dung thi cử...
+ Đạo phật: duy trì và phát triển, chùa được mẽ, nội dung ca ngợi lòng yêu nước,
xây dựng nhiều nơi.
tự hào dân tộc
- Tín ngưỡng cổ truyền như thờ tổ + Văn học chữ Nôm bước đầu phát
tiên, thờ anh hùng dân tộc, người có triển
công...vẫn được lưu truyền
- Giáo dục
- Sinh hoạt văn hóa dân gian như lễ
hội, chèo, tuồng đấu vật, đua
thuyền...được tổ chức thường xuyên.  

Tiết 35 – BÀI 16. CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC THỜI TRẦN
( 1226- 1400) (tt)
5. Tình hình văn hóa
+ Văn học chữ Nôm bước đầu phát
* Tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng
- Tư tưởng, tôn giáo
triển
+ Nho giáo đề cao hơn trước và trở thành nội dung thi cử...
+ Đạo phật: duy trì và phát triển, chùa được xây dựng nhiều - Giáo dục: có bước phát triển mới.
nơi.
+ Trường học được mở ở nhiều nơi.
- Tín ngưỡng cổ truyền như thờ tổ tiên, thờ anh hùng dân tộc,
người có công...vẫn được lưu truyền
+ Các kì thi tổ chức thường xuyên,
- Sinh hoạt văn hóa dân gian như lễ hội, chèo, tuồng đấu vật,
tuyển được nhiều người tài giỏi.
đua thuyền...được tổ chức thường xuyên.  
- Khoa học, kĩ thuật
* Văn học, giáo dục và khoa học, kĩ
thuật
- Văn học
+ Văn học chữ Hán phát triển mạnh
mẽ, nội dung ca ngợi lòng yêu nước,
tự hào dân tộc

Tiết 35 – BÀI 16. CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC THỜI TRẦN
( 1226- 1400) (tt)
5. Tình hình văn hóa
* Tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng
- Tư tưởng, tôn giáo
+ Nho giáo đề cao hơn trước và trở thành nội dung thi cử...
+ Đạo phật: duy trì và phát triển, chùa được xây dựng nhiều
nơi.
- Tín ngưỡng cổ truyền như thờ tổ tiên, thờ anh hùng dân tộc,
người có công...vẫn được lưu truyền
- Sinh hoạt văn hóa dân gian như lễ hội, chèo, tuồng đấu vật,
đua thuyền...được tổ chức thường xuyên.  
* Văn học, giáo dục và khoa học, kĩ thuật
- Văn học
+ Văn học chữ Hán phát triển mạnh mẽ, nội dung ca ngợi
lòng yêu nước, tự hào dân tộc
+ Văn học chữ Nôm bước đầu phát triển
- Giáo dục: có bước phát triển mới.
+ Trường học được mở ở nhiều nơi.
+ Các kì thi tổ chức thường xuyên, tuyển được nhiều người
tài giỏi.

- Khoa học, kĩ thuật
+ Sử học:  Đại Việt sử kí do Lê Văn
Hưu biên soạn.

Tuệ Tĩnh Thiền sư ( 1330 –1400)

Tiết 35 – BÀI 16. CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC THỜI TRẦN
( 1226- 1400) (tt)
5. Tình hình văn hóa
* Tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng
- Tư tưởng, tôn giáo
+ Nho giáo đề cao hơn trước và trở thành nội dung thi cử...
+ Đạo phật: duy trì và phát triển, chùa được xây dựng nhiều
nơi.
- Tín ngưỡng cổ truyền như thờ tổ tiên, thờ anh hùng dân tộc,
người có công...vẫn được lưu truyền
- Sinh hoạt văn hóa dân gian như lễ hội, chèo, tuồng đấu vật,
đua thuyền...được tổ chức thường xuyên.  
* Văn học, giáo dục và khoa học, kĩ thuật
- Văn học
+ Văn học chữ Hán phát triển mạnh mẽ, nội dung ca ngợi
lòng yêu nước, tự hào dân tộc
+ Văn học chữ Nôm bước đầu phát triển
- Giáo dục: có bước phát triển mới.
+ Trường học được mở ở nhiều nơi.
+ Các kì thi tổ chức thường xuyên, tuyển được nhiều người
tài giỏi.

- Khoa học, kĩ thuật
+ Sử học:  Đại Việt sử kí do Lê Văn
Hưu biên soạn.
+ Y học: chữa bệnh bằng cây thuốc
nam (Tuệ Tĩnh)
+ Thiên văn học có nhiều thành tựu
quang trọng.
* Kiến trúc và điêu khắc

Tháp Phổ Minh nằm trong
khuôn viên chùa Phổ Minh, đây
là ngôi chùa cổ tọa lạc tại thôn
Tức Mạc thuộc tỉnh Nam Định.
Tháp Phổ Minh có mặt bằng nền
hình vuông. Chiều cao tổng thể
của tháp là 19,51m, được chia
thành 3 phần: đế tháp, thân tháp
và đỉnh tháp. Đỉnh tháp là một
khối đá hình bông sen, phần
đỉnh búp sen kết thúc 14 tầng
của tháp. Tháp chùa Phổ Minh
là công trình kiến trúc lâu đời
giữ được kết cấu tương đối toàn
vẹn. 

Tiết 35 – BÀI 16. CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC THỜI TRẦN
( 1226- 1400) (tt)
5. Tình hình văn hóa
- Khoa học, kĩ thuật
+ Sử học:  Đại Việt sử kí do Lê Văn Hưu biên soạn.
* Tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng
+ Y học: chữa bệnh bằng cây thuốc nam (Tuệ Tĩnh)
- Tư tưởng, tôn giáo
+ Thiên văn học có nhiều thành tựu quang trọng.
+ Nho giáo đề cao hơn trước và trở thành nội dung thi cử...
+ Đạo phật: duy trì và phát triển, chùa được xây dựng nhiều
nơi.
- Tín ngưỡng cổ truyền như thờ tổ tiên, thờ anh hùng dân tộc,
người có công...vẫn được lưu truyền
- Sinh hoạt văn hóa dân gian như lễ hội, chèo, tuồng đấu vật,
đua thuyền...được tổ chức thường xuyên.  
* Văn học, giáo dục và khoa học, kĩ thuật
- Văn học
+ Văn học chữ Hán phát triển mạnh mẽ, nội dung ca ngợi
lòng yêu nước, tự hào dân tộc
+ Văn học chữ Nôm bước đầu phát triển
- Giáo dục: có bước phát triển mới.
+ Trường học được mở ở nhiều nơi.
+ Các kì thi tổ chức thường xuyên, tuyển được nhiều người
tài giỏi.

* Kiến trúc và điêu khắc
- Kiến trúc: phát triển cả về kiến
trúc cung đình và kiến trúc tôn giáo.
- Điêu khắc rất đa dạng tiêu biểu như
tượng Phật A di lạc chùa Quỳnh
Lâm, nhiều hoa văn chạm trổ trên gỗ,
trên gốm...