ĐỌC HIỂU VĂN BẢN TRUYỆN :

Cô bé bán
diêm
AN-ĐÉC-XEN

Bài 3

Nhìn hình đoán tên truyện

1

3
Nàng tiên cá

2

4

I,đọc,tì
m hiểu
chung

1. Tác giả:
- An-đec-xen (1805- 1875)
- Là nhà văn Đan Mạch
- Nổi tiếng viết truyện cổ tích
cho thiếu nhi.
Truyện của An-đéc- xen nhẹ
nhàng, tươi mát, toát lên lòng
thương yêu con người.

2. Tác phẩm
- Xuất xứ: Trích truyện Cô bé bán diêm.
- Thể loại: Truyện cổ tích.
- PTBĐC: tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm.
- Ngôi kể: thứ ba
- Nhân vật chính: Cô bé bán diêm

HÃY CHO BIẾT
NỘI DUNG CÁC
BỨC TRANH

2. Bố cục:

3 phần

+ Phần 1: Từ đầu đến:“Lúc này đôi bàn tay em đã
cứng đờ ra”: Hoàn cảnh của cô bé bán diêm.
+ Phần 2: Tiếp theo đến “Họ đã về chầu Thượng
đế”: Các lần quẹt diêm và những mộng tưởng của
cô bé.
+ Phần 3: Còn lại:

Cái chết của cô bé bán diêm.

I,đọc
tìm
hiểu
văn

- CỐT TRUYỆN

Vào đêm giao thừa, ngoài đường phố lạnh
xuất hiện một
Tiếtgiá
18+19:
em bé ngồi nép trong một góc tường, rét buốt nhưng
không
Cô bé
bándám
diêmvề
nhà vì sợ bố đánh bởi em chưa bán được bao diêm nào. Em quyết
định quẹt một que diêm để sưởi ấm. Lần quẹt thứ nhất em thấy ánh
lửa của lò sưởi, lần quẹt thứ hai thấy bàn ăn có ngỗng quay, lần quẹt
thứ ba thấy cây thông nô en, lần quẹt thứ tư thấy bà hiện về. Nhưng
diêm tắt thì các hình ảnh ấy cũng biến mất. Để giữ bà lại bên mình
lâu hơn, em quẹt hết những que diêm còn lại. Bà đưa em về với
thượng đế. Buổi sáng mồng một đầu năm người ta thấy thi thể của
em bé giữa những bao diêm. Và không ai biết được những điều kỳ
diệu em bé đã thấy.

1. Hoàn cảnh cô bé bán diêm
a. Hoàn cảnh gia đình
H: Nêu các chi tiết miêu tả ngoại hình và cảnh ngộ của
cô bé bán diêm. Những chi tiết đó giúp em hình dung như thế
nào về cuộc sống của em bé?

- Mồ côi mẹ, bà nội hiền hậu cũng đã
mất, gia sản tiêu tán.
- Sống với cha trong một xó tối tăm.
- Luôn bị mắng nhiếc chửi rủa.
- Phải đi bán diêm để kiếm sống.
=> Thật tội nghiệp, đáng thương,
thiếu vắng tình thương yêu, sự chia sẻ.

b. Hình ảnh em bé bán diêm
trong đêm giao thừa
- Thời gian: Trong đêm giao
thừa
- Không gian: Trời rét dữ dội,
tuyết rơi, trên đường phố
- Em bé: Đầu trần, đi chân đất,
chân đỏ ửng tím bầm, chiếc tạp
dề cũ kĩ.

*

- Lời kể, tả chân thực, cảm động
=> Cuộc sống vất vả, nghèo khổ, đói rét, thiếu tình yêu

thương sự quan tâm, chăm sóc của những người thân
trong gia đình.

HĐ nhóm 4 - 5p, theo dõi phần 2 của VB “Chà!
Giá quẹt một que diêm … bay lên trời với Thượng đế”,
trả lời câu hỏi theo phiếu bài tập: Trong đêm rét buốt
ngoài đường phố, cô bé bán diêm đã bật mấy lần? Nêu
những hình ảnh, mong ước của em bé, thực tại sau mỗi
lần quẹt diêm?

Tiết 18+19:
Cô bé bán diêm

Quẹt 5 lần: 4 lần đầu: mỗi
lần 1 que
Lần cuối: cả bao.

www.startup.com

a) Lần quẹt diêm thứ 1
- Mộng tưởng:
- Mong ước:
- Thực tại:
b) Lần quẹt diêm thứ 2
- Mộng tưởng:
- Mong ước:
- Thực Tại:

c) Lần quẹt diêm thứ 3
- Hình ảnh:
- Mong ước:
- Thực tại:
d) Lần quẹt diêm thứ 4,5
- Mộng tưởng:
- Mong ước:
- Thực tại:

Có thể thay đổi trình tự xuất hiện của các hình ảnh
trong 5 lần quẹt diêm được không? Vì sao?

g
n
ộ
m
c
á
c
ề
v
ì
g
t
é
x
n
ậ
h
n
ó
?
é
b
Em c
m
e
a
tưởng củ

* Lần quẹt diêm thứ 1
-Mộng tưởng: Lò sưởi
- Mong ước: Được sưởi ấm
-Thực tại: tuyết phủ kín, gió bấc vun vút
thổi.
* Lần quẹt diêm thứ 2
- Mộng tưởng: Bàn ăn thịnh soạn...
- Mong ước: Được ăn no
- Thực tại: bụng đói meo, phố xá vắng
teo,...

* Lần quẹt diêm thứ 3
- Mộng tưởng: Cây thông Noel
- Mong ước: Được vui chơi
- Thực tại: những ngôi sao xa...
* Lần quẹt diêm thứ 4,5
- Mộng tưởng: Bà nội
- Mong ước: được yêu thương và giải
thoát
- Thực tại: quá khổ đau, bế tắc

Không thể thay đổi trình tự xuất hiện của các hình ảnh trong 5 lần quẹt diêm
được. Vì đây là trình tự hợp lí trong cuộc sống, phù hợp hoàn cảnh nhân vật.

Đây là những mong ước giản dị,
chân thành, chính đáng

Mong được sưởi ấm Mong được ăn ngon

Ước mơ về vật chất
Mong được vui
chơi, đón Giáng
sinh vui tươi hạnh
phúc

Mong được ở mãi Mong được thoát
bên bà khỏi cảnh nghèo
khổ, khổ đau và bất
hạnh
Ước mơ về tinh thần

H: Chỉ ra biện pháp nghệ thuật trong đoạn này (cách kể
chuyện, các hình ảnh được miêu tả, diễn biến tâm lí nhân vật)
và nêu tác dụng?

Tiết 18+19:
Cô bé bán diêm

* Nghệ thuật:
- Đối lập, tương phản: Mộng tưởng đẹp (Khát khao của
em bé bán diêm và sự thấu hiểu, đồng cảm, yêu thương của
nhà văn với cảnh đời bất hạnh) > < thực tế phũ phàng (xã
hội Đan Mạch vô cảm).
- Cách kể chuyện: Mộng tưởng đan xen thực tế: dẫn dắt,
phát triển truyện tự nhiên, bất ngờ, cảm động.

+ Cách kể chuyện hấp dẫn, chân thực, đan xen giữa hiện
thực và mộng ảo, nghệ thuật tương phản, miêu tả diễn biến
tâm lý nhân vật sâu sắc.
- Khắc họa hình ảnh đáng thương của cô bé bán diêm
giữa mộng tưởng và hiện thực, thể hiện khát khao về tình
yêu, hạnh phúc.

H: Tìm chi tiết nói về cách ứng xử của người đi đường
đối với em bé ?
+ "Khách qua đường đều rảo bước rất nhanh, chẳng ai đoái
hoài đến lời chào hàng của em, chẳng ai bố thí cho em chút đỉnh",
+ “Khách qua đường vội vã mặc quần áo ấm đến những nơi hẹn
hò, hoàn toàn lãnh đạm với hoàn cảnh nghèo khổ của em bé bán
diêm",
+ "Mọi người bảo nhau: chắc nó muốn sưởi ấm".

- Thái độ và sự ứng xử thờ ơ, thiếu sự đồng cảm và tình
yêu thương giữa con người đối với con người. 

H: Từ đó, em rút ra điệp thông điệp gì mà nhà văn
An-đéc-xen muốn gửi gắm?
Thông điệp mà nhà văn An-đéc-xen gửi gắm:
- Hãy yêu thương con trẻ. Hãy dành cho trẻ em một cuộc
sống bình yên và hạnh phúc.
- Phê phán mạnh mẽ sự thờ ơ, vô cảm trước con người,
nhất là trước nỗi bất hạnh của trẻ thơ.

3. Cái chết của cô bé bán diêm
+ Thời gian: sáng mùng Một Tết.
+ Không gian: trên tuyết lạnh.
=> Thương tâm.
+ Hình ảnh: “đôi má hồng, đôi môi
đang mỉm cười”.
=> Đẹp như tiên đồng, thiên thần.
- NT tương phản, đối lập, cảm hứng
lãng mạn thấm đẫm tinh thần nhân
đạo.

Tố cáo gay gắt xã hội Đan Mạch
thiếu tình người, thể hiện tấm lòng nhân
đạo của nhà văn.

IV. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Nghệ thuật đối lập tương phản
- Lời văn kể, tả chân thực, cảm động theo trình tự thời
gian và diễn biến tâm lí nhân vật.
- Cách kể chuyện mang tính song song đối lập.
2. Nội dung
Truyện thể hiện niềm thương cảm sâu sắc của nhà văn
đối với những số phận bất hạnh. Là một cách nhắc nhở về
thái độ của con người đối với cuộc sống.

III. Tổng kết bài học
1. Giá trị nghệ
thuật
-Nghệ thuật tương phản, đối lập
-Cách kể chuyện đan xe hiện thực và mộng tưởng
2. Giá trị nội dung
-Kể về số phận bất hạnh của một em bé nghèo phải đi
bán diêm cả vào đêm giao thừa
-Thể hiện lòng thương cảm sâu sắc đối với em bé bất
hạnh
-Gián tiếp nói lên bộ mặt của xã hội nơi cô bé bán diêm
sống, đó là một cõi đời không có tình người.

Luyện tập
Trò chơi: Mua diêm
Hãy giúp em
bé bán được nhiều bao diêm để em trở về nhà
请大家
đón giao thừa với gia đình nhé!
投我一票
Mỗi câu trả lời đúng là em đã mua giúp em nhỏ một bao
diêm rồi! Giơ tay thật nhanh sau khi cô giáo đọc câu trả lời
để gửi tình cảm của mình đến cô bé bán diêm nào!!!

An-đéc-xen là nhà văn của nước
nào?
A. Đan Mạch.

请大家
B. Thuỵ投我一票
Sĩ.

C. Pháp.
D. Thuỵ Điển.

Trong văn bản Cô bé bán diêm, các mộng
tưởng của cô bé bán diêm mất đi khi nào?
A. Khi bà nội em hiện ra.
B. Khi các que diêm tắt.
C. Khi trời sắp sáng.
D. Khi em bé nghĩ đến việc sẽ bị người cha
mắng.

Em bé quẹt que diêm lần thứ nhất và tưởng
như ngồi trước một lò sưởi. Ý nào nói đúng
về mộng tưởng đó?
A. Em mơ về một mái ấm gia đình.
B. Em nhớ tới ngọn lửa mà bà nhen
请大家
nhóm năm xưa.

投我一票
C. Đang trải qua lạnh giá rét mướt, em
mơ được sưởi ấm.

D. Em mơ ngọn lửa và hơi ấm lò sưởi
xua tan cảnh tăm tối, lạnh lẽo của đời
mình.

Ý nghĩa của mộng tưởng gặp bà và “cùng bay
lên chầu Thượng đế” là gì?
A. Muốn thoát khỏi cảnh ngộ đen tối "chẳng còn đói
rét, đau buồn nào đe doạ".
B. Muốn được trường sinh bất tử.
C. Được gặp bà sống yên vui trong lòng
bà.
D. Khao khát tình thương của bà trao cho.

Nhận định nào nói đúng nội dung của
truyện Cô bé bán diêm?
A. Gián tiếp nói lên bộ mặt của xã hội nơi cô bé bán
diêm sống, đó là một cõi đời không có tình người.
B. Thể hiện niềm thương cảm của nhà văn
đối với những em bé nghèo khổ.
C. Kể về số phận bất hạnh của một em bé
nghèo phải đi bán diêm cả vào đêm giao
thừa
D. Cả A, B, C

Sự thông cảm, tình thương yêu của nhà văn
dành cho cô bé bán diêm được thể hiện qua
việc miêu tả những chi tiết nào trong tác phẩm?
A. Miêu tả thi thể em bé với đôi má hồng và đôi môi
đang mỉm cười.
B. Miêu tả cảnh hai bà cháu cùng bay lên trời.
C. Miêu tả các mộng tưởng ở mỗi lần quẹt
diêm.
D. Cả A, B, C

Ở đất nước Đan Mạch xa xôi
Có cô bé bán diêm nghèo bất hạnh
Mẹ không còn, sống cùng cha ghẻ lạnh
Lấy rượu làm vui, quên mất đứa con thơ.

Đêm Nô-en lạnh lẽo những con đường
Em bé vẫn đầu trần, lang thang không bến đậu
Từng cánh cổng, bức tường và long người câm lặng
Em nép mình 1 góc nhỏ … cô đơn

Số phận bất
hạnh của cô bé
bán diêm (Cô
bé bán diêm –
An-đéc-xen)

Trong đêm đông giá rét bơ vơ
Em nhớ tới người bà hiền hậu
Người đã cho em một thời thơ ấu
Êm đềm, hạnh phúc, được yêu thương

Sáng hôm sau con phố sáng tưng bừng
Tiếng cười nói xôn xao mừng năm mới
Người ta thấy em bên góc đường trơ trọi
Xung quanh em còn lại những tàn diêm.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Đọc diễn cảm đoạn trích.
- Ghi lại những cảm nhận của em về một hoặc vài
chi tiết nghệ thuật tương phản trong đoạn trích.

- Tóm tắt truyện bằng lời văn của mình
- Tìm đọc các truyện cổ tích của An-đéc-xen.
- Tiếp tục phát biểu cảm nghĩ về câu chuyện.

Tạm biệt
các em