VĂN BẢN : MÙA XUÂN
NHO NHỎ
-Thanh Hải-

I.Đọc, tìm hiểu chung
1.Tác giả

I.Đọc, tìm hiểu chung
1.Tác giả

-Thanh Hải (1930-1980) tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn
-Quê ở Thừa ThiênHuế

I.Đọc, tìm hiểu chung
1.Tác giả

-Thanh Hải (1930-1980) tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn
-Quê ở Thừa Thiên-ÔngHuế
hoạt động cách mạng từ cuối những năm kháng chiến
chống Pháp
-Là người có công xây dựng nền văn học cách mạng ở
miền Nam từ những ngày đầu

I.Đọc, tìm hiểu chung
1.Tác giả

-Thanh Hải (1930-1980) tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn
-Quê ở Thừa Thiên-ÔngHuế
hoạt động cách mạng từ cuối những năm kháng chiến
chống Pháp
-Là người có công xây dựng nền văn học cách mạng ở
miền Nam từ những ngày đầu

2.Tác phẩm

-Bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ được viết năm 1980, không lâu
trước khi tác giả ra đi trên giường bệnh
-In trong tập thơ "Thơ Việt Nam 19451985"
-Thể thơ:5
chữ

I.Đọc, tìm hiểu chung

3.Đọc văn bản, chú thích

I.Đọc, tìm hiểu chung

3.Đọc văn bản, chú thích

-Chiền chiện : loài chim nhỏ hơn chim sẻ, thường ở ruộng hay bãi quang đãng, khi
hót bay vút lên cao nên tiếng hót vang xa.
-Lộc: chồi non. Ở đây dùng với nghĩa rộng là nhành non, cây non.
-Nam ai, Nam bình : hai điệu ca Huế. Điệu Nam ai giai điệu buồn thương, còn Nam
bình thì dịu dàng, trìu mến.
-Phách tiến : phách là nhạc khí để gõ nhịp, làm bằng hai miếng tre hoặc gỗ cứng;
phách tiên là phách có đính thêm cọc tiền đồng.

I.Đọc, tìm hiểu chung
4.Bố cục

Ba phần:
-Phần 1(khổ thơ 1): Cảm xúc của tác giả trước thiên nhiên mùa xuân.
-Phần 2(khổ thơ 2 và khổ thơ 3): Cảm xúc của tác giả về mùa xuân đất
nước.
-Phần 3(ba khổ thơ 4 và 5): Ước muốn, tâm nguyện của nhà thơ.
-Phần4(khổ thơ cuối): Lời ngợi ca quê hương đất nước.

II.Đọc-hiểu văn bản

1.Bức tranh thiên nhiên mùa xuân xứ Huế

II.Đọc-hiểu văn bản

1.Bức tranh thiên nhiên mùa xuân xứ Huế
-Hình ảnh:+Bông hoa tím
biếc
+Dòng sông
xanh

II.Đọc-hiểu văn bản

1.Bức tranh thiên nhiên mùa xuân xứ Huế
-Hình ảnh:+Bông hoa tím
biếc
+Dòng sông
xanh

}

Nét chấm phá nổi bật giữa nền màu xanh của
mặt
>
nước mùa xuân

II.Đọc-hiểu văn bản

1.Bức tranh thiên nhiên mùa xuân xứ Huế

}

-Hình ảnh:+Bông hoa tím
Nét chấm phá nổi bật giữa nền màu xanh của
biếc
mặt
>
-"Mọc biện pháp
đảo ngữ
nhấn mạnh
sống
mãnh liệt của bông
+Dòng
sông
nướcsức
mùa
xuân
":
hoa.
xanh

II.Đọc-hiểu văn bản

1.Bức tranh thiên nhiên mùa xuân xứ Huế

}

-Hình ảnh:+Bông hoa tím
Nét chấm phá nổi bật giữa nền màu xanh của
biếc
mặt
>
-"Mọc
biện pháp đảo
ngữ sông
nhấn mạnhnước
sức sống
mãnh liệt của bông hoa.
+Dòng
mùa xuân
":
=>Bằng
vài nét chấm phá, nhà thơ đã vẽ lên một bức tranh thiên nhiên xứ Huế sinh
xanh

động và tràn đầy sức sống

II.Đọc-hiểu văn bản

1.Bức tranh thiên nhiên mùa xuân xứ Huế

}

-Hình ảnh:+Bông hoa tím
Nét chấm phá nổi bật giữa nền màu xanh của
biếc
mặt
>
-"Mọc
biện pháp đảo
ngữ sông
nhấn mạnhnước
sức sống
mãnh liệt của bông hoa.
+Dòng
mùa xuân
":
=>Bằng
vài nét chấm phá, nhà thơ đã vẽ lên một bức tranh thiên nhiên xứ Huế sinh
xanh

động và tràn đầy sức sống

Âm thanh của con chim chiền chiện hót "vang trời"
, thể hiện sự tự d
cánh hoà mình
vào không
gian gọi,
mùalời
xuân
"Ơi"
và"Chi"
->lời
hỏi xứ
trìuHuế.
mến->nhà thơ rất trân trọng,nâng niu các tiếng kêu ấ

II.Đọc-hiểu văn bản

1.Bức tranh thiên nhiên mùa xuân xứ Huế

}

-Hình ảnh:+Bông hoa tím
Nét chấm phá nổi bật giữa nền màu xanh của
biếc
mặt
>
-"Mọc
biện pháp đảo
ngữ sông
nhấn mạnhnước
sức sống
mãnh liệt của bông hoa.
+Dòng
mùa xuân
":
=>Bằng
vài nét chấm phá, nhà thơ đã vẽ lên một bức tranh thiên nhiên xứ Huế sinh
xanh

động và tràn đầy sức sống

Âm thanh của con chim chiền chiện hót "vang trời"
, thể hiện sự tự d
cánh hoà mình
vào không
gian gọi,
mùalời
xuân
"Ơi"
và"Chi"
->lời
hỏi xứ
trìuHuế.
mến->nhà thơ rất trân trọng,nâng niu các tiếng kêu ấ
=>Cảm xúc vui sướng, tự hào của tác giả khi hòa mình vào thiên nhiên mùa xuân
tươi tắn

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước
-"Mùa
xuân"
-"Lộc"

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước
-"Mùa
xuân"
-"Lộc"

}

Điệp ngữ nhấn mạnh sức lao động, chiến đấu của con người Việt
Nam.

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước

}

-"Mùa
Điệp ngữ nhấn mạnh sức lao động, chiến đấu của con người Việt
xuân"
Nam.
-"Lộc"
"Lộc" là chồi non, là mùa xuân, là sức sống. Người chiến sĩ thì mang lộc ra trận địa,
người nông dân thì mang lộc về cho đất nước .

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước

}

-"Mùa
Điệp ngữ nhấn mạnh sức lao động, chiến đấu của con người Việt
xuân"
Nam.
-"Lộc"
"Lộc" là chồi non, là mùa xuân, là sức sống. Người chiến sĩ thì mang lộc ra trận địa,
người nông dân thì mang lộc về cho đất nước .
-"Tất cả": đất nước, nhân dân(điệp ngữ)
-"Hối hả","xôn xao"(từ
láy)

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước

}

-"Mùa
Điệp ngữ nhấn mạnh sức lao động, chiến đấu của con người Việt
xuân"
Nam.
-"Lộc"
"Lộc" là chồi non, là mùa xuân, là sức sống. Người chiến sĩ thì mang lộc ra trận địa,
người nông dân thì mang lộc về cho đất nước .
-"Tất cả": đất nước, nhân dân(điệp ngữ)
-"Hối hả","xôn xao"(từ
=>Giúp người
láy) đọc cảm nhận được sức sống đang sinh sôi nảy nở trong cuộc sống
hòa bình trên mảnh đất vừa thoát khỏi đau thương.

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước

-Hình ảnh so sánh: "Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước"

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước

-Hình ảnh so sánh: "Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước"

=> Sức sống vĩnh cửu vượt qua mọi không gian và thời gian, hình ảnh rạng ngời củ
cờ tổ quốc.

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước

-Hình ảnh so sánh: "Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước"

=> Sức sống vĩnh cửu vượt qua mọi không gian và thời gian, hình ảnh rạng ngời củ
cờ tổ quốc.
Cứ
:

2.(Khổ thơ hai và ba):cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân đất nước

-Hình ảnh so sánh: "Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước"

=> Sức sống vĩnh cửu vượt qua mọi không gian và thời gian, hình ảnh rạng ngời củ
cờ tổ quốc.

Cứ tư thế bước đi tự tin, hiên ngang, dũng mãnh, là quyết tâm sắt đá, niềm tin, ni
lạc
: quan của dân tộc.

3.Ước nguyện của tác giả

3.Ước nguyện của tác giả
-Ước nguyện được hoá thân:

3.Ước nguyện của tác giả
-Ước nguyện được hoá thân:

+Điệp ngữ "ta làm" thể hiện ước nguyện của tác giả tha thiết muốn được hoá thân
thành con chim hót, hoá mình thành cành hoa tỏa hương cho đời.
Nốt trầm": nhỏ bé, khiêm nhường giữa bản hoà tấu muôn điệu.

3.Ước nguyện của tác giả
-Ước nguyện được hoá thân:

+Điệp ngữ "ta làm" thể hiện ước nguyện của tác giả tha thiết muốn được hoá thân
thành con chim hót, hoá mình thành cành hoa tỏa hương cho đời.
Nốt trầm": nhỏ bé, khiêm nhường giữa bản hoà tấu muôn điệu.
->Xao xuyến lòng
người.

3.Ước nguyện của tác giả
-Ước nguyện được hoá thân:

+Điệp ngữ "ta làm" thể hiện ước nguyện của tác giả tha thiết muốn được hoá thân
thành con chim hót, hoá mình thành cành hoa tỏa hương cho đời.
Nốt trầm": nhỏ bé, khiêm nhường giữa bản hoà tấu muôn điệu.

->Xao xuyến lòng
a": đại từ người.
thể hiện mong ước của tác giả đồng thời là ước nguyện của tất cả mọi ngườ

3.Ước nguyện của tác giả
-Ước nguyện được hoá thân:

+Điệp ngữ "ta làm" thể hiện ước nguyện của tác giả tha thiết muốn được hoá thân
thành con chim hót, hoá mình thành cành hoa tỏa hương cho đời.
Nốt trầm": nhỏ bé, khiêm nhường giữa bản hoà tấu muôn điệu.

->Xao xuyến lòng
a": đại từ người.
thể hiện mong ước của tác giả đồng thời là ước nguyện của tất cả mọi ngườ
-Ước nguyện dâng
hiến:

3.Ước nguyện của tác giả
-Ước nguyện được hoá thân:

+Điệp ngữ "ta làm" thể hiện ước nguyện của tác giả tha thiết muốn được hoá thân
thành con chim hót, hoá mình thành cành hoa tỏa hương cho đời.
Nốt trầm": nhỏ bé, khiêm nhường giữa bản hoà tấu muôn điệu.

->Xao xuyến lòng
a": đại từ người.
thể hiện mong ước của tác giả đồng thời là ước nguyện của tất cả mọi ngườ

-Ước nguyện dâng
hiến:
Điệp từ "dù
là" cùng với biện pháp hoán dụ .

Lặng lẽ": đảo ngữ, nhấn mạnh sự hiến dâng âm thầm, lặng lẽ, không phô trương.

3.Ước nguyện của tác giả
-Ước nguyện được hoá thân:

+Điệp ngữ "ta làm" thể hiện ước nguyện của tác giả tha thiết muốn được hoá thân
thành con chim hót, hoá mình thành cành hoa tỏa hương cho đời.
Nốt trầm": nhỏ bé, khiêm nhường giữa bản hoà tấu muôn điệu.

->Xao xuyến lòng
a": đại từ người.
thể hiện mong ước của tác giả đồng thời là ước nguyện của tất cả mọi ngườ

-Ước nguyện dâng
hiến:
Điệp từ "dù
là" cùng với biện pháp hoán dụ .

Lặng lẽ": đảo ngữ, nhấn mạnh sự hiến dâng âm thầm, lặng lẽ, không phô trương.
->Thể hiện ước nguyện được góp sức mình vào mùa xuân đất nước.

3.Ước nguyện của tác giả
-Ước nguyện được hoá thân:

+Điệp ngữ "ta làm" thể hiện ước nguyện của tác giả tha thiết muốn được hoá thân
thành con chim hót, hoá mình thành cành hoa tỏa hương cho đời.
Nốt trầm": nhỏ bé, khiêm nhường giữa bản hoà tấu muôn điệu.

->Xao xuyến lòng
a": đại từ người.
thể hiện mong ước của tác giả đồng thời là ước nguyện của tất cả mọi ngườ

-Ước nguyện dâng
hiến:
Điệp từ "dù
là" cùng với biện pháp hoán dụ .

Lặng lẽ": đảo ngữ, nhấn mạnh sự hiến dâng âm thầm, lặng lẽ, không phô trương.
->Thể hiện ước nguyện được góp sức mình vào mùa xuân đất nước.

=>Khát vọng khiêm nhường nhưng vô cùng mãnh liệt, bất chấp thời gian và tuổi tác

4.Lời ngợi ca quê hương đất nước

4.Lời ngợi ca quê hương đất nước

Điệu ca Huế "Nam ai, Nam Bình" là âm điệu đón mừng mùa xuân

4.Lời ngợi ca quê hương đất nước

Điệu ca Huế "Nam ai, Nam Bình" là âm điệu đón mừng mùa xuân
-Khổ thơ khép lại như một lời từ biệt của tác giả cũng là lời khẳng định tình yêu,
cuộc sống, quê hương, đất nước của tác giả.

III. Tổng kết

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật

-Thể thơ 5 chữ giàu cảm xúc gần với làng điệu dân ca xứ Huế.
-Hình ảnh thơ rất tự nhiên giản dị.
-Giọng điệu nhẹ nhàng, lúc vui, say sưa, lúc trầm lắng nghiêm trọng, lúc sôi nổi,
tha thiết.

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật

-Thể thơ 5 chữ giàu cảm xúc gần với làng điệu dân ca xứ Huế.
-Hình ảnh thơ rất tự nhiên giản dị.
-Giọng điệu nhẹ nhàng, lúc vui, say sưa, lúc trầm lắng nghiêm trọng, lúc sôi nổi,
tha thiết.
2. Nội dung
Là tiếng lòng thiết tha yêu quê hương đất nước của nhà thơ;mong muốn được cống
một phần cho đời, cho đất nước, cho dân tộc.