Tìm kiếm Bài giảng
Bài 12. Số từ và lượng từ

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: trần thị hải
Ngày gửi: 11h:13' 11-04-2024
Dung lượng: 4.5 MB
Số lượt tải: 109
Nguồn:
Người gửi: trần thị hải
Ngày gửi: 11h:13' 11-04-2024
Dung lượng: 4.5 MB
Số lượt tải: 109
Số lượt thích:
0 người
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
SỐ TỪ
KHỞI ĐỘNG
PHIẾU HỌC TẬP
Các từ in đậm trong đoạn văn bổ sung ý
nghĩa cho danh từ nào?
Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ
cần sắm những gì, vua bảo:
“Một
trăm ván
cơm
nếp, một trăm nệp bánh
chưng và voi chín ngà,
gà chín cựa,
ngựa chín hồng mao, mỗi
thứ một đôi”.
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
PHIẾU HỌC TẬP
Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ
cần sắm những gì, vua bảo:
“Một
trăm ván
cơm
nếp, một trăm nệp bánh
chưng và voi chín ngà,
gà chín cựa,
ngựa chín hồng mao, mỗi
thứ một đôi”.
Các từ in đậm bổ sung ý nghĩa
cho danh từ:
- (hai) chàng
- (một trăm) ván cơm nếp
- (một trăm) nệp bánh chưng
- (chín) ngà
- (chín) cựa
- (chín) hồng mao
- (một) đôi.
=> các từ in đậm chính là số từ
I. HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC
Củng cố kiến thức
Số từ là những từ chỉ
số lượng hoặc thứ tự
của sự vật
Con gái thứ 3.
Phòng em ở tầng
3.
2. Phân loại
Số từ chỉ số lượng gồm các
số từ chỉ số lượng xác định,
được đặt trước danh từ để
đếm hoặc nêu số lượng sự
vật và số từ chỉ số lượng ước
chừng (vài, dăm, mươi, dăm
bảy, ba bốn…)
Số từ chỉ thứ tự thường kết
hợp với các từ thứ, hạng,
loại, số, đứng sau danh từ
trung tâm, thể hiện thứ tự
của sự vật được nêu ở
danh từ trung tâm
Phân biệt số từ chỉ số lượng xác định và số từ chỉ thứ tự
Số từ chỉ số lượng
Số từ chỉ thứ tự
Ba tầng
Tầng 3
Sáu lớp
Lớp 6
Tám tháng
Tháng tám
2000 năm
Năm 2000
a
ĩ
h
g
n
ý
i
ớ
v
n
ắ
g
ị
v
n
ỉ đơ
h
c
ừ
t
h
n
a
d
i
ớ
v
từ
ố
y
à
n
từ
h
n
a
Cần phân biệt s
d
g
n
ữ
h
…N
c
ụ
h
c
,
tá
,
ộ
b
,
p
ặ
c
,
i
sau
ở
…
y
à
số lượng như: đô
n
,
y
ấ
ừ
t
c
á
c
và
c
ớ
ư
r
t
ở
từ
ố
s
i
ớ
v
có thể kết hợp
.
g
n
ô
h
k
ì
th
ừ
t
ố
s
n
ò
c
…)
y
à
n
c
ụ
h
c
i
a
h
,
y
ấ
i
ô
(ba đ
II. LUYỆN TẬP
THẢO LUẬN NHÓM
+ Nhóm 1: Bài 1
+Nhóm 2: Bài 2
+Nhóm 3: Bài 3
+Nhóm 4: Bài 4
Bài 1: Tìm số từ trong các câu sau:
a. Buổi chiều ra đồng về, bố
thường dẫn tôi ra vườn, hai bố con
thi nhau tưới.
b. Bố làm cho tôi một bình tưới
nhỏ bằng cái thùng đựng sơn rất
vừa tay.
c. Cách đây khoảng ba chục mét,
hướng này!
Bài 1: Tìm số từ trong các câu sau:
a. Buổi chiều ra đồng về, bố
thường dẫn tôi ra vườn, hai bố
con thi nhau tưới.
b. Bố làm cho tôi một bình tưới
nhỏ bằng cái thùng đựng sơn rất
vừa tay.
c. Cách đây khoảng ba chục mét,
hướng này!
Bài 2: Tìm số từ chỉ số lượng ước
chừng trong các câu dưới đây
a. Bố có thể lặn một hơi dài đến mấy
phút.
b. Tôi còn về vài ngày nữa là khác.
c. Tôi nghe nói bà về đây một hai
hôm rồi đi.
Tìm thêm ba số từ chỉ số lượng ước
chừng khác và đặt câu với mỗi từ.
Bài 2: Tìm số từ chỉ số lượng ước
chừng trong các câu dưới đây
- Số từ chỉ số lượng ước chừng
trong các câu trên là:
a. mấy phút.
b. vài ngày.
c. một hai hôm.
- Ba số từ chỉ số lượng ước chừng
khác là: những, nắm, ít
Bài 2: Tìm số từ chỉ số lượng ước
chừng trong các câu dưới đây
- Đặt câu:
+ Những ngày tới, tôi rất bận.
+ Mẹ mang nắm thóc ra sân để cho
gà ăn.
+ Ít nữa thôi là tôi phải sang Anh du
học rồi.
Bài 3
Trong câu: “Nó là thằng Tí, con bà
Sáu", từ Sáu có phải là số từ không?
Vì sao từ này được viết hoa?
Trả lời:
- Từ “Sáu” không phải số từ.
- Từ “Sáu” được viết hoa vì đây là
danh từ, tên riêng chỉ người.
Bài 4:
Trong câu: “Bụng nó đầy nước, bố phải
nắm ngược hai chân dốc xuống như làm
xiếc", có số từ hai kết hợp với chân (hai
chân). Trong tiếng Việt, bên cạnh hai
chân còn có đôi chân. Hãy tìm thêm
những trường hợp tương tự và cho biết sự
khác nhau về nghĩa giữa cụm từ có số từ
hai và cụm từ có danh từ đơn vị đôi có ý
nghĩa số lượng trong mỗi trường hợp.
Bài tập 4
- Những trường hợp tương
tự: Đôi đũa- hai chiếc đũa,
đôi mắt- hai cái mắt, đôi hoa
tai- hai chiếc hoa tai…Mở
rộng nội dung kể, tả
.
.
Bài tập 4
Sự khác nhau giữa cụm từ có số từ “hai” và cụm từ có danh từ đơn vị “đôi”
là
“Hai” là số từ chỉ
số lượng, dùng để
đếm các sự vật.
01
02
“Đôi”
là danh từ chỉ
một tập hợp sự vật có
hai yếu tố cùng loại,
tương ứng với nhau và
làm thành một đơn vị
thống nhất về mặt chức
năng, công dụng
Bài tập 5
Có những từ vốn chỉ số lượng xác
định nhưng trong một số trường hợp
lại mang nghĩa biểu trưng, ước lệ,
không xác định. Ví dụ: trăm mưu
nghìn kế. Trăm, nghìn là số từ chỉ số
lượng xác định nhưng đây lại biểu
trưng cho ý nghĩa rất nhiều". Hãy tìm
ba thành ngữ có số từ được dùng theo
cách như vậy.
Bài tập 5
Ba thành ngữ có số từ được
dùng theo cách tương tự là:
- Mồm năm miệng mười.
- Ba chìm bảy nổi.
- Ba mặt một lời.
Bài tập 6
Dựa vào câu “Mỗi bông hoa
là một món quà nhỏ", hãy đặt
ba câu có cấu trúc tương tự
(Mỗi ... là một ...).
Bài tập 6
Trả lời:
- Mỗi ngày đến trường là một
ngày vui.
- Mỗi cuốn sách là một kho
tàng tri thức.
- Mỗi đồng tiền kiếm ra là một
chuỗi ngày lao động vất vả.
VẬN DỤNG
Vận dụng
ng
ả
o
h
k
n
ă
v
n
ạ
o
đ
t
ộ
m
ô
Viết
c
y
ầ
h
t
ề
v
ẻ
s
a
i
h
c
ó
5-7 câu
c
ó
đ
g
n
o
r
t
,
n
ế
m
u
ê
y
mà em
ừ
t
ố
s
t
ộ
m
t
ấ
h
n
t
í
g
n
ụ
d
sử
Vận dụng
m
ả
đ
n
ă
v
n
ạ
đo
t
ế
i
v
:
c
ứ
h
t
.
g
n
ợ
Về hình
ư
l
g
n
du
à
v
c
ứ
h
t
t
ộ
m
t
bảo hình
ấ
h
n
t
gí
n
ụ
d
ử
s
ó
c
Đoạn văn
số từ.
Vận dụng
em
à
m
ô
c
y
ầ
th
ề
v
ẻ
s
a
i
h
c
g:
n
u
d
i
ộ
n
ề
V
yêu mến
.
ô
c
y
ầ
h
t
ề
v
- Giới thiệu
ô.
c
y
ầ
h
t
p
ặ
g
ô.
c
- Hoàn cảnh
y
ầ
h
t
a
ủ
c
ật
b
i
ổ
n
t
é
n
.
g
n
â
h
t
- Nhữn
n
ả
b
i
vớ
ô
c
y
ầ
h
t
a
ủ
- Ý nghĩa c
Sáng nay, trên đường đi học về, em chợt nghe ngân vang bài
hát quen thuộc về người thầy với những ca từ và giai điệu tha thiết.
Kỉ niệm về cô Mai Lan- cô giáo chủ nhiệm năm lớp sáu cứ thế ùa về
vẹn nguyên trong em. Ấn tượng đầu tiên về cô là cô luôn vui vẻ với
mọi người, ai nhờ gì cô cũng giúp đỡ tận tình. Những bài học tưởng
chừng như khô khan, những bài toán khó, cứ thế được cô giảng giải
nhẹ nhàng, dễ hiểu khiến chúng em vô cùng thích thú. Mỗi lần cô
giảng bài, giọng cô thật ấm áp và ánh nhìn trìu mến, bạn nào chưa
hiểu bài, cô đều dịu dàng giảng lại. Chính cô đã mở ra cho chúng em
bao chân trời tri thức. Cô còn ân cần nhắc nhở em phải bảo vệ sức
khỏe cho chính mình. Những lúc như thế, em cảm thấy mình thật may
mắn khi có thêm một người mẹ thứ hai chính là cô. Em sẽ luôn biết
ơn cô và mang theo nụ cười hiền từ và sự quan tâm ân cần của cô đi
suốt cuộc đời.
Hướng dẫn tự học
* Bài cũ: hoàn thành bài
theo yêu cầu.
* Bài mới: soạn bài tiếp
theo.
HẸN GẶP LẠI!
SỐ TỪ
KHỞI ĐỘNG
PHIẾU HỌC TẬP
Các từ in đậm trong đoạn văn bổ sung ý
nghĩa cho danh từ nào?
Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ
cần sắm những gì, vua bảo:
“Một
trăm ván
cơm
nếp, một trăm nệp bánh
chưng và voi chín ngà,
gà chín cựa,
ngựa chín hồng mao, mỗi
thứ một đôi”.
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
……………………………
PHIẾU HỌC TẬP
Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ
cần sắm những gì, vua bảo:
“Một
trăm ván
cơm
nếp, một trăm nệp bánh
chưng và voi chín ngà,
gà chín cựa,
ngựa chín hồng mao, mỗi
thứ một đôi”.
Các từ in đậm bổ sung ý nghĩa
cho danh từ:
- (hai) chàng
- (một trăm) ván cơm nếp
- (một trăm) nệp bánh chưng
- (chín) ngà
- (chín) cựa
- (chín) hồng mao
- (một) đôi.
=> các từ in đậm chính là số từ
I. HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC
Củng cố kiến thức
Số từ là những từ chỉ
số lượng hoặc thứ tự
của sự vật
Con gái thứ 3.
Phòng em ở tầng
3.
2. Phân loại
Số từ chỉ số lượng gồm các
số từ chỉ số lượng xác định,
được đặt trước danh từ để
đếm hoặc nêu số lượng sự
vật và số từ chỉ số lượng ước
chừng (vài, dăm, mươi, dăm
bảy, ba bốn…)
Số từ chỉ thứ tự thường kết
hợp với các từ thứ, hạng,
loại, số, đứng sau danh từ
trung tâm, thể hiện thứ tự
của sự vật được nêu ở
danh từ trung tâm
Phân biệt số từ chỉ số lượng xác định và số từ chỉ thứ tự
Số từ chỉ số lượng
Số từ chỉ thứ tự
Ba tầng
Tầng 3
Sáu lớp
Lớp 6
Tám tháng
Tháng tám
2000 năm
Năm 2000
a
ĩ
h
g
n
ý
i
ớ
v
n
ắ
g
ị
v
n
ỉ đơ
h
c
ừ
t
h
n
a
d
i
ớ
v
từ
ố
y
à
n
từ
h
n
a
Cần phân biệt s
d
g
n
ữ
h
…N
c
ụ
h
c
,
tá
,
ộ
b
,
p
ặ
c
,
i
sau
ở
…
y
à
số lượng như: đô
n
,
y
ấ
ừ
t
c
á
c
và
c
ớ
ư
r
t
ở
từ
ố
s
i
ớ
v
có thể kết hợp
.
g
n
ô
h
k
ì
th
ừ
t
ố
s
n
ò
c
…)
y
à
n
c
ụ
h
c
i
a
h
,
y
ấ
i
ô
(ba đ
II. LUYỆN TẬP
THẢO LUẬN NHÓM
+ Nhóm 1: Bài 1
+Nhóm 2: Bài 2
+Nhóm 3: Bài 3
+Nhóm 4: Bài 4
Bài 1: Tìm số từ trong các câu sau:
a. Buổi chiều ra đồng về, bố
thường dẫn tôi ra vườn, hai bố con
thi nhau tưới.
b. Bố làm cho tôi một bình tưới
nhỏ bằng cái thùng đựng sơn rất
vừa tay.
c. Cách đây khoảng ba chục mét,
hướng này!
Bài 1: Tìm số từ trong các câu sau:
a. Buổi chiều ra đồng về, bố
thường dẫn tôi ra vườn, hai bố
con thi nhau tưới.
b. Bố làm cho tôi một bình tưới
nhỏ bằng cái thùng đựng sơn rất
vừa tay.
c. Cách đây khoảng ba chục mét,
hướng này!
Bài 2: Tìm số từ chỉ số lượng ước
chừng trong các câu dưới đây
a. Bố có thể lặn một hơi dài đến mấy
phút.
b. Tôi còn về vài ngày nữa là khác.
c. Tôi nghe nói bà về đây một hai
hôm rồi đi.
Tìm thêm ba số từ chỉ số lượng ước
chừng khác và đặt câu với mỗi từ.
Bài 2: Tìm số từ chỉ số lượng ước
chừng trong các câu dưới đây
- Số từ chỉ số lượng ước chừng
trong các câu trên là:
a. mấy phút.
b. vài ngày.
c. một hai hôm.
- Ba số từ chỉ số lượng ước chừng
khác là: những, nắm, ít
Bài 2: Tìm số từ chỉ số lượng ước
chừng trong các câu dưới đây
- Đặt câu:
+ Những ngày tới, tôi rất bận.
+ Mẹ mang nắm thóc ra sân để cho
gà ăn.
+ Ít nữa thôi là tôi phải sang Anh du
học rồi.
Bài 3
Trong câu: “Nó là thằng Tí, con bà
Sáu", từ Sáu có phải là số từ không?
Vì sao từ này được viết hoa?
Trả lời:
- Từ “Sáu” không phải số từ.
- Từ “Sáu” được viết hoa vì đây là
danh từ, tên riêng chỉ người.
Bài 4:
Trong câu: “Bụng nó đầy nước, bố phải
nắm ngược hai chân dốc xuống như làm
xiếc", có số từ hai kết hợp với chân (hai
chân). Trong tiếng Việt, bên cạnh hai
chân còn có đôi chân. Hãy tìm thêm
những trường hợp tương tự và cho biết sự
khác nhau về nghĩa giữa cụm từ có số từ
hai và cụm từ có danh từ đơn vị đôi có ý
nghĩa số lượng trong mỗi trường hợp.
Bài tập 4
- Những trường hợp tương
tự: Đôi đũa- hai chiếc đũa,
đôi mắt- hai cái mắt, đôi hoa
tai- hai chiếc hoa tai…Mở
rộng nội dung kể, tả
.
.
Bài tập 4
Sự khác nhau giữa cụm từ có số từ “hai” và cụm từ có danh từ đơn vị “đôi”
là
“Hai” là số từ chỉ
số lượng, dùng để
đếm các sự vật.
01
02
“Đôi”
là danh từ chỉ
một tập hợp sự vật có
hai yếu tố cùng loại,
tương ứng với nhau và
làm thành một đơn vị
thống nhất về mặt chức
năng, công dụng
Bài tập 5
Có những từ vốn chỉ số lượng xác
định nhưng trong một số trường hợp
lại mang nghĩa biểu trưng, ước lệ,
không xác định. Ví dụ: trăm mưu
nghìn kế. Trăm, nghìn là số từ chỉ số
lượng xác định nhưng đây lại biểu
trưng cho ý nghĩa rất nhiều". Hãy tìm
ba thành ngữ có số từ được dùng theo
cách như vậy.
Bài tập 5
Ba thành ngữ có số từ được
dùng theo cách tương tự là:
- Mồm năm miệng mười.
- Ba chìm bảy nổi.
- Ba mặt một lời.
Bài tập 6
Dựa vào câu “Mỗi bông hoa
là một món quà nhỏ", hãy đặt
ba câu có cấu trúc tương tự
(Mỗi ... là một ...).
Bài tập 6
Trả lời:
- Mỗi ngày đến trường là một
ngày vui.
- Mỗi cuốn sách là một kho
tàng tri thức.
- Mỗi đồng tiền kiếm ra là một
chuỗi ngày lao động vất vả.
VẬN DỤNG
Vận dụng
ng
ả
o
h
k
n
ă
v
n
ạ
o
đ
t
ộ
m
ô
Viết
c
y
ầ
h
t
ề
v
ẻ
s
a
i
h
c
ó
5-7 câu
c
ó
đ
g
n
o
r
t
,
n
ế
m
u
ê
y
mà em
ừ
t
ố
s
t
ộ
m
t
ấ
h
n
t
í
g
n
ụ
d
sử
Vận dụng
m
ả
đ
n
ă
v
n
ạ
đo
t
ế
i
v
:
c
ứ
h
t
.
g
n
ợ
Về hình
ư
l
g
n
du
à
v
c
ứ
h
t
t
ộ
m
t
bảo hình
ấ
h
n
t
gí
n
ụ
d
ử
s
ó
c
Đoạn văn
số từ.
Vận dụng
em
à
m
ô
c
y
ầ
th
ề
v
ẻ
s
a
i
h
c
g:
n
u
d
i
ộ
n
ề
V
yêu mến
.
ô
c
y
ầ
h
t
ề
v
- Giới thiệu
ô.
c
y
ầ
h
t
p
ặ
g
ô.
c
- Hoàn cảnh
y
ầ
h
t
a
ủ
c
ật
b
i
ổ
n
t
é
n
.
g
n
â
h
t
- Nhữn
n
ả
b
i
vớ
ô
c
y
ầ
h
t
a
ủ
- Ý nghĩa c
Sáng nay, trên đường đi học về, em chợt nghe ngân vang bài
hát quen thuộc về người thầy với những ca từ và giai điệu tha thiết.
Kỉ niệm về cô Mai Lan- cô giáo chủ nhiệm năm lớp sáu cứ thế ùa về
vẹn nguyên trong em. Ấn tượng đầu tiên về cô là cô luôn vui vẻ với
mọi người, ai nhờ gì cô cũng giúp đỡ tận tình. Những bài học tưởng
chừng như khô khan, những bài toán khó, cứ thế được cô giảng giải
nhẹ nhàng, dễ hiểu khiến chúng em vô cùng thích thú. Mỗi lần cô
giảng bài, giọng cô thật ấm áp và ánh nhìn trìu mến, bạn nào chưa
hiểu bài, cô đều dịu dàng giảng lại. Chính cô đã mở ra cho chúng em
bao chân trời tri thức. Cô còn ân cần nhắc nhở em phải bảo vệ sức
khỏe cho chính mình. Những lúc như thế, em cảm thấy mình thật may
mắn khi có thêm một người mẹ thứ hai chính là cô. Em sẽ luôn biết
ơn cô và mang theo nụ cười hiền từ và sự quan tâm ân cần của cô đi
suốt cuộc đời.
Hướng dẫn tự học
* Bài cũ: hoàn thành bài
theo yêu cầu.
* Bài mới: soạn bài tiếp
theo.
HẸN GẶP LẠI!
 









Các ý kiến mới nhất