Bài9:
Hoà điệu với tự
nhiên

Xem đoạn video sau và trả lời câu hỏi

Đoạn video trên nói về vấn đề gì?
Kể những việc em đã làm
để góp phần bảo vệ Trái
Đất?

Tiết 114+115+116: Văn
bản 1
THUỶ TIÊN THÁNG MỘT

Thô-mát L. Phrítman

A. Tri thức ngữ văn
Cách triển khai ý tưởng và thông tin trong văn
bản thông tin
Trả lời câu hỏi:
1. Có những cách triển khai ý tưởng và thông tin nào trong
văn bản thông tin?
2. Việc lựa chọn cách triển khai ý tưởng và thông tin cần
phải phụ thuộc vào yếu tố nào? 字

在此输入文字

- Có nhiều cách triển khai ý tưởng
và thông tin:
+ theo trật tự thời gian
+ Theo quan hệ nhân quả
+ Đưa ra liên tiêp nhiều góc nhìn
khác nhau
+ Trình bày từng bộ phận của đối
tượng trước khi đưa ra thông tin.

- Cần dựa vào: đặc
điểm của đối tượng,
mục đích, hiệu quả
tác động đến người
đọc để lựa chọn cách
triển khai ý tưởng…

B. Văn bản Thuỷ tiên tháng Một
I. Đọc văn bản
1. Đọc
Đọc to, rõ ràng, chú ý sử dụng các chiến
lược Theo dõi, liên hệ, suy luận… Nhấn
mạnh các con số, dẫn chứng được chỉ ra
trong văn bản.

2. Tác giả
- Thô-mát L. Phrít-man: Là
một nhà báo người Mỹ, có
uy tín chuyên theo dõi
những vấn đề mang tính
toàn cầu, trong đó có vấn
đề môi trường.

3. Đặc trưng thể loại

Cho biết “Thuỷ tiên tháng Một” thuộc loại văn bản
gì?
Xác định phương thức biểu đạt chính của văn
bản?
Chia bố cục của văn bản.

3. Đặc trưng thể loại

- Thể loại: Văn bản thông tin

- Phương thức biểu đạt: Nghị luận

- Bố cục: 3 phần

II. Khám phá văn bản
1. Tình trạng biến đổi khí hậu

Trả lời câu hỏi:

u
ậ
h
í
h
k
i
ổ
đ
n
ế
i
B
là gì?

Hãy
c
hỉ ra
tên
các
gọi k
h
ác n
của
hau
biến
đổi k
h
í
hậu
?

单击此处添加文字标题内容

Sự bất thường của
Trái Đất

Sự nóng lên của
Trái Đất

Khái niệm khá êm ái, chưa
gợi hết tình hình biến đổi
khí hậu

Biến
đổi khí
hậu

- Do Hân-tơ L-vin đặt ra
- Mục đích giải thích
nhiệt độ trung bình trên
Trái Đất tăng lên là
nguyên nhân gây ra sự
bất thường.

II. Khám phá văn bản
1. Tình trạng biến đổi khí hậu
- Hiện tượng bất thường: nắng
nóng, hạn hán, cháy rừng nhiều
hơn…hoa thuỷ tiên vốn thường nở
vào tháng 3 nhưng năm nay lại nở
vào tháng 1.
? Nhan đề gợi cho em ấn tượng
gì?
? Chi tiết hoa thuỷ tiên nở vào
tháng 1 có được coi là chi tiết
quan trọng không? Vì sao?

- Nghệ thuật: Sử dụng hình ảnh điển
hình, làm nổi bật vấn đề, thu hút
người đọc.
=> Khẳng định chính sự thay đổi bất
thường của Trái Đất đã dẫn đến sự
vận động trái quy luật của đời sống
muôn loài

2. Biến đổi khí hậu và những tác động liên hoàn

?

Hãy chỉ ra các bằng chứng mà tác giả sử

dụng để cho thấy sự bất thường của Trái Đất.

* Dẫn chứng:
- Làm thay đổi hướng gió
- Làm tăng tốc độ bay hơi của
nước
=> gây ra những trận mưa bão,
rất lớn hoặc những đợt nắng
nóng khắc nghiệt, hạn hán ở
nhiều nơi
- Một số loài sinh vật hoặc
biến mất do không kịp thích
ứng hoặc phải thay đổi nhịp
độ phát triển,...
- Sự nóng lên của Trái Đất đang làm thay đổi toàn bộ hệ sinh thái tự nhiên và ảnh
hưởng tiêu cực tới đời sống của con người.

y
ầ
đ
ố
s
n
o
c
à
v
o
á
c
3. Những báo
ám ảnh

?

Đó
.
u
iệ
l
ố
s
u
ề
i
h
n
t
ấ
r
Tác giả đã đưa ra
n
ẫ
d
u
ê
n
c
ệ
i
V
?
o
nà
ố
s
n
o
c
g
n
ữ
h
n
là
ì?
g
g
n
ụ
d
c
á
t
ó
c
y
ậ
chứng như v

- Năm 2007 xảy ra lũ lụt nặng nề ở Paki-xtan, Băng-la-đét, Anh và xứ U-ên
mưa nhiều chưa từng thấy…
- Nước sông dâng cao, tràn hai bên bờ...

- Ở Xu-đăng, lũ và mưa lớn làm sập 23.000 ngôi
nhà, 62 người thiệt mạng.
- Sóng cao 4,6m tràn qua 68 hòn đảo của Man-đi-vơ
gây ra lũ lụt nghiêm trọng

- Nhiệt độ bất thường xảy ra thường xuyên:
+ Hạn hán ở Nga, Đông nam châu Âu…
+ ở Nam Mỹ, mùa đông lạnh khác thường,
gây ra gió, bão tuyết, tuyết rơi…

- Nước biển dâng cao, mực nước sông
dâng cao hơn mặt nước biển 9,1m

3. Những báo cáo và con số đầy ám ảnh
- Đưa ra những số liệu cụ thể, rõ ràng từ nhiều nguồn tài liệu
-> Thể hiện sự cấp bách của việc bảo vệ môi trường.

Þ Con người cần phải biết lựa chọn và trân trọng cách sống
hài hoà với tự nhiên, bảo vệ Trái Đất – ngôi nhà chung.

III. Tổng kết
1. Đặc trưng thể loại
- Câu văn ngắn gọn, súc
tích.
- Lập luận chặt chẽ, thông
tin xác thực, khoa học.

2. Nội dung
- Văn bản không chỉ cung cấp thông
tin một cách đầy đủ, chính xác về thực
trạng thiên nhiên trên toàn Trái Đất mà
còn giúp ta thấy rõ được vấn đề cấp
bách trong việc cải thiện xu hướng
cực đoan của thời tiết hiện nay.

Viết kết nối với đọc
? Hãy viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu)
trình bày hiểu biết và suy nghĩ của em
về tác động của biến đổi khí hậu ở
vùng miền em đang sống.

* Gợi ý:
- Vì sao hiện tượng biến đổi khí
hậu khiến cả loài người quan tâm?
- Những tác hại mà nó gây ra cho
sự sống trên Trái Đất là gì?
- Hãy chỉ ra những biểu hiện cụ thể
của hiện tượng biến đổi khí hậu ở
địa phương em.