LỊCH SỬ ĐỊA LÝ 6
PHÂN MÔN LỊCH SỬ 6

CHƯƠNG 1: TẠI SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ?
Tiết 1,2 - Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?

Nội dung cần nắm

I. Lịch sử và môn Lịch sử là
gì?Vì sao cần phải học lịch sử?
II.
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn dữ
liệu ?

CHƯƠNG 1: TẠI SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ?
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
Học xong bài này, em sẽ:
- Nêu được khái niệm lịch sử và môn lịch sử
-Hiểu được lịch sử là những gì diễn ra trong quá khứ
-Giải thích vì sao cần thiết phải học lịch sử.
-Phân biệt được các nguồn sử liệu cơ bản, ý nghĩa và giá trị của
các nguồn sử liệu.

Em hãy chỉ ra quá trình sinh ra lớn lên và phát triển
của con người?

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938

-Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
I. LỊCH SỬ VÀ MÔN LỊCH SỬ:
- Lịch sử là những gì đã diễn ra
trong quá khứ.

Lịch sử là gì? Em
hãy nêu một ví dụ
cụ thể.

VD: Văn miếu Quốc Tử Giám là hai công
trình được xây dựng để dạy học và thờ kính
Khổng Tử cùng những bậc hiền tài Nho học
xưa. Văn miếu được xây dựng vào năm
1070 dưới thời vua Lý Thánh Tông, còn
Quốc Tử Giám được xây dựng năm 1076,
dưới thời vua Lý Nhân Tông.

- Theo em, những câu hỏi
nào có thể được đặt ra để
tìm hiểu về quá khứ khi
quan sát hình 1.1?

-Rồng đá được xây dựng khi nào?
-Vào thời nào?
-Qúa trình xây dựng rồng đá ra sao?
Ý nghĩa của việc xây dựng rồng đá?

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
I. LỊCH SỬ VÀ MÔN LỊCH SỬ.
- Lịch sử là những gì đã diễn ra
trong quá khứ.
- Môn lịch sử là một khoa học giúp
ta tìm hiểu và dựng lại toàn bộ
những hoạt động của con người và
xã hội loài người trong quá khứ.
Mô tả quá trình tiến
hóa của con người.

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?

I. Lịch sử và môn Lịch sử là gì?
II. Vì sao phải học lịch sử?

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
Có ý kiến cho rằng: Lịch sử là những gì đã qua, không
thể thay đổi được nên không cần thiết phải học môn
Lịch sử. Em có đồng ý với ý kiến đó không? Tại sao?
-Em

không đồng ý với ý kiến đó.
-Bởi lịch sử là những gì đã qua nhưng học lịch sử
là cách để chúng ta biết và nhớ về quê hương, cội
nguồn, hiểu được ông cha ta đã lao động, sáng
tạo, đấu tranh như thế nào để có được đất nước
ngày nay đồng thời đúc rút được những kinh
nghiệm quý báu của ông cha.

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
“Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”
(Lịch sử nước ta, Hồ Chí Minh)
Em hiểu thế nào về từ "gốc tích" trong
câu thơ của Chủ tịch HCM ? Nêu ý
nghĩa của câu thơ đó?

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
- Gốc tích nghĩa là cội nguồn, tổ tiên, quê hương, cội nguồn.
- Ý nghĩa câu thơ Bác muốn thế hệ tương lai cần phải học, phải
hiểu, phải biết cho tường tận, cụ thể gốc tích lịch sử nước nhà
Việt Nam. Biết sử ta” không phải chỉ đơn thuần là ghi nhớ một số
sự kiện, một vài chiến công nói lên tiến trình đi lên của dân tộc
hay ghi nhớ công lao của một số người làm nên sự nghiệp to lớn
đó, mà còn phải biết tìm hiểu “cho tường gốc tích nước nhà Việt
Nam”, tiếp nhận những nét đẹp của đạo đức, của đạo lý làm
người Việt Nam. Vì chính đó là gốc của mọi sự nghiệp lớn hay
nhỏ của dân tộc, không phải chỉ ở thời xưa mà ở cả ngày nay và
mai sau

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
1. Lịch sử và môn Lịch sử

2. Vì sao phải học lịch sử?

Em hiểu như
thế nào về bức
hình 1.2 và câu
ca dao?

- Diễn ra ở đền Hùng (Phú Thọ).
- Vào ngày 10 tháng 3 (âm lịch) hằng năm
- Toàn thể người dân đều được tham dự.
- Ý nghĩa: nhớ về cội nguồn tưởng nhớ công
ơn (vua Hùng dựng nước)...

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
II. Vì sao phải học lịch sử?
- Học lịch sử để biết được cội
nguồn của tổ tiên, quê hương,
đất nước, hiểu được ông cha ta
đã phải lao động, sáng tạo, đấu
tranh như thế nào để có được
đất nước như ngày nay.
- Học lịch sử để đúc kết những bài
học kinh nghiệm của quá khứ
nhằm phục vụ cho hiện tại và
tương lai.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba
Đình, Hà Nội (2-9-1945), thành lập nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.

Khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
III. Khám phá quá khứ từ những nguồn sử
liệu :

Dựa vào những nguồn tư liệu nào
để biết và dựng lại lịch sử?

Có 4 nguồn tư liệu
Tư liệu
gốc

Tư liệu truyền
miệng

Tư liệu
chữ viết

Tư liệu
hiện vật

Tư liệu gốc

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
III. Khám phá quá khứ từ những nguồn sử
liệu :
a) Tư liệu gốc

- Là tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện
lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện,
phản ánh sự kiện lịch sử.
 

Tư liệu truyền miệng

Sơn Tinh – Thủy Tinh

Tư liệu truyền miệng

Sự tích Âu Cơ – Lạc Long Quân
Tư liệu truyền miệng

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
1. Lịch sử và môn lịch sử
2. Vì sao phải học lịch sử?
3. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu

- Tư liệu gốc: là loại tư liệu ghi lại trực tiếp các sự kiện đã xảy ra trong quá khứ.
- Tư liệu truyền miệng: gồm truyền thuyết, dân ca, thần thoại…được truyền qua
nhiều đời.

 Bia Tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám( Hà Nội )

Tư liệu chữ viết – Bản ghi

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
1. Lịch sử và môn lịch sử
2. Vì sao phải học lịch sử?
3. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu

- Tư liệu gốc: là loại tư liệu ghi lại trực tiếp các sự kiện đã xảy ra trong quá khứ.
- Tư liệu truyền miệng: gồm truyền thuyết, dân ca, thần thoại…được truyền qua
nhiều đời.
- Tư liệu chữ viết: bao gồm các bản chép tay hay in trên giấy, viết trên mai rùa hay
vỏ cây…khắc hoạ tương đối đầy đủ về mọi mặt của sự kiện lịch sử đã xảy ra.

Rìu gót vuông
Trống đồng Đông Sơn

Tư liệu hiện vật – đồ vật

Tư liệu hiện vật – di tích lịch sử

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
1. Lịch sử và môn lịch sử
2. Vì sao phải học lịch sử?
3. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu

- Tư liệu gốc: là loại tư liệu ghi lại trực tiếp các sự kiện đã xảy ra trong quá khứ.
- Tư liệu truyền miệng: gồm truyền thuyết, dân ca, thần thoại…được truyền qua
nhiều đời.
- Tư liệu chữ viết: bao gồm các bản chép tay hay in trên giấy, viết trên mai rùa hay
vỏ cây, đá, bản chép tay.....
- Tư liệu hiện vật: là những dấu tích của người xưa còn giữ được trong lòng đất
như công trình kiến trúc, đồ gốm, tác phẩm nghệ thuật…

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
Thảo luận nhóm: 4'
-Tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết có ý nghĩa và giá trị gì?
-Tại sao tư liệu gốc lại có giá trị lịch sử xác thực nhất? Hãy lấy một ví dụ chứng
minh cho ý kiến của em từ một nguồn sử liệu cụ thể có trong bài?
-Tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết có ý nghĩa và giá trị là
những nguồn tư liệu là gốc để giúp ta hiểu biết và dựng lại lịch sử.
- Tư liệu gốc lại có giá trị lịch sử xác thực nhất vì đây là loại tư liệu liên quan trực
tiếp đến sự kiện, phản ảnh sự kiện ấy một cách tin cậy
Ví dụ: Bản thảo lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch HCM ngày 1912-1946 là minh chứng cho sự kiện lịch sử Bác Hồ kêu gọi Toàn quốc đứng lên
kháng chiến trong lịch sử.

Luyện tập
Câu 1: Học lịch sử để làm gì?
A. Biết cho vui, có thêm hiểu biết về quá khứ để
dự đoán những điều trong tương lai.
B. Tô điểm cho cuộc sống, có thêm kinh nghiệm
nếu có chiến tranh xảy ra.
C .Hiểu cội nguồn của tổ tiên, cha ông, biết ơn
C
những người có công với đất nước, có trách
nhiệm với bản thân và đất nước.
D. Biết về đất nước mình trong tương lai sẽ như
thế nào.

Câu 2: Bia tiến sĩ ở Văn Miếu Quốc Tử Giám
thuộc loại
A
A.Tư
liệu chữ viết.
B. hiện vật.
C. truyền miệng.
D. gốc.