Tiết: Luyện từ và câu – lớp 5
Liên kết các câu trong bài bằng từ ngữ nối

Hai câu “Con mèo nhà em có bộ lông rất đẹp. Bộ lông
ấy như một tấm áo choàng giúp chú sưởi ấm suốt mùa
đông.” liên kiết với nhau bằng cách:

Lặp từ ngữ
Dùng từ đồng nghĩa để thay thế từ ngữ
Dùng đại từ để thay thế từ ngữ

Hai câu “Lan học rất giỏi. Bạn ấy còn hát hay
nữa.” liên kiết với nhau bằng cách:
Lặp từ ngữ
Dùng từ đồng nghĩa để thay thế từ ngữ
Dùng đại từ để thay thế từ ngữ.

Hai câu “Hưng Đạo Vương sống rất điềm tĩnh.
Không điều gì khiến vị Quốc công Tiết chế có thể
rối trí.” liên kiết với nhau bằng cách:

Dùng đại từ để thay thế từ ngữ
Dùng từ đồng nghĩa để thay thế từ ngữ
Lặp từ ngữ

Luyện từ và câu

LIÊN KẾT CÁC CÂU TRONG BÀI
BẰNG TỪ NGỮ NỐI

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:

- Hiểu thế nào là liên kết câu bằng phép nối,
tác dụng của phép nối.
- Hiểu và nhận biết được những từ ngữ
dùng để nối các câu và bước đầu biết sử
dụng các từ ngữ nối để liên kết câu, thực
hiện được yêu cầu của các BT ở mục III.
BT1 chỉ tìm tữ ngữ nối ở 3 đoạn đầu hoặc 4
đoạn cuối.
- Viết 1 đoạn văn giới thiệu 1 nghề truyền
thống ở địa phương em hoặc nơi em đã
từng đến.

I. Nhận xét:
1. Mỗi từ ngữ được in đậm dưới đây có tác
dụng gì?

Nối từ
(1)Miêu tả một em bé hoặc một chú mèo
mèo, một cái
cây, một dòng sông mà ai cũng miêu tả giống nhau
thì không ai thích đọc. (2)Vì
Vì vậy ngay trong quan
sát để miêu tả, người viết phải tìm ra cái mới, cái
riêng.
Theo Phạm Hổ
Nối câu
Từ “hoặc” có tác dụng nối từ em bé với từ chú mèo
Cụm từ “Vì vậy” có tác dụng nối câu 2 với câu 1.

I. Nhận xét:
1. Mỗi từ ngữ được in đậm dưới đây có tác dụng gì ?
(1)Miêu tả một em bé hoặc một chú mèo, một cái cây,
một dòng sông mà ai cũng miêu tả giống nhau thì
không ai thích đọc. (2)Vì vậy ngay trong quan sát để
miêu tả, người viết phải tìm ra cái mới, cái riêng.
Theo Phạm Hổ

Từ “hoặc” có tác dụng nối từ em bé với từ chú
mèo.
Cụm từ “Vì vậy” có tác dụng nối câu 2 với câu 1.
-> Cụm từ “Vì vậy” ở ví dụ nêu trên có tác dụng
liên kết các câu trong đoạn văn với nhau. Nó
được gọi là từ nối.

2. Tìm thêm những từ ngữ mà em biết có tác
dụng giống như cụm từ vì vậy ở đoạn văn trên.
Những từ ngữ có tác dụng nối giống cụm từ vì
vậy là: Cho nên, vì thế, do đó, tuy nhiên, mặc
dù, nhưng, thậm chí, cuối cùng, ngoài ra, mặt
khác…
Em hiểu thế nào là liên kết câu bằng từ ngữ nối?
Liên kết câu bằng từ ngữ nối là dùng các từ
ngữ có tác dụng kết nối để liên kết các câu, các
đoạn trong bài.

Để thể hiện mối quan hệ về nội dung giữa các
câu trong bài, ta có thể liên kết các câu ấy như
thế nào?
II. Ghi nhớ
Để thể hiện mối quan hệ về nội dung giữa các
câu trong bài, ta có thể liên kết các câu ấy bằng
quan hệ từ hoặc một số từ ngữ có tác dụng kết
nối như: nhưng, tuy nhiên, thậm chí, cuối cùng,
ngoài ra, mặt khác, trái lại, đồng thời,…

III. Luyện tập

1. Đọc bài văn sau. Tìm các từ ngữ có tác dụng nối trong ba
đoạn văn đầu hoặc bốn đoạn văn cuối.

Qua những mùa hoa

Trên con đường từ nhà đến trường, tôi phải đi qua bờ Hồ
Gươm. Lúc có bạn thì chuyện trò tíu tít, có khi đuổi nhau suốt
dọc đường. Nhưng khi đi một mình, tôi thích ôm cặp vào ngực,
nhìn lên các vòm cây, vừa đi vừa lẩm nhẩm ôn bài.
Vì thế, tôi thường là đứa phát hiện ra bông hoa gạo đầu tiên
nở trên cây gạo trước đền Ngọc Sơn. Rồi bông nọ gọi bông kia,
bông nọ ganh bông kia, chỉ vài hôm sau, cây gạo đã như một
cây đuốc lớn cháy rừng rực giữa trời.
Nhưng khi lửa ở cây gạo sắp lụi thì nó lại “bén” sang những
cây vông cạnh cầu Thê Húc. Rồi thì cả một bãi vông lại bừng
lên, đỏ gay, đỏ gắt suốt cả tháng tư.
Đến tháng năm thì những cây phượng đón lấy lửa ấy, chạy
tiếp cuộc chạy tiếp sức của các loài hoa trong thành phố, báo

hiệu những ngày nghỉ hè thoải mái của chúng tôi sắp đến.
Nắng trời vừa bắt đầu gay gắt thì sắc hoa như muốn giảm đi
độ chói chang của mình. Hoa phượng màu hồng pha da cam
chứ không đỏ gắt như vông như gạo. Đến cái anh bằng lăng thì
đã vừa hồng vừa tím. Sang đến anh hoa muồng thì đã ngả hẳn
sang sắc vàng chanh.
Nhưng nói chung, đó toàn là những màu sắc rực rỡ như
muốn phô hết ra ngoài. Mãi đến năm nay, khi đã lên lớp Năm,
đã “ người lớn” hơn một tí, tôi mới nhận ra hoa sấu, những
chùm hoa nhỏ xíu, sắc chỉ hơi hoe vàng, chìm lẫn vào từng đợt
lá non, lẫn với màu nắng dịu.
Đến khi các loài hoa rực rỡ như hoa gạo, vông, phượng, bằng
lăng, muồng,…đã kéo quân qua bầu trời Hà Nội, cây sấu trước
cửa nhà tôi mới lấp ló những chùm quả xanh giòn. Rồi sau đó,
quả chín, những quả chín vừa ngọt vừa chua, ngọt một cách e
dè, khiêm tốn như tính tình hoa sấu vậy.
Theo Văn Long

1. Đọc bài văn sau. Tìm các từ ngữ có tác dụng nối trong
ba đoạn văn đầu hoặc bốn đoạn văn cuối.
Qua những mùa hoa (Ba đoạn văn đầu)

Trên con đường từ nhà đến trường, tôi phải đi qua bờ
Hồ Gươm. (2) Lúc có bạn thì chuyện trò tíu tít, có khi đuổi
nhau suốt dọc đường. (3) Nhưng khi đi một mình, tôi thích ôm
cặp vào ngực, nhìn lên các vòm cây, vừa đi vừa lẩm nhẩm ôn
bài.
(4)
Vì thế, tôi thường là đứa phát hiện ra bông hoa gạo đầu
tiên nở trên cây gạo trước đền Ngọc Sơn. (5) Rồi bông nọ gọi
bông kia, bông nọ ganh bông kia, chỉ vài hôm sau, cây gạo đã
như một cây đuốc lớn cháy rừng rực giữa trời.
(6)
Nhưng khi lửa ở cây gạo sắp lụi thì nó lại “bén” sang
những cây vông cạnh cầu Thê Húc. (7) Rồi thì cả một bãi vông
lại bừng lên, đỏ gay, đỏ gắt suốt cả tháng tư.
(1)

Qua những mùa hoa ( Bốn đoạn văn cuối)
(8) Đến tháng năm thì những cây phượng đón lấy lửa ấy, chạy tiếp cuộc
chạy tiếp sức của các loài hoa trong thành phố, báo hiệu những ngày nghỉ hè
thoải mái của chúng tôi sắp đến.
(9) Nắng trời vừa bắt đầu gay gắt thì sắc hoa như muốn giảm đi độ chói
chang của mình. (10) Hoa phượng màu hồng pha da cam chứ không đỏ gắt
như vông như gạo. (11) Đến cái anh bằng lăng thì đã vừa hồng vừa tím. (12)
Sang đến anh hoa muồng thì đã ngả hẳn sang sắc vàng chanh.
(13) Nhưng nói chung, đó toàn là những màu sắc rực rỡ như muốn phô
hết ra ngoài. (14) Mãi đến năm nay, khi đã lên lớp Năm, đã “ người lớn”
hơn một tí, tôi mới nhận ra hoa sấu, những chùm hoa nhỏ xíu, sắc chỉ hơi
hoe vàng, chìm lẫn vào từng đợt lá non, lẫn với màu nắng dịu.
(15) Đến khi các loài hoa rực rỡ như hoa gạo, vông, phượng, bằng lăng,
muồng,…đã kéo quân qua bầu trời Hà Nội, cây sấu trước cửa nhà tôi mới
lấp ló những chùm quả xanh giòn. (16) Rồi sau đó, quả chín, những quả
chín vừa ngọt vừa chua, ngọt một cách e dè, khiêm tốn như tính tình hoa sấu
vậy.

Qua những mùa hoa (Ba đoạn văn đầu)

(1)Trên con đường từ nhà đến trường, tôi
phải đi qua bờ Hồ Gươm. (2)Lúc có bạn thì
chuyện trò tíu tít, có khi đuổi nhau suốt dọc
Nhưng khi đi một mình, tôi thích
đường. (3)Nhưng
ôm cặp vào ngực, nhìn lên các vòm cây, vừa
đi vừa lẩm nhẩm ôn bài.
(4) Vì thế,
thế tôi thường là đứa phát hiện ra
bông hoa gạo đầu tiên nở trên cây gạo trước
đền Ngọc Sơn. (5) Rồi bông nọ gọi bông
kia, bông nọ ganh bông kia, chỉ vài hôm
sau, cây gạo đã như một cây đuốc lớn cháy
rừng rực giữa trời.
(6) Nhưng khi lửa ở trên cây gạo sắp
lụi thì nó lại “bén” sang những cây
bông cạnh cầu Thê Húc. (7) Rồi thì
cả một bãi vông lại bừng lên, đỏ gay,
đỏ gắt suốt cả tháng tư.

Đoạn 1:
nhưng nối câu 3 với
câu 2
Đoạn 2:

- Vì thế nối câu 4 với câu
3, nối đoạn 2 với đoạn 1
- Rồi nối câu 5 với câu 4
Đoạn 3:

- Nhưng nối câu 6 với câu
5, nối đoạn 3 với đoạn 2
- Rồi nối câu 7 với câu 6

Hồ Gươm hay còn gọi là hồ Hoàn Kiếm thuộc địa bàn quận
Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

Đền Ngọc Sơn nằm trên đảo Ngọc Sơn thuộc Hồ Gươm.
Đền Ngọc Sơn được xây dựng trên một hòn đảo nhỏ nằm về
phía bắc của Hồ
Gươm
mang vẻ
đẹp (Hà
sang trọng,
Đền
Ngọc
Sơn
Nội)cổ kính.

Hoa gạo

Cầu Thê Húc nối từ bờ hồ ra hòn đảo nhỏ nơi có đền Ngọc
Sơn, cây cầu này màu đỏ son, làm bằng gỗ, có nhiều trụ
liên tiếp.

Hồ Gươm, đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc cong cong là di
tích văn hóa -lịch sử tiêu biểu cũng là nét đẹp đặc trưng của
Thủ đô Hà Nội.

2. Mẫu chuyện vui dưới đây có một chỗ dùng
sai từ để nối, em hãy chữa lại cho đúng:
Từ nối dùng sai
- Bố ơi, bố có thể viết trong
tối được không ?
- Bố viết được.
- Nhưng bố hãy tắt đèn đi và
kí vào sổ liên lạc cho con.
-?!
MINH CHÂU sưu tầm

Cách chữa
Thay từ nhưng bằng
vậy, vậy thì, thế thì,
nếu thế thì,…
Câu văn sẽ là:
Vậy (vậy thì, nếu vậy
thì, thế thì, nếu thế
thì) bố hãy tắt đèn đi
và kí vào cuốn sổ
liên lạc cho con.

Viết 1 đoạn văn giới thiệu 1 nghề truyền thống
ở địa phương em hoặc nơi em đã từng đến.

Em hãy chọn ý đúng nhất cho các câu sau:
1. Anh Nam chăm chỉ học tập. … anh đã đạt học sinh
giỏi cấp tỉnh.
Từ ngữ dùng để nối hai câu văn trên là:
A. và

B. Nhưng

C. Vì vậy

2. Dịch bệnh Covid – 19 đã được kiểm soát … chúng ta
vẫn phải nghiêm túc thực hiện 5K.
Từ ngữ dùng để nối hai câu văn trên là:
A. Vì vậy

B. Nhưng

C. Đồng thời

Liên kết câu trong bài

Lặp từ
ngữ

Thay thế từ
ngữ

Đại
từ

Từ đồng
nghĩa

Từ ngữ nối

Quan
hệ từ

Từ có tác
dụng kết
nối

Về nhà viết một đoạn văn ngắn từ 5 -7
câu có sử dụng các từ ngữ nối để liên kết
câu.

Dặn dò
- Ôn lại bài.
- Xem trước bài Ôn tập (tiết 1- SGK trang
100) về các bài tập đọc, cách đặt câu đơn,
câu ghép

Em hãy dùng những từ ngữ nối thích hợp nhất điền vào chỗ
trống để liên kết các câu trong đoạn văn sau :

tuy nhiên
còn vì vậy
Nói đến quan sát bên ngoài, các em cần làm quen và sử
dụng thật tốt các từ ngữ có tính chất công cụ trong hoạt
1
động quan sát. ……
nói đến quan sát bên trong thì phức
Còn
tạp hơn. Cái hồn của cảnh, vật và con người đều rất khác
2
nhau. …………..
, tất cả đều phải lấy con người làm gốc
Tuy nhiên
3
………….,
cái linh hồn của cảnh, của vật đều là những
Vì vậy
rung động mà con người gửi gắm vào đó một cách trực tiếp
hay gián tiếp, kín đáo hay không kín đáo,…

- Em hiểu thế nào là liên kết câu trong bài bằng
từ ngữ nối ?
Liên kết câu trong bài bằng từ ngữ nối là dùng
các từ ngữ có tác dụng kết nối để liên kết các câu,
các đoạn trong bài.
- Hãy nêu một số từ ngữ có tác dụng kết nối các câu,
các đoạn trong bài.
Các từ ngữ có tác dụng kết nối như : nhưng, tuy
nhiên, thậm chí, cuối cùng, ngoài ra, mặt khác, trái lại,
đồng thời, mặc dù,…

Luyện từ và câu

LIÊN KẾT CÁC CÂU
TRONG BÀI BẰNG
TỪ NGỮ NỐI

Đoạn 4:
(8) Đến tháng năm thì những cây phượng đón lấy lửa
Đến nối câu 8 với câu 7,
ấy, chạy tiếp cuộc chạy tiếp sức của các loài hoa
nối đoạn 4 với đoạn 3
trong thành phố, báo hiệu những ngày nghỉ hè thoải
mái của chúng tôi sắp đến.
Đoạn 5:
(9) Nắng trời vừa bắt đầu gay gắt thì sắc hoa như
muốn giảm đi độ chói chang của mình. (10)Hoa
- Đến nối câu 11 với câu 9,10
phượng màu hồng pha da cam chứ không đỏ gắt như
- Sang đến nối câu 12 với các
vông như gạo. (11) Đến cái anh bằng lăng thì đã vừa
câu 9, 10, 11
hồng vừa tím. (12) Sang đến anh hoa muồng thì đã
ngả hẳn sang sắc vàng chanh.
Đoạn 6:
(13) Nhưng nói chung, đó toàn là những màu sắc rực
rỡ như muốn phô hết ra ngoài. (14) Mãi đến năm nay, - Nhưng nối câu 13 với câu
khi đã lên lớp Năm, đã “ người lớn” hơn một tí, tôi 12, nối đoạn 6 với đoạn 5
mới nhận ra hoa sấu, những chùm hoa nhỏ xíu, sắc chỉ
- Mãi đến nối câu 14 với câu
hơi hoe vàng, chìm lẫn vào từng đợt lá non, lẫn với
13
màu nắng dịu.
(15) Đên
Đến khi các loài hoa rực rỡ như hoa gạo, vông, Đoạn 7:
phượng, bằng lăng, muồng,…đã kéo quân qua bầu
- Đến khi nối câu 15 với câu 1
trời Hà Nội, cây sấu trước cửa nhà tôi mới lấp ló
những chùm quả xanh giòn.
Rồi(16)Rồi sau đó, quả chín, nối đoạn 7 với đoạn 6
những quả chín vừa ngọt vừa chua, ngọt một cách e - Rồi nối câu 16 với câu 15
dè, khiêm tốn như tính tình hoa sấu vậy.

Hoa gạo

Hoa vông

Hoa phượng

Hoa muồng

Cây sấu