BÀI 58
TỔNG KẾT CHƯƠNG III:
QUANG HỌC
GV: ĐINH VIẾT AN

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

1. ChiÕu mét tia s¸ng tõ kh«ng khÝ vµo n­íc, chÕch 30o so
víi mÆt n­íc.
a) Cã hiÖn t­îng g× x¶y ra ®èi víi tia s¸ng khi truyÒn qua
mÆt n­íc? HiÖn t­îng ®ã gäi lµ hiÖn t­îng g×?
b) Gãc tíi bµng bao nhiªu ®é? Gãc khóc x¹ lín h¬n hay
nhá h¬n 60o?

§¸p ¸n:

a) Tia s¸ng bÞ g·y khóc ë mÆt ph©n c¸ch gi÷a n­íc vµ
kh«ng khÝ. §ã lµ hiÖn t­îng khóc x¹ ¸nh s¸ng.
b) Gãc tíi b»ng 60o. Gãc khóc x¹ nhá h¬n 60o.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

2. Nªu hai ®Æc ®iÓm cña thÊu kÝnh ®Ó cã thÓ nhËn biÕt ®ã
lµ thÊu kÝnh héi tô?

§¸p ¸n:
§Æc ®iÓm thø nhÊt : ThÊu kÝnh héi tô cã t¸c dông héi tô
chïm tia tíi song song t¹i mét ®iÓm; hoÆc : ThÊu kÝnh
héi tô cho ¶nh thËt cña mét vËt ë rÊt xa t¹i tiªu ®iÓm.
§Æc ®iÓm thø hai: ThÊu kÝnh héi tô cã phÇn r×a dµy h¬n
phÇn gi÷a.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

3. ChiÕu vµo thÊu kÝnh héi tô mét tia s¸ng song song víi
trôc chÝnh. H·y vÏ tia s¸ng lã ra sau thÊu kÝnh.

§¸p ¸n:
Tia lã qua tiªu ®iÓm cña thÊu kÝnh.
F
F'

0

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

4. H·y dùng ¶nh cña vËt AB qua thÊu kÝnh héi tô cho trªn
h×nh vÏ.

§¸p ¸n:
I

B
A

F
F'

A'

0
B'

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

5. ThÊu kÝnh cã phÇn gi÷a máng h¬n phÇn r×a lµ thÊu kÝnh
g×?

§¸p ¸n:
ThÊu kÝnh cã phÇn gi÷a máng h¬n phÇn r×a lµ thÊu kÝnh
ph©n k×.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

6. NÕu ¶nh cña tÊt c¶ c¸c vËt ®Æt tr­íc mét thÊu kÝnh ®Òu lµ
¶nh ¶o th× thÊu kÝnh ®ã lµ thÊu kÝnh g×?

§¸p ¸n:
NÕu ¶nh cña tÊt c¶ c¸c vËt ®Æt tr­íc mét thÊu kÝnh ®Òu lµ
¶nh ¶o th× thÊu kÝnh ®ã lµ thÊu kÝnh ph©n k×.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

7. VËt kÝnh cña mét m¸y ¶nh lµ lo¹i thÊu kÝnh g×? ¶nh cña
vËt cÇn chôp hiÖn lªn ë ®©u? ë m¸y ¶nh th«ng th­êng th×
¶nh nhá h¬n hay lín h¬n vËt? Cïng chiÒu hay ng­îc
chiÒu so víi vËt?

§¸p ¸n:

VËt kÝnh cña mét m¸y ¶nh lµ thÊu kÝnh héi tô. ¶nh cña
vËt cÇn chôp hiÖn lªn phim. §ã lµ ¶nh thËt, nhá h¬n vËt
vµ ng­îc chiÒu so víi vËt.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

8. XÐt vÒ mÆt quang häc, hai bé phËn quan träng nhÊt cña
m¾t lµ g×? Hai bé phËn ®ã t­¬ng tù nh÷ng bé phËn nµo
trong m¸y ¶nh?

§¸p ¸n:
XÐt vÒ mÆt quang häc, hai bé phËn quan träng nhÊt cña
m¾t lµ lµ thÓ thñy tinh vµ mµng l­íi.ThÓ thñy tinh t­¬ng tù
nh­vËt kÝnh, mµng l­íi t­¬ng tù nh­phim trong m¸y ¶nh.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

9. Giíi h¹n xa nhÊt vµ gÇn nhÊt trªn kho¶ng nh×n râ cña m¾t
mçi ng­êi gäi lµ nh÷ng ®iÓm g×?

§¸p ¸n:
§iÓm cùc cËn vµ ®iÓm cùc viÔn.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

10. Nªu hai biÓu hiÖn th­êng thÊy cña tËt cËn thÞ. Kh¾c phôc
tËt cËn thÞ lµ lµm cho m¾t cËn cã thÓ nh×n râ nh÷ng vËt ë
xa m¾t hay ë gÇn m¾t? KÝnh cËn lµ lo¹i thÊu kÝnh g×?

§¸p ¸n:
M¾t cËn kh«ng nh×n ®­îc c¸c vËt ë xa. Khi nh×n c¸c vËt ë
gÇn th× ng­êi cËn thÞ ph¶i ®­a vËt ®ã l¹i s¸t m¾t. §Ó kh¾c
phôc tËt cËn thÞ th× ng­êi cËn thÞ ph¶i ®eo thÊu kÝnh ph©n
k× sao cho cã thÓ nh×n râ nh÷ng vËt ë xa.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

11. KÝnh lóp lµ dông cô dïng ®Ó lµm g×? KÝnh lóp lµ lo¹i
kÝnh thÊu kÝnh g×? Tiªu cù cña kÝnh lóp cã ®Æc ®iÓm g×?

§¸p ¸n:
KÝnh lóp lµ dông cô dïng ®Ó quan s¸t nh÷ng vËt nhá.
KÝnh lóp lµ thÊu kÝnh héi tô cã tiªu cù kh«ng ®­îc dµi qu¸
16,7cm.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

12. H·y nªu mét vÝ dô vÒ nguån ph¸t ¸nh s¸ng tr¾ng vµ hai
vÝ dô vÒ c¸ch t¹o ra ¸nh s¸ng ®á?

§¸p ¸n:
VÝ dô vÒ nguån ph¸t ¸nh s¸ng tr¾ng : MÆt trêi, ngän ®Ìn
®iÖn,…
VÝ dô vÒ c¸ch t¹o ra ¸nh s¸ng ®á: Dïng ®Ìn LED ®á,
chiÕu ¸nh s¸ng tr¾ng qua tÊm läc mµu ®á, …

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

13. Lµm thÕ nµo ®Ó biÕt trong chïm s¸ng do mét ®Ìn èng
ph¸t ra cã nh÷ng ¸nh s¸ng mµu nµo?

§¸p ¸n:
Muèn biÕt trong chïm s¸ng do mét ®Ìn èng ph¸t ra cã
nhøng ¸nh s¸ng m¸u nµo, ta cho chïm s¸ng ®ã chiÕu qua
mét l¨ng kÝnh hay chiÕu vµo mÆt ghi cña mét ®Üa CD.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

14. Lµm thÕ nµo ®Ó trän hai ¸nh s¸ng cã mµu kh¸c nhau?
Sau khi trén, mµu cña ¸nh s¸ng thu ®­îc cã ph¶i lµ mét
trong hai mµu ban ®Çu kh«ng?

§¸p ¸n:

Muèn trén hai ¸nh s¸ng mµu víi nhau, ta cho hai chïm
s¸ng mµu ®ã chiÕu vµo cïng mét chç trªn mµn ¶nh tr¾ng,
hoÆc cho hai chïm s¸ng ®ã ®i theo cïng mét ph­¬ng vµo
m¾t. Khi trén hai ¸nh s¸ng mµu kh¸c nhau th× ta thu ®­îc
mét ¸nh s¸ng cã mµu kh¸c víi mµu cña hai ¸nh s¸ng ban
®Çu.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

15. ChiÕu ¸nh s¸ng ®á vµ mét tê giÊy tr»ng ta sÏ thÊy tê
giÊy cã mµu g×? NÕu thay b»ng tê giÊy xanh, ta sÏ thÊy
tê giÊy cã mµu g×?

§¸p ¸n:

ChiÕu ¸nh s¸ng ®á vµo mét tê giÊy tr¾ng ta sÏ thÊy tê
giÊy cã mµu ®á. NÕu thay tê giÊy tr¾ng b»ng tê giÊy
xanh ta sÏ thÊy tê giÊy cã mµu gÇn nh­®en.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
I – Tù kiÓm tra

16. Trong viÖc s¶n xuÊt muèi, ng­êi ta lÊy n­íc biÓn vµo c¸c
ruéng muèi råi ph¬i n¾ng. Ng­êi ta ®· sö dông t¸c dông
g× cña ¸nh s¸ng? T¸c dông nµy g©y ra hiÖn t­îng g× ë n­íc
biÓn?

§¸p ¸n:
Trong viÖc s¶n xuÊt muèi, ng­êi ta ®· sö dông t¸c dông
nhiÖt cña ¸nh s¸ng mÆt trêi. N­íc trong n­íc biÓn sÏ bÞ
nãng lªn vµ bèc h¬i.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
II – VËn dông

17. B¹n Lan chiÕu mét tia s¸ng ®i tõ kh«ng khÝ vµo n­íc råi
®o gãc tíi vµ gãc khóc x¹. H·y chØ ra cÆp sè liÖu nµo cã
thÓ lµ kÕt qu¶ mµ Lan thu ®­îc
A. Gãc tíi b»ng 40o30'; gãc khóc x¹ b»ng 60o.
B. Gãc tíi b»ng 60o; gãc khóc x¹ b»ng 40o30'.
C. Gãc tíi b»ng 90o; gãc khóc x¹ b»ng 0o.
C. Gãc tíi b»ng 0o; gãc khóc x¹ b»ng 90o.

§¸p ¸n:

B

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
II – VËn dông

18. §Æt mét vËt s¸ng cã d¹ng ch÷ L vu«ng gãc víi trôc
chÝnh cña mét thÊu kÝnh héi tô, song song víi mÆt cña
thÊu kÝnh, c¸ch thÊu kÝnh 30cm. ThÊu kÝnh cã tiªu cù
15cm. Ta sÏ thu ®­îc ¶nh nh­thÕ nµo?
A. ¶nh thËt, c¸ch thÊu kÝnh 60cm.
B. ¶nh thËt, c¸ch thÊu kÝnh 30cm.
C. ¶nh ¶o, c¸ch thÊu kÝnh 60cm.
D. ¶nh ¶o, c¸ch thÊu kÝnh 30cm.

§¸p ¸n:

B

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
II – VËn dông

19. VËt kÝnh cña lo¹i m¸y ¶nh trªn h×nh 47.2 cã tiªu cù cì
bao nhiªu cm?
A. 1cm.
B. 5cm.
C. 20cm.
D. 40cm.

§¸p ¸n:

B

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
II – VËn dông
20. B¸c Hoµng, b¸c Liªn vµ b¸c S¬n ®i thö m¾t. B¸c Hoµng nh×n râ ®­
îc c¸c vËt c¸ch m¾t tõ 25cm trë ra; b¸c Liªn nh×n râ ®­îc c¸c vËt
c¸ch m¾t tõ 50cm trë ra; cßn b¸c S¬n chØ nh×n râ ®­îc c¸c vËt c¸ch
m¾t tõ 50cm trë l¹i. M¾t b¸c nµo bÞ cËn, m¾t b¸c nµo lµ m¾t l·o vµ
m¾t b¸c nµo b×nh th­êng?
A. M¾t b¸c Hoµng lµ m¾t cËn; m¾t b¸c Liªn b×nh th­êng; m¾t b¸c S¬n
lµ m¾t l·o.
B. M¾t b¸c Hoµng lµ m¾t l·o; m¾t b¸c Liªn b×nh th­êng; m¾t b¸c S¬n
lµ m¾t cËn.
C. M¾t b¸c Hoµng b×nh th­êng; m¾t b¸c Liªn lµ m¾t cËn; m¾t b¸c S¬n
lµ m¾t l·o.
D. M¾t b¸c Hoµng b×nh th­êng; m¾t b¸c Liªn lµ m¾t l·o; m¾t b¸c S¬n
lµ m¾t cËn.

§¸p ¸n:

D

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
II – VËn dông
21. H·y ghÐp mçi thµnh phÇn a, b, c, d víi mét thµnh phÇn 1, 2, 3, 4
®Ó thµnh c©u cã néi dung ®óng
a) ChiÕu ¸nh s¸ng tr¾ng qua mét
tÊm läc mµu ®á ta sÏ ®­îc ¸nh
s¸ng …………….
b) VËt mµu xanh cã kh¶ n¨ng t¸n
x¹ m¹nh ¸nh s¸ng …………..
c) Trén ¸nh s¸ng mµu vµng víi
¸nh s¸ng mµu xanh da trêi sÏ ®­îc
¸nh s¸ng …………..
d) Mäi ¸nh s¸ng ®Òu cã ………

1. T¸c dông
nhiÖt
2. Mµu lôc
3. Mµu xanh
4. Mµu ®á

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
II – VËn dông
22. Mét vËt s¸ng AB cã d¹ng mòi tªn ®­îc ®Æt vu«ng gãc víi trôc
chÝnh cña cña mét thÊu kÝnh ph©n k×, ®iÓm A n»m trªn trôc chÝnh,
c¸ch thÊu kÝnh 20cm. ThÊu kÝnh cã tiªu cù 20cm
a) H·y vÏ ¶nh cña vËt AB cho bëi thÊu kÝnh.
b) §ã lµ ¶nh thËt hay ¶nh ¶o?
c) ¶nh c¸ch thÊu kÝnh bao nhiªu cm?

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
II – VËn dông
22. a) VÏ ¶nh
B

B'

A, F

A'

I

F'

O

b) A'B' lµ ¶nh ¶o.
c) V× ®iÓm A trïng víi ®iÓm F, nªn BO vµ AI lµ hai ®­êng chÐo cña
h×nh ch÷ nhËt BAOI. §iÓm B' lµ giao ®iÓm cña hai ®­êng chÐo.
A'B' lµ ®­êng trung b×nh cña tam gi¸c AOB
Ta cã:

1
OA  OA 10cm
2
'

¶nh nµy n»m c¸ch thÊu kÝnh 10cm.

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
II – VËn dông
23. VËt kÝnh cña mét m¸y ¶nh lµ mét thÊu kÝnh héi tô cã tiªu cù 8cm.
M¸y ¶nh ®­îc h­íng ®Ó chôp ¶nh cña mét vËt cao 40cm, ®Æt c¸ch
m¸y 1,2m.
a) H·y dùng ¶nh cña vËt trªn phim (kh«ng cÇn ®óng tû lÖ).
b) Dùa vµo h×nh vÏ ®Ó tÝnh ®é cao cña ¶nh trªn phim.
Tãm t¾t:
f=8cm
h=40cm
d=1,2m=120cm
a) Dùng ¶nh
b) h'=?(cm)

Tæng kÕt ch­¬ng III: quang häc
II – VËn dông
Bµi 23

Tãm t¾t:
f=8cm
h=40cm
d=1,2m=120cm
a) Dùng ¶nh
b) h'=?(cm)

a) VÏ ¶nh

A

F A'
F'

O

A' B ' OA'
h' d '



AB OA
h d

B'

(1)

A' B ' A' B ' FA'
h' d '  f




AB
OI
OF
h
f

Tõ 1 vµ 2 ta ®­îc h=2,86cm
VËy ¶nh cao 2,86cm

I

B

b) Ta cã

(2)

H­íng dÉn vÒ nhµ
1. Lµm tiÕp bµi tËp 24, 25, 26 SGK
2. ChuÈn bÞ bµi “N¨ng l­îng vµ sù chuyÓn hãa
n¨ng l­îng”