BÀI 5: Tích trò
sân khấu dân
gian
KĨ NĂNG ĐỌC
KỊCH BẢN CHÈO VÀ
TUỒNG

VĂN BẢN 1:

XUÝ VÂN GIẢ DẠI
(Trích chèo "Kim Nham")

HOẠT ĐỘNG 1:
KHỞI ĐỘNG
HS chơi trò chơi: Mảnh ghép

HOẠT ĐỘNG 2:
HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC MỚI

I. Tìm hiểu chung
1. Thể loại: chèo
2. Vở chèo “Kim Nham”

3. Đoạn trích “Xúy Vân giả dại”

II. Khám phá văn bản
1.
Đọc, hướng tiếp cận
- Đọc

-

Hướng tiếp cận: theo bố cục

Phần 1: Xuý Vân xuất hiện (Từ đầu đến “ai biết là ai”)
Phần 2: Xuý Vân xưng danh (Từ “bước chân vào” đến “Ờ”)
Phần 3: Xuý Vân giãi bày (Đoạn còn lại)

2. Tìm hiểu chi tiết

Hoạt động nhóm
Tìm hiểu a. “Sự xuất hiện của Xúy Vân”
Nhóm 1: Hoàn cảnh của Xúy
Vân hiện lên như thế nào qua

Nhóm 2: Tâm trạng của Xúy

đoạn nói lệch và vỉa?

Vân như thế nào qua 5 câu đầu
của lời hát quá giang?

Nhóm 4: Cảm nhận về tâm
trạng của Xúy Vân trong phần
đầu?
Chỉ ra một số đặc điểm của
nghệ thuật chèo trong đoạn 1?

Nhóm 3: Tâm trạng của Xúy Vân
như thế nào qua 6 câu thơ cuối
của lời hát quá giang?

a. Sự xuất hiện của
Xuý Vân

- Hoàn
cảnh:
"Đau thiết thiệt van”: đau đớn
Lời
nói “Than cùng bà Nguyệt”: điều đau khổ, chất chứa
lệch trong lòng là tình duyên, hạnh phúc lứa đôi.
“Bớ đò”: lời kêu thống thiết, vô vọng
=> Đau đớn về những lận đận trong tình duyên
Lời hát “Đò nọ không thưa”: thất vọng vì những lời khẩn cầu
vỉa
rơi vào vô vọng.

- Tâm trạng

Lời
hát
quá
giang
(gọi
đò)

- “Nên tôi phải lụy đò”: buông xuôi, bất lực
- “Chả nên gia thất thì về./ Ở đây chỉ mãi cho
chúng chê, bạn cười.”: sự phản kháng thực tại
- “Tôi chắp tay lạy bạn đừng cười”: nỗi hổ thẹn
vì chuyện “gió trăng”, vừa như muốn thanh
minh, vừa như muốn phân bua, lại như muốn
lên án bản thân => mâu thuẫn, giằng co
Þ Tự ý thức bản thân và cảnh ngộ của mình
Þ Một chút điên loạn, hành động rối bời

Nhận xét
Sự xuất hiện trong hình hài
của một người điên dại,
nhưng qua lời thoại vẫn ẩn
chứa những bi kịch nội tâm,
giằng xé, không thể giãi bày.
Sự tự ý thức cảnh ngộ của
mình

Nghệ
thuật

Cách xây dựng nhân vật
độc đáo: nhân vật tự biểu
hiện qua lời nói.

Lời thoại kịch tinh tế, sâu
sắc, thể hiện rõ nội tâm

nhân vật
Cách nói ví von giàu tính tự
sự

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
HS CHƠI TRÒ CHƠI: Ong
tìm chữ

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
HS hóa thân vào nhân vật Xúy
Vân để giãi bày tâm tư.

Bài tập về nhà
-

Soạn tiếp tiết 2

- Suy nghĩ câu trả lời cho câu hỏi sau: Nếu nhân
vật Xuý Vân sống ở thời hiện đại, theo em, nàng
có thể chọn cách giải thoát bi kịch của bản thân

-

như thế nào?
? Liên hệ đến thân phận người phụ nữ trong xã
hội hiện nay, từ đó hướng đến lối sống tích cực,
nhân văn

.

CẢM ƠN