Văn bản 1: Trái
Đất – cái nôi của
sự sống
Thanh Bình Art

I.TÌM HIỂU
CHUNG

a. Tác giả

+ Hồ Thanh Trang

b. Tác phẩm

+ Thể loại: Văn bản thông tin
+ Xuất xứ: Báo điện tử Đất Việt – Diễn đàn của Liên hiệp các
Hội Khoa học và Kĩ thuật Việt Nam, tháng 9/2020
+ Phương thức biểu đạt: Thuyết minh

c. Bố cục

+ Phần 1. Từ đầu đến “phát triển của sự sống trên Trái Đất”
 Giới thiệu và chứng minh Trái Đất là cái nôi của sự sống
+ Phần 2. Đoạn còn lại
 Thực trạng Trái Đất hiện nay.

II. KHÁM PHÁ
VĂN BẢN

1. Khái quát thông tin của văn bản
+ Nhan đề: Trái Đất cái nôi của sự sống
+ Sa-pô: Dòng chứ in đậm đầu tiên đầu văn bản “Vì sao Trái
Đất thường được gọi là hành tinh xanh ... bảo vệ Trái Đất?”
Nhan đề

Sa-pô

1. Khái quá thông tin của văn bản
*Các đề mục:
+ Trái Đât trong hệ Mặt Trời
+ “Vị thần hộ mệnh” của sự sống trên Trái Đất
+ Trái Đất – nơi cư ngụ của muôn loài
+ Con người trên Trái Đất
+ Tình trạng Trái Đất hiện ra sao?
*Đoạn văn
+ Dưới các đề mục là các đoạn văn chứ đứng ý và dữ liệu.
*Tranh ảnh

1. Khái quá thông tin của văn bản
*Cách triển khai văn bản:
Nêu vị
trí đặc
điểm
riêng
của Trái
Đất
trong
hệ Mặt
Trời

Nước
là vị
thần
hộ
mệnh
của
Trái
Đất

Trái Đất
là nơi cư
ngụ, sinh
sống của
muôn
loài và
những
quy luật
lạ lùng,
bí ẩn

Con người
là đỉnh cao
kì diệu của
sự sống trên
Trái Đất,
vừa cải tạo
vừa gây ra
ảnh hưởng
xấu đến
Trái Đất

Tình
trạng
đáng
báo
động
hiện nay
trên
Trái Đất

Vừa theo trình tự thời gian vừa
theo trình tự nhân quả

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản
a. Trái Đất trong hệ Mặt Trời

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản
a. Trái Đất trong hệ Mặt Trời

? Quan sát hình
ảnh, dựa vào
thông tin ở mục 1,
kết hợp với hiểu
biết của bản thân.
Hãy chia sẻ những
hiểu biết của
mình về Trái Đất?

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản

a. Trái Đất trong hệ Mặt Trời
*Trái Đất
+ Là 1 trong 8 hành tinh trong hệ Mặt Trời.
+ Tự quay quanh trục, mỗi vòng quay hết trọn 1 ngày (23, 934
giờ)
+ Quay quanh mặt trời theo quỹ đạo hình e-lip với vận tốc
~30km/s
+ Một vòng quay của Trái Đất quanh Mặt Trời hết trọn 1 năm
(365,25 ngày)

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản

b. “Vị thần hộ mệnh” của sự sống trên Trái Đất

Thảo luận nhóm 5 để hoàn thành phiếu bài tập sau.
Phiếu học tập số
02

Giải thích ý nghĩa cụm
từ “Vị thần hộ mệnh”
Tầm quan trọng của
nước
Vai trò của phần 2
trong mối quan hệ với
nhanh đề và các phần
khác của văn bản.

Cùng trình bày

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản

b. “Vị thần hộ mệnh” của sự sống trên Trái Đất
- Giải thích ý nghĩa cụm từ “vị thần hộ mệnh”
+ Nước là vị thần giữ gìn, bảo vệ sự sống trên Trái Đất
- Tầm quan trọng của nước:
+ Làm cho Trái Đất trở thành “cái nôi của sự sống”
+ Cho Trái Đất vẻ đẹp lộng lẫy.
+ Thúc đẩy quá trình tiến hóa của các vật chất sống trên hành
tinh
+ Làm cho sự sống phong phú,

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản

b. “Vị thần hộ mệnh” của sự sống trên Trái Đất
- Vai trò của phần hai:
+ Đoạn văn mang tính bản lề, chi phối, quyết định đến nội
dung của đoạn văn sau đó.
+ Khai triển nhan đề, tiếp nối mục 1
+ Là nguyên nhân dẫn đến sự sống của muôn loài, con người

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản

c. Trái Đất nơi cư ngụ của muôn loài.
- Sự kì diệu của sự sống trên Trái Đất
+ Có loài chỉ có thể quan sát bằng kính hiển vi, có loài lại có kích
thước khổng lồ
+ Có loài sống dưới nước, có loài sống trên cạn, trên không
+ Có động vật và thực vật hoang dã lại có hoa cỏ trong vườn, gia
súc, gia cầm.

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản

c. Trái Đất nơi cư ngụ của muôn loài.
- Sự kì diệu còn thể hiện ở:
+ Loài cây ăn thịt (cây nắp ấm)
+ Loài cá vừa biết bay vừa biết bơi (cá chuồn)
+ Loài vừa biết bò, biết bay, biết chạy, mất đầu vẫn sống (loài
gián)
+ Có những loài vật càng có màu sắc sặc sỡ thì càng nguy hiểm
+ Loài vật có tài ngụy trang
+ ...

- Nghệ thuật liệu kê, đưa ví dụ cụ thể
- Muôn loài cư ngụ trên Trái Đất thật kì diệu, phong phú và đa
dạng.

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản
d. Con người trên Trái Đất

Tác giả đã xuất phát từ góc nhìn chủ quan của con người nói về
chính mình

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản
d. Con người trên Trái Đất

Con người là đỉnh cao kì diệu của sự sống trên Trái Đất

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản
d. Con người trên Trái Đất
*Dẫn chứng
+ Con người có thể khám phá vũ trụ.
+ Có thể bắn mây, làm tan mưa
+ Có thể thuần hóa, lai tạo động vật
+ Sáng tạo ra sáng chế giúp ích cho cuộc sống

Tuy nhiên sự sống trên Trái Đất sẽ kì diệu hơn nếu con người
không khai thác tài nguyên thiên nhiên bừa bãi, gây ảnh
hưởng xấu đến Trái Đât

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản
e. Tình trạng Trái Đất hiện ra sao?

Hoạt động cá nhân: Ghi lại những hành động tàn phá thiên
nhiên của con người và hậu quả của nó theo phiếu bài tập dưới
đây.
Phiếu học tập số
03
Thiên nhiên
Rừng
Các loài thú
Biển
Đất, nước,
không khí

Hành động
của con
người

Hậu quả

Cùng trình bày

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản
e. Tình trạng Trái Đất hiện ra sao?
Thiên nhiên

Hành động của con người

Hậu quả

Rừng

Con người tàn phá

Màu xanh trải của rừng bị co
hẹp lại, nhường chỗ cho sự
xâm lấn của màu xám hoang
mạc nhức nhối

Các loài thú

Bị giết vô tội vạ

Gần như tuyệt chủng

Biển

Bị khai thác quá mức

Cá tôm không kịp sinh sôi nảy
nở

Đất, nước, không khí

Rác thải nhựa tràn ngập phát
triên KCN thiếu bền vững

Giết dần giết mòn bao sinh vật
biển, nước biển dâng cao, nhấn
chìm nhiều thành phố làng
mạc. Tầng ôzôn bị thủng nhiều
chỗ. Đất đaim không khí bị ô
nhiễm nặng nềm đe dọa sự
sống của muôn loài

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản
e. Tình trạng Trái Đất hiện ra sao?

Tình trạng Trái Đất hiện nay rất đáng
lo ngại. Con người sẽ phải chịu hậu
quả nặng nề từ thiên nhiên,

2. Tìm hiểu các nội dung của văn bản
e. Tình trạng Trái Đất hiện ra sao?

Trái Đất có thể chịu
đựng đến bao giờ?

Câu hỏi dấy lên hồi chuông cảnh
tình cho con người về việc bảo vệ,
giữ gìn hành tinh xanh !

3. Chia sẻ kinh nghiệm đọc hiểu văn bản thông
tin

Cần xác định
đúng thông
tin đưa vào
nhan đề và
phần sa-pô
(nếu có)

Đánh giá
hiệu quả của
cách triển
khai văn bản
thông tin mà
tác giả đã
chọn

Đánh giá tính
chính xác và
tính mới của
văn bản, thông
qua hệ thống ý,
số liệu, hình
ảnh,... Đã được
tác giả sử dụng

III. TỔNG KẾT

1. Nội dung
Văn bản đề cập đến vai trò của Trái Đất
với sự sống của muôn loài và cảnh báo
về hiện tượng của Trái Đất hiện nay.
Qua đó nhắc nhở con người về ý thức,
trách nhiệm trọng trách trong việc bảo
vệ môi trường.

2. Nghệ thuật
Văn bản đã sử dụng hiệu quả các yếu tố
của văn bản thông tin: nhan đề, sa-pô,
số liệu, hình ảnh để truyền tải được
nội dung, ý nghĩa đến người đọc.

Goodbye,see
you soon !!!