Daïy Hoïc
toát
toát
LỚP 7

+ Hình bên thể hiện sự trao đổi
khí giữa cơ thể người với môi
trường. Cơ thể chúng ta lấy khí
oxygen và thải khí carbon dioxide
qua những hoạt động nào? Các
loại khí này vận chuyển qua các
cơ quan của hệ hô hấp như thế
nào?

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật:

Con người và các loài sinh vật đều phải thực hiện quá
trình trao đổi chất

Tìm hiểu khái niệm trao đổi khí ở sinh vật

+ Các loài vật sống trên cạn, đặc biệt là các loài thú chúng trao đổi khí
bằng phổi.

Câu 1. Quá trình trao đổi khí ở thực vật, động vật diễn ra vào thời gian nào
trong ngày?
Câu 2. Hãy cho biết cơ chế chung của sự trao đổi khí giữa cơ thể với môi
trường ngoài?
Câu 3. Nêu vai trò của sự trao đổi khí với cơ thể sinh vật?
Câu 4. Cho biết mối liên quan giữa sự trao đổi khí và hô hấp tế bào?

Câu 1. Quá trình trao đổi khí ở thực vật, động vật diễn ra vào
thời gian nào trong ngày?
- Quá trình trao đổi khí ở thực vật, động vật diễn ra vào cả
ngày lẫn đêm

Câu 2. Hãy cho biết cơ chế chung của sự trao đổi khí giữa cơ
thể với môi trường ngoài?

- Cơ chế chung của sự trao đổi khí giữa cơ thể với môi
trường ngoài là cơ chế khuếch tán: các phân tử khí di
chuyển từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp.

Câu 3. Nêu vai trò của sự trao đổi khí với cơ thể sinh vật?
- Vai trò của sự trao đổi khí với cơ thể sinh vật: Cung cấp
nguyên liệu cho các phản ứng hóa sinh xảy ra trong cơ
thể sinh vật, đồng thời thải ra các sản phẩm không cần
thiết cho sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật.

Câu 4. Cho biết mối liên quan giữa sự trao đổi khí và hô
hấp tế bào?
- Trao đổi khí được thực hiện trong quá trình hô hấp tế
bào. Trao đổi khí cung cấp O2 cho hô hấp tế bào và thải
sản phẩm của hô hấp tế bào là khí CO2 ra ngoài môi
trường.

+ Hoàn thành thông tin về sự trao đổi khí ở động vật, thực vật
trong bảng sau:
O2
CO2
O2

CO2
O2
CO2

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT

I. Trao đổi khí ở sinh vật:

Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon dioxide và
oxygen) giữa cơ thể với môi trường.
II. Trao đổi khí ở thực vật:

Câu 5. Khí khổng thường phân bố ở lớp biểu bì mặt trên hay mặt dưới
của lá cây?
Câu 6. Quan sát Hình 27.1, mô tả cấu tạo của khí khổng phù hợp với
chức năng trao đổi khí ở thực vật.

Câu 7. Dựa vào Hình 27.2, hãy cho biết những chất khí nào có thể di
chuyển ra, vào qua các khí khổng.
Câu 8. Khí khổng có vai trò gì đối với cây?

Câu 5. Khí khổng thường phân bố ở lớp biểu bì mặt trên hay
mặt dưới của lá cây?

Ở cây một lá mầm, khí khổng phân bố ở cả biểu bì mặt
trên và mặt dưới của lá. Ở cây hai lá mầm, khí khổng
tập trung chủ yếu ở biểu bì mặt dưới lá.

Câu 6. Quan sát Hình 27.1, mô tả cấu tạo của khí khổng phù
hợp với chức năng trao đổi khí ở thực vật.

- Mỗi khí khổng có hai tế bào hình hạt đậu áp sát vào
nhau. Các tế bào hạt đậu có thành trong dày, thành ngoài
mỏng tạo thành một khe hở (lỗ khí) giữa hai tế bào hạt
đậu.

Câu 7. Dựa vào Hình 27.2, hãy cho biết những chất khí nào
có thể di chuyển ra, vào qua các khí khổng.
- Các khí O2, CO2 sẽ di chuyển ra, vào qua các khí khổng, hơi
nước (H2O) sẽ di chuyển từ cây ra môi trường qua các khí
khổng.

Câu 8. Khí khổng có vai trò gì đối với cây?
Vai trò của khí khổng đối với thực vật:
- Giúp các loại khí khuếch tán vào và ra khỏi lá.
- Thực hiện quá trình thoát hơi nước cho cây

Câu 9. Quan sát Hình 27.3, hãy mô tả sự trao đổi khí diễn ra ở
lá cây khi cây quang hợp và hô hấp?
=> Khí CO2/ O2 đi từ ngoài
môi trường vào vào các
khoang chứa khí ở lá thông
qua khi khổng, sau đó di
chuyển đến các tế bào thịt lá
để trao đổi theo cơ chế
khuếch tán, đưa khí O2/ CO2
từ các tế bào thịt lá ra
khoang chứa khí rồi ra ngoài
môi trường qua lỗ khí khổng.

BÀI 27-TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT

I .Trao đổi khí ở sinh vật:

Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí ( carbon dioxide
và oxygen ) giữa cơ thể với môi trường
II.Trao đổi khí ở thực vật:

- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí
khổng ở lá cây trong quá trình quang hợp và hô hấp.
- Khí khổng có hai tế bào hình hạt đậu, xếp úp vào nhau
tạo ra lỗ khí. Khi khí khổng mở, các loại khí khuếch tán
vào và ra khỏi lá

???Sự trao đổi khí có vai trò gì đối với thực vật và đối với môi trường?
=> + Vai trò của trao đổi khí với thực vật: Cung cấp các khí cần thiết và
giải phóng các sản phẩm khí của quá trình tổng hợp và phân giải ở thực vật.
+ Vai trò của trao đổi khí với môi trường: Đóng vai trò trong sự cân
bằng nồng độ khí trong môi trường, cung cấp các khí cần thiết cho hoạt động
sống của các sinh vật trên Trái Đất.
???Vì sao ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng
ngủ đóng kín cửa?

=> Ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng
ngủ đóng kín cửa vì ban đêm cây chỉ diễn ra quá trình hô hấp nên
ban đêm cây chỉ thải khí CO2, hấp thụ khí O2 từ môi trường, dẫn
đến nồng độ khí CO2 trong phòng tăng lên; nồng độ O2 giảm
xuống và gây nên tình trạng khó thở cho con người.

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật:

Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon dioxide và
oxygen) giữa cơ thể với môi trường.

II. Trao đổi khí ở thực vật:

- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí khổng ở
lá cây trong quá trình quang hợp và hô hấp.
- Khí khổng có hai tế bào hình hạt đậu, xếp úp vào nhau tạo ra lỗ
khí. Khi khí khổng mở, các loại khí khuếch tán vào và ra khỏi lá.
III. Trao đổi khí ở động vật:

Câu 10. Kể tên các cơ quan thực hiện sự trao đổi khí ở động vật?
Câu 11. Quan sát Hình 27.4, hãy cho biết các đại diện: giun đất, ruồi, cá, chó
trao đổi khí qua các cơ quan nào?

Câu 10. Kể tên các cơ quan thực hiện sự trao đổi khí ở động
vật?
Các cơ quan thực hiện sự trao đổi khí ở động vật:
- Động vật đơn bào và một số động vật đa bào như ruột khoang,
giun tròn, giun dẹp,... trao đổi khí qua bề mặt cơ thể.
- Các loài côn trùng trao đổi khí qua hệ thống ống khí.
- Các loài sống dưới nước như cá, tôm, cua, trai, ... trao đổi khí qua
mang.
- Động vật thuộc lớp Bò sát, Chim, Thú trao đổi khí qua phổi.

Câu 11. Quan sát Hình 27.4, hãy cho biết các đại diện: giun đất, ruồi,
cá, chó trao đổi khí qua các cơ quan nào?

Cơ quan trao đổi khí của:
- Giun đất: Qua da
- Ruồi: Qua hệ thống ống khí
- Cá: Qua mang
- Chó: Qua phổi

Câu 12. Quan sát Hình 27.5,
hãy:
- Nêu tên các cơ quan trong hệ
hô hấp ở người?
- Mô tả đường đi của khí
Oxygen và carbon dioxide qua
các cơ quan hô hấp ở người?
Câu 13. Vì sao khi tập thể
dục hoặc vận động mạnh, sự
trao đổi khí diễn ra nhanh
hơn?

Trả lời

Câu 12.
- Các cơ quan trong hệ hô
hấp ở người: Khoang mũi,
thanh quản, khí quản, phổi
trái và phổi phải (gồm các
phế quản chứa các tiểu phế
quản, tiểu phế quản chứa các
phế nang).

- Mô tả đường đi của khí Oxygen
và carbon dioxide
Khi hít vào, không khí ở môi
trường ngoài đi qua khoang mũi,
khí quản, phế quản để vào phổi và
đến tận các phế nang trong phổi. Ở
các phế nang, oxygen khuếch tán
vào máu và được vận chuyển đến
để cung cấp cho các tế bào trong cơ
thể; carbon dioxide từ máu sẽ
khuếch tán vào phế nang và được
đưa ra ngoài qua việc thở ra.

Câu 13. Vì sao khi tập thể dục hoặc vận động mạnh, sự trao đổi
khí diễn ra nhanh hơn?

=> Khi tập thể dục hoặc vận động mạnh, sự trao đổi khí
diễn ra nhanh hơn vì lúc đó cơ thể yêu cầu nhiều O2 hơn
cho quá trình hô hấp tế bào tạo năng lượng.

- Xác định các
cơ quan trao
đổi khí của các
sinh vật trong
bảng sau:

Bề mặt cơ thể
Phổi
Ống khí
Mang
Phổi
Bề mặt cơ thể
Phổi
Ống khí
Phổi
Da và phổi

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
III. Trao đổi khí ở động vật:

- Ở động vật: trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường diễn ra
ở cơ quan trao đổi khí như: qua bề mặt da, hệ thống khí ống,
mang, hoặc phổi.
- Ở người: trao đổi khí diễn ra ở phổi. Khi hít vào, khí
oxygen trong không khí được dẫn vào phổi đến các phế
nang. Tại các phế nang, khí oxygen khuếch tán vào mạch
máu, khí carbon dioxide từ máu sẽ khuếch tán vào phế nang
và thải ra ngoài môi trường qua hoạt động thở ra.

Câu 1. Sơ đồ mô tả đường đi của khí qua khí khổng ở lá cây

Câu 2. Vào những ngày trời nắng nóng, sự trao đổi khí của
cây diễn ra nhanh hay chậm? Vì sao?
=> Vào những ngày trời nắng nóng, sự trao đổi khí của
cây diễn ra nhanh hơn, vì lúc đó lượng hơi nước cần
thoát ra nhiều hơn, làm tăng lượng khí trao đổi qua khi
khổng.

Câu 3. Vì sao khi bắt cá bỏ lên môi trường trên cạn sau
một khoảng thời gian thì cá sẽ chết?
=> Khi bắt cá bỏ lên môi trường trên cạn sau một khoảng
thời gian thì cá sẽ chết, vì cá lấy O2 từ nước vào cơ thể
qua mang, nên khi lên cạn cá không lấy được O2 để thực
hiện các hoạt động sống trong tế bào, vì vậy sau một thời
gian cá chết do thiếu O2.

Câu 4. Em hãy tìm hiểu và thiết kế một khẩu trang sáng
tạo, an toàn từ các vật liệu dễ tìm dùng để lọc khói, bụi.
=> Một số vật liệu dễ tìm dùng để lọc khói, bụi làm
khẩu trang như: vải, giấy ăn, bông, ...

DẶN DÒ
- Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài Tr 127.
- Xem lại các bài từ 22 - 26.