PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUỲ HỢP
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TAM HỢP

GV: Võ Thị Huyền

BÀI 36.
CTPT: CH4
PTK: 16

BÀI 36:
CTPT: CH4
PTK: 16

Quan sát các
hình ảnh, cho
biết khí metan
có nhiều ở đâu?

Mỏ khí

Mỏ dầu

Hầm khai thác mỏ than

=> Khí metan có nhiều trong các mỏ khí tự nhiên, trong
mỏ dầu, trong các mỏ than, trong bùn ao, khí biogaz.

Hình 4.3 Khí metan có trong bùn ao

109,50

Coâng thöùc caáu taïo cuûa metan:
H
HCH

Daïng rỗng

H
Viết gọn : CH4

Daïng ñaëc

Phản ứng cháy của metan

Khí metan

Dung dÞch
Ca(OH)2

Metan cháy tạo thành khí cacbon đioxit và hơi nước
PTHH: CH4 + 2O2 to
CO2 + 2H2O

Tỉ lệ VCH4 : VO2 = 1 : 2 ( PƯ nổ)
MOÄT SOÁ HÌNH AÛNH TAI NAÏN DO NOÅ KHÍ METAN

Thân nhân của thợ mỏ

- Ñeå traùnh caùc tai naïn naøy ngöôøi ta thöôøng aùp duïng caùc
bieän phaùp khaùc nhau nhö thoâng gioù ñeå giaûm löôïng khí
metan, caám caùc haønh ñoäng gaây ra tia löûa nhö baät dieâm,
huùt thuoác … trong caùc haàm loø khai thaùc than.

Phản ứng metan tác dụng với clo

Hoãn hôïp
CH4,Cl2

AÙnh saùng

Nöôùc

Quyø tím

MÔ PHỎNG PHẢN ỨNG GIỮA METAN VỚI CLO

H
H

c

H

H

Cl
Cl

Trước phản ứng.

c

Nguyên tử cacbon:

H

Nguyên tử hiđro:

Cl

Nguyên tử Clo:

H
Ánh sáng
H

c

Cl
H

Cl

H
Sau phản ứng.

PTHH:
H
H

C
H

H + Cl

Cl

¸nh s¸ng

+

2. Tác dụng với clo: (Phản ứng thế)
Metan tác dụng với clo khi có ánh sáng
H
H-C-H +
H

CH4 + Cl2

Cl-Cl

H
AS
H-C-Cl
H

¸nh s¸ng

+

H-Cl

CH3Cl +

HCl

Metyl clorua

hiđroclorua

- Nguyên tử hidro của metan được thay thế bởi nguyên tử
clo, gọi là phản ứng thế.
- PƯ thế là PƯ đặc trưng của metan và các hợp chất chỉ
chứa liên kết đơn

Clo coù theå theá heát Hidro trong phaân töû Metan.

CH4

+

CH3Cl +
CH2Cl2 +
CHCl3 +

Cl2
Cl2
Cl2
Cl2

Ánh sáng

CH3Cl

+

HCl

CH2Cl2

+

HCl

CHCl3

+

HCl

CCl4

+

HCl

Metyl clorua
Ánh sáng

Metylen clorua
Ánh sáng

Clorofom
Ánh sáng

Cacbon tetraclorua

META
N

NHIEÂN LIEÄU

KHÍ HIDROÂ

BOÄT THAN

- Metan được dùng làm nhiên liệu, nguyên liệu trong đời sống và
trong công nghiệp

CH4 + 2O2

t0

CO2 + 2H2O

CH4 + Cl2

á.sáng

CH3Cl + HCl

BÀI TẬP 1

Chọn đáp án đúng

Một hỗn hợp khí gồm CO2 và CH4. Bằng cách nào
để thu được metan tinh khiết trong các cách sau?

A

Dẫn hỗn hợp qua nước

B

Đốt cháy hỗn hợp

C

Dẫn hỗn hợp qua dung dịch Ca(OH)2 dư

D

Dẫn hỗn hợp qua dung dịch H2SO4 đặc

BÀI TẬP 2

Bằng pp hóa học phân biệt: metan, oxi,
cacbonic

BT 3) Đốt cháy 22,4 lít khí metan. Hãy tính
thể tích khí oxi cần dùng và thể tích khí
cacbonic tạo thành. Biết rằng thể tích các
khí đo ở đktc
Đáp án

nCH4 = 22,4/ 22,4 = 1 (mol)

CH4

1mol
1mol

+ 2O2
2mol

2mol

t0

CO2

1mol
1mol

VO2 = 2x 22,4 = 44,8(lít)
VCO2 = 1 x 22,4 = 22,4(lít)

+

2H2O