HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
I. Từ đồng âm
1. Ví dụ

Một nghề cho chín(1) còn hơn
chín(2) nghề.

Hãy cho biết nghĩa của từ
chín(1) và chín(2) chín(2)
. Các : chỉ số
lượng(1,2,3,4...9)
nghĩa đó có liên quan với
chín(1): chỉ tính
chất ( giỏi, hoặc nhau không?
 
thành thạo)
Từ đồng âm.

HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
2. Kết luận:

Từ đồng âm là những từ có âm giống
nhau nhưng nghĩa khác xa nhau,
(không có mối liên hệ nào với nhau).

HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
II. Từ đa nghĩa
1. Ví dụ:

(1) Tôi ăn cơm.
Từ ăn trong câu (1) nghĩa là “tự
cho vào cơ thể thức nuôi sống”.

(2) Xe này ăn
xăng nhiều.
Từ ăn trong câu (2) có nghĩa là “tiếp
nhận cái cần thiết cho hoạt động”.

Ở đây có một từ ăn được dùng với hai nghĩa khác nhau. Hai
nghĩa này chúng có liên quan đến nhau => (cùng chỉ tiếp nhận
để duy trì)..
Từ đa nghĩa

HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
2. Kết luận:
Từ đa nghĩa là từ có hai nghĩa trở lên;
các nghĩa này có liên quan với nhau.

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
III. Luyện tập
Bài 1 SGK trang 92
1. Giải thích các từ "bóng" trong ba câu được cho:
a. Lờ đờ bóng ngả trăng chênh : bóng là “hình ảnh của vật do phản chiếu mà
có”.
b. Bóng đã lăn ra khỏi đường biên dọc: bóng là “quả cầu rỗng bằng cao su,
da hoặc nhựa, dễ nẩy, dùng làm đồ chơi thể thao”.
c. Mặt bàn được đánh véc - ni thật bóng: bóng là “nhẫn đến mức phản chiếu
được ánh sáng gần như mặt gương”.
=> Đây là hiện tượng các từ bóng có âm thanh giống nhau, nhưng về nghĩa
không có liên quan gì với nhau. Hiện tượng từ đồng âm.

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
III. Luyện tập
Bài 2 SGK trang 92
* Phân biệt nghĩa của các từ in đậm trong các câu được cho:
a. Từ đường trong câu “Đường lên xứ Lạng bao xa?” => là chỉ
khoảng không gian phải vượt qua để đi từ một địa điểm này tới
một địa điểm khác.
    Từ đường trong câu “Những cây mía óng ả này chính là những
nguyên liệu để làm đường” là chỉ chất kết tinh có vị ngọt, dùng
trong thực phẩm.

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
III. Luyện tập
Bài 2 SGK trang 92
b. Từ đồng trong câu “Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, mênh
mông bát ngát” là chỉ khoảng đất rộng và bằng phẳng, dùng để
cầy cấy, trồng trọt.
Từ đồng trong câu “Tôi mua bút này với giá hai mươi nghìn
đồng” là đơn vị tiền tệ.
 
=> Đây là các từ đồng âm : nghĩa của các từ khác nhau,
không liên quan đên nhau, vỏ âm thanh chúng giống nhau.

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
III. Luyện tập
Bài 3. SGK trang 93
 Nghĩa của từ trái trong ba trường hợp: “Cây xoài trước sân
nhà em có rất nhiều trái”, “Bố vừa mua cho em một trái
bóng”, “Cách một trái núi với ba quãng đồng” có liên quan
đến nhau vì đều biểu thị sự vật có dạng hình cầu.
 Từ trái trong ba trường hợp trên là từ đa nghĩa (một từ có
nhiều nghĩa khác nhau, các nghĩa có liên quan đến nhau)

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
III. Luyện tập
Bài 4 SGK trang 93
Phân biệt từ đồng âm và từ đa nghĩa:
- Từ đa nghĩa: Từ cổ trong câu a và b; vì nghĩa của từ cổ
trong hai trường hợp này có liên quan đến nhau.
+ Câu a, cổ là bộ phận cơ thể, nối từ đầu xuống đến thân;
+ Câu b, cổ là chỗ eo lại ở phần đầu của một đồ vật, giống
như hình cái cổ.
- Từ đồng âm: Từ cổ trong câu c và câu a,b
+ Câu c, cổ có nghĩa là cổ kính, => không liên quan đến
nghĩa của từ cổ trong hai câu trên.

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
III. Luyện tập
Bài 5 SGK trang 93:
- Nghĩa của từ nặng trong câu ca dao: Tiếng hò xa vọng, nặng tình
nước non: => tình cảm yêu thương đong đầy, sâu nặng, chất chứa
từ lâu.
- Một số ví dụ có từ nặng được dùng với nghĩa khác:
+ Túi hoa quả này nặng quá ;
+ Em rất buồn vì bà nội bị ốm nặng.