ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN VĨNH THẠNH
TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN VĨNH THẠNH
BIỆN PHÁP
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH TỪ
NGUYÊN VẬT LIỆU THIÊN NHIÊN
CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI

GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG THỊNH

CẤU TRÚC
I. MỞ ĐẦU
TỔ CHỨC
HOẠT
ĐỘNG
TẠO HÌNH
TỪ
NGUYÊN
VẬT LIỆU
THIÊN
NHIÊN
CHO TRẺ
5 – 6 TUỔI

II. NỘI DUNG

III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

2. Mục đích nghiên cứu

3. Đối tượng nghiên cứu

4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm

5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế

Các
phương
pháp

Phương pháp quan sát

Phương pháp thực hành trải nghiệm
Phương pháp thống kê, tổng hợp.
Phương pháp nghiên cứu tài liệu.

6. Phạm vi và thời gian nghiên cứu
 

II. NỘI DUNG
Hoạt động tạo hình của trẻ em
ở lứa tuổi mẫu giáo là một
trong những hoạt động thu hút
nhiều sự quan tâm chú ý của
các nhà tâm lý học và giáo dục
học. Như PGS.TS. Lê Thanh
Thủy đã chỉ ra rằng việc tăng
cường bồi dưỡng cho trẻ hiểu
biết về hệ thống chuẩn mẫu
cảm giác và giúp trẻ vận dụng
tích cực những hiểu biết đó vào
quá trình tri giác, đặc biệt là tri
giác của tác phẩm nghệ thuật
sẽ tạo điều kiện làm xuất hiện,
phát triển hứng thú nhận thức
cùng cảm hứng trong hoạt
động tạo hình. Giúp trẻ biết
thưởng thức cái đẹp từ thiên
nhiên và các tác phẩm nghệ
thuật.

1. Cơ sở lý luận

Ở độ tuổi này trẻ có
tâm hồn nhạy cảm
về thế giới xung
quanh với bao điều
mới lạ, hấp dẫn, trẻ
dễ bị cuốn hút trước
cảnh đẹp, những bức
tranh sinh động hay
những con vật ngộ
nghĩnh, đáng yêu…
Chính vì vậy hoạt
động tạo hình là một
trong những hoạt
động hấp dẫn đối với
trẻ mẫu giáo.

Mặt khác, để kích
thích tính sáng tạo và
trí tưởng tượng cho
trẻ, tôi sử dụng các
nguyên vật liệu thiên
nhiên. Đó là những
thứ có sẵn trong môi
trường xung quanh,
dễ sưu tầm, chất liệu
đa dạng, gần gũi. Từ
đó trẻ hứng thú tạo ra
sản phẩm đẹp, độc
đáo. Qua đó cũng
giáo dục trẻ yêu lao
động, quý trọng công
sức, yêu thiên nhiên,
yêu cuộc sống.

2. Thực trạng của vấn đề cần giải quyết
Hiện nay ở trường
tôi nói riêng cũng như một số
trường Mầm non trên địa
bàn huyện Vĩnh Thạnh nói
chung, việc sử dụng nguyên
vật liệu đa dạng trong hoạt
động tạo hình của trẻ còn
hạn chế. Đa số các cô giáo
vẫn sử dụng các nguyên vật
liệu mua sẵn như: xốp, giấy
màu, đất nặn, màu tô,… để
thực hiện các bài tạo hình
trong chương trình. Một số
giáo viên còn chưa sáng tạo
sử dụng các nguyên vật liệu
thiên nhiên trong hoạt động
tạo hình cho trẻ. Trước tình
hình đó, bản thân tôi đã
mạnh dạn tìm tòi và sử dụng
nguyên vật liệu thiên nhiên
vào trong các hoạt động của
trẻ.

Trong năm học 2022-2023, được sự phân công của
Ban giám hiệu bản thân tôi phụ trách giảng dạy lớp
Lá 1, tổng số trẻ là 31 trẻ (trong đó nam: 16 trẻ; nữ:
15 trẻ).

THUẬN LỢI

Nhà trường chưa có đủ các phòng chức năng, phòng nghệ thuật
để cho trẻ hoạt động.

Việc tìm kiếm sử dụng nguyên vật liệu tạo hình
của giáo viên chưa phong phú, đa dạng.

KHÓ KHĂN
Một số phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng
của việc sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên trong hoạt động
tạo hình của trẻ. Chưa phối hợp tốt với giáo viên trong công
tác chăm sóc, giáo dục trẻ

Khả năng của trẻ không đồng đều, chưa hứng thú, tích cực tham
gia hoạt động tạo hình, chưa có kỹ năng sử dụn gnguyên vật liệu
thiên nhiên

* Kết quả khảo sát đầu năm học 2022 - 2023
Mức độ đạt được trên trẻ

TT

1

2

Nội dung khảo sát

Tổng
số trẻ

Trẻ có kĩ năng sử dụng một số nguyên liệu thiên
nhiên trong hoạt động tạo hình.
Trẻ sử dụng các nguyên vật liệu từ thiên nhiên để
tạo ra sản phẩm theo gợi ý.

Tổng

Tổng

số trẻ đạt

số trẻ chưa đạt

SL

%

SL

%

10

32,26

21

67,74

12

38,71

19

61,29

31
3

Trẻ hứng thú, tích cực tạo ra sản phẩm.

13

41,94

18

58,06

4

Trẻ tạo ra sản phẩm sinh động sáng tạo.

11

35,48

20

64,52

5

Trẻ mạnh dạn, tự tin chia sẻ sản phẩm tạo hình.

13

41,94

18

58,06

3. Biện pháp thực hiện
Biện pháp 1: Sưu tầm thu thập nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có.
Xung quanh chúng ta có rất nhiều các nguyên vật liệu thiên nhiên để phục vụ cho
hoạt động tạo hình của trẻ. Chính vì muốn giúp trẻ thực hiện hoạt động tạo hình từ
những nguyên vật liệu thiên nhiên đạt hiệu quả, tôi đã cùng trẻ sưu tầm, lựa chọn
nguyên vật liệu sao cho thật hấp dẫn gần gũi, có tính tạo hình cao và tích trữ thành
kho nguyên vật liệu tự nhiên.

Tranh trẻ cùng cô nhặt lá cây

Tranh nguyên vật liệu thiên nhiên

Như chúng ta đã biết sản phẩm của hoạt động tạo hình là một sản phẩm đặc
biệt. Trong sản phẩm đó chứa đựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó.
Trẻ sẽ cảm thấy thích thú hơn trong hoạt động tạo hình nếu được trải nghiệm
với các nguyên vật liệu thiên nhiên như:
- Lá cây, hoa, quả và hạt

Tranh: Lá cây, hoa, quả và hạt

Tranh sản phẩm tạo hình từ: Lá cây, hoa, quả và hạt

- Vỏ ốc, nghêu, sò

Tranh sản phẩm tạo hình từ vỏ ốc, nghêu, sò

- Rơm, rạ

- Rơm, rạ

Tranh rơm, rạ

Tranh sản phẩm tạo hình từ rơm, rạ

Sỏi

Tranh sản phẩm tạo hình từ sỏi

Nhờ sự đa dạng của các nguyên vật liệu tạo hình
trên sẽ kích khích sự tò mò, sự sáng tạo của trẻ.
Trong quá trình sưu tầm các nguyên vật liệu cần
đảm bảo tính an toàn cho trẻ: Không độc hại, không
sắc nhọn…, có màu sắc đa dạng, hấp dẫn, phù hợp
với lứa tuổi, dễ làm và dễ sử dụng. Các nguyên liệu
được xếp vào trong hộp, trong rổ và được gắn tên,
có kí hiệu riêng, luôn để trong trạng thái mở cho trẻ
dễ lấy, dễ cất khi chơi.

!

Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch hoạt động tạo hình với nguyên vật liệu thiên
nhiên theo từng chủ đề.   
Ví dụ: chủ đề “Bản thân

Tranh trang trí váy bằng lá

Tranh vẽ chân dung bé trên đá

* Với chủ đề “Những con vật đáng yêu”

Tranh con vật bằng sỏi

Tranh con vật làm bằng rơm

* Với chủ đề “Những con vật đáng yêu”

Tranh con cá làm bằng lá cây

Tranh con bọ làm từ hạt macca

* Ví dụ: Chủ đề “Thế giới thực vật”

Tranh cây hoa bằng hột hạt

Sản phẩm con vật bằng lá cây

Hay chủ đề “Phương tiện và luật giao thông”

Tranh thuyền làm từ lá cây

Ở mỗi chủ đề tôi xây dựng kế hoạch cho trẻ tạo hình với các
nguyên vật liệu khác nhau, phù hợp theo từng thời điểm cho
trẻ. Từ đó, tạo điều kiện cho trẻ được tiếp xúc, trải nghiệm,
sáng tạo với nhiều nguyên vật liệu đa dạng, phong phú

Biện pháp 3: Hướng dẫn trẻ sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có
trong các hoạt động.

Hiểu được tầm quan trọng của việc sử
dụng nguyên vật liệu từ thiên nhiên cho trẻ, tôi
luôn chú trọng để trẻ được sử dụng những nguyên
vật liệu đó sao cho phong phú, đa dạng. Bởi tôi
thiết nghĩ nguyên vật liệu càng phong phú, đa
dạng thì khả năng sáng tạo cũng như sự khéo léo
của trẻ càng được phát huy. Vì vậy tôi đã hướng
dẫn, tổ chức cho trẻ tạo hình từ nguyên vật liệu
thiên nhiên thông qua một số hoạt động trong
ngày như:

* Hướng dẫn trẻ sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên qua hoạt động học
tạo hình.

Đối với hoạt động tạo hình ngoài nguyên vật liệu sẵn như: bút
sáp, giấy màu,…thì tôi còn sử dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên gần
gũi, phong phú và đa dạng khác như: lá cây, sỏi đá, hột hạt, nghêu sò,…
Ví dụ: Làm con cá từ lá cây

Tạo hình từ lá cây

Tạo hình từ sỏi
Ví dụ: Làm con vịt từ sỏi

Tạo hình từ vỏ nghêu, sò
Ví dụ: Làm hoa từ vỏ nghêu sò

Tranh trẻ làm hoa từ vỏ nghêu, sò

Ngoài ra từ vỏ nghêu sò ta có thể làm được
rất nhiều sản phẩm khác như: Con cá, con
bướm, con bọ,…

Tranh làm con bướm từ vỏ nghêu, sò

Tạo hình với hột hạt
Ví dụ: Trang trí bưu thiếp ngày tết

Khi tổ chức cho trẻ hoạt động
tạo hình từ nguyên vật liệu
thiên nhiên, tôi cho trẻ tự
chọn nhóm chơi, bạn chơi, vị
trí
hoạt
động,
lựa
chọn nguyên liệu phù, trẻ sẽ
tự thỏa thuận, đưa ra ý tưởng
và thống nhất cách thực hiện
mà trẻ thích nhất. Như vậy sẽ
tạo cho trẻ cảm giác thoải
mái, từ đó trẻ sẽ tập trung chú
ý, hứng thú hơn, say mê sáng
tạo hơn, điều đó rất phù hợp
với quan điểm lấy trẻ làm
trung tâm trong việc đổi mới
giáo dục theo hướng trải
nghiệm cho trẻ.

* Hướng dẫn trẻ sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên
qua hoạt động ngoài trời.

Trong hoạt động ngoài trời trẻ được
chơi, khám phá với những nguyên
vật liệu thiên nhiên. Trong giờ hoạt
động ngoài trời, trẻ vừa dạo chơi, vừa
chơi với các nguyên liệu tự nhiên.
Khi cho trẻ quan sát cây cối, tôi luôn
chú ý hướng dẫn trẻ. Như cắt tỉa lá
vàng, nhặt lá rụng để làm những
chiếc thuyền, làm đàn cá bơi, làm
con thỏ…hay làm con trâu từ lá
bàng, lá mít, làm kèn, và  các con vật
khác từ cành cây, lá cây...Với các
nguyên liệu bằng lá cây khi trẻ chơi
rất hứng thú khi được chơi và hòa
mình vào thiên nhiên.Với các nguyên
liệu bằng lá cây khi chơi trẻ rất hứng
thú và gần gũi với thiên nhiên.

Ví dụ: Làm con trâu từ lá

* Hướng dẫn trẻ sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên qua hoạt động góc.

Với hoạt động góc, trẻ được
khám phá tích cực hơn,
được sử dụng các nguyên
vật liệu khác nhau, được
thỏa sức sáng tạo, có cơ hội
trải nghiệm một cách tích
cực hơn, phong phú hơn, tự
tạo riêng cho mình một sản
phẩm, một đồ chơi mới lạ,
nhờ đó mà lớp học được bổ
xung thêm rất nhiều đồ
dùng đồ chơi. 
Tranh trẻ trải nghiệm với các nguyên vật liệu

* Hướng dẫn trẻ sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên qua hoạt động góc.
Tôi trưng bày các nguyên liệu thiên nhiên gọn gàng. Sản phẩm tạo được
của trẻ từ hoạt động góc tôi sử dụng xây dựng môi trường lớp học theo
từng chủ đề.

Tranh nguyên liệu thiên nhiên

+ Ở góc học tập - sách:
Trẻ dùng hột hạt các loại... tạo hình các con số, chữ cái...
+ Ở góc tạo hình:
Dùng lá chuối làm nhẫn,
đồng hồ; vòng đeo tay;
lá mít làm mũ mão tặng
bạn khi lên biểu diễn
văn nghệ; gáo dừa trang
trí làm nón cho góc phân
vai bán hàng…Trẻ tạo ra
những bức tranh sáng
tạo từ đá cuội.

* Hướng dẫn trẻ sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên qua hoạt động chiều.
Sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên làm đồ chơi các góc tôi đã tận dụng lá,
hột hạt, rơm, hoa khô,… để làm những con vật ngộ nghĩnh,… Từ những
nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có, dễ tìm, cô và trẻ có thể tự thiết kế ra
những đồ dùng, đồ chơi sáng tạo, đẹp mắt thu hút trẻ.

Tranh con vật ngộ nghĩnh

Biện pháp 4: Vận động phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu thiên nhiên

Hình ảnh phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu thiên nhiên

Bên cạnh đó trong những buổi sinh hoạt
chuyên đề tôi đã tổ mời phụ huynh cùng tham
gia với trẻ.

Hình ảnh tuyên truyền với phụ huynh
qua bảng tuyên truyền

4. Kết quả thực hiện

4.1. Đánh giá kết quả đạt được của đề tài

* Đối với trẻ: Tích cực tham gia hoạt động, trẻ hứng thú, tích cực say mê, sáng tạo, mạnh dạn
chia sẻ ý tưởng sáng tạo và mong muốn được tạo ra các sản phẩm của chính mình. Cụ thể như:
Mức độ đạt được
STT

Nội dung thực hiện

Tổng
số trẻ

Trước khi áp dụng
các giải pháp

Sau khi áp dụng các
giải pháp

So sánh
(tăng, giảm)
(+,-) %

Ghi
chú

SL

%

SL

%

 

1

Trẻ có kĩ năng sử dụng một số
nguyên liệu thiên nhiên trong hoạt
động tạo hình.

10/31

32,26

28/31

90,32

+ 58,06

 

2

Trẻ sử dụng các nguyên vật liệu từ
thiên nhiên để tạo ra sản phẩm theo
gợi ý.

12/31

38,71

29/31

93,55

+ 54,84

 

3

Trẻ hứng thú, tích cực tạo ra sản
phẩm.

13/31

41,94

31/31

100

+ 58,06

 

4

Trẻ tạo ra sản phẩm tạo hình sinh
động sáng tạo.

11/31

35,48

29/31

93,55

+ 58,07

 

5

Trẻ mạnh dạn, tự tin chia sẻ sản
phẩm tạo hình.

13/31

41,93

31/31

100

+ 58,06

 

31

* Đối với giáo viên
Bản thân tôi thấy tự tin hơn,
có nhiều kinh nghiệm hơn
trong việc xây dựng kế
hoạch, thiết kế các nội dung
hoạt động tạo hình từ nguyên
vật liệu thiên nhiên cho trẻ.
Được phụ huynh tin yêu, quý
mến, yên tâm gửi gắm con
em cho mình.

* Đối với phụ huynh
Biết sưu tầm, tận dụng nguyên vật
liệu thiên nhiên trong gia đình.
Cùng con sáng tạo ra các tác phẩm
tạo hình từ nguyên vật liệu thiên
nhiên tại nhà
Luôn sẵn sàng ủng hộ, sưu tầm
các nguyên vật liệu thiên nhiên
trong các tiết học tạo hình của lớp,
hoạt động của trường để các con có
thể tạo ra các sản phẩm đẹp, sinh
động, có ý nghĩa.
Nâng cao ý thức bảo vệ
môi trường cho phụ huynh.

III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1. Kết
luận

Qua việc sử dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên để hướng
dẫn trẻ tạo ra các sản phẩm tạo hình, hoạt động này có tác
dụng không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo
dục trẻ theo hình thức đổi mới “Xây dựng trường mầm non lấy
trẻ làm trung tâm”. Tôi thấy giờ học tạo hình trở lên nhẹ
nhàng, sôi nổi, sinh động thoải mái hơn, trẻ hứng thú học tập
và tích cực tham gia vào các hoạt động. Cô và trẻ gần gũi nhau
hơn, trẻ của lớp mạnh dạn, tự tin hơn trước rất
nhiều.                               

Giáo viên luôn tìm tòi, sáng tạo ra những cái mới lạ, cái độc
đáo để tạo ra những sản phẩm đẹp mắt mang tính thẩm mĩ cao
và phù hợp với nhận thức, kỹ năng của trẻ, qua đó thu hút sự
chú ý của trẻ và tạo nguồn cảm hứng cho trẻ
Giáo viên phải biết phối hợp chặt chẽ với phụ huynh trong việc
tổ chức hoạt động cho trẻ nói chung và hoạt động tạo hình nói
riêng.

2.1. Đối với nhà trường
Để biện pháp này đạt
được hiệu quả cao hơn
nữa tôi mong muốn có
cơ hội được giao lưu
trao đổi học hỏi kinh
nghiệm
với
đồng
nghiệp.
Tổ chức các chuyên đề,
làm đồ dùng, đồ chơi
để các giáo viên được
học hỏi lẫn nhau.
Cần tăng cường đầu tư
hơn nữa về cơ sở vật
chất, mua sắm đồ dùng
đồ chơi cần thiết phục
vụ cho hoạt động học
tập và vui chơi của trẻ.

2.2. Đối với phòng giáo dục

Khuyến
nghị

Có cơ hội được giao lưu
trao đổi học hỏi kinh
nghiệm với đồng nghiệp
ở các trường bạn, tham
quan học tập ở các trường
trọng điểm trong và ngoài
huyện

Trên đây là một số kinh nghiệm trong quá trình tổ
chức hoạt động tạo hình từ nguyên vật liệu thiên nhiên cho
trẻ 5 – 6 tuổi. Trong quá trình thực hiện biện pháp không
tránh khỏi thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý
kiến của Ban giám khảo để biện pháp được tốt hơn. Tôi xin
cảm ơn!