BÀI GIẢNG
LỚP BỒI DƯỠNG LLCT
CHO ĐẢNG VIÊN MỚI

Bài 3

PHÁT HUY SỨC MẠNH TOÀN DÂN TỘC,
DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA, XÂY DỰNG
VÀ HOÀN THIỆN NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
Giảng viên: Lê Giang Vân
Phó Trưởng phòng Nội vụ
huyện Bảo Thắng- Lào Cai

I. PHÁT HUY SỨC MẠNH TOÀN DÂN TỘC

II. PHÁT HUY DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

III. XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN NHÀ
NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

I. PHÁT HUY SỨC MẠNH ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC
1. QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ PHÁT HUY SỨC MẠNH
TOÀN DÂN TỘC

Theo Chủ tịch Hồ Chí
Minh: Để phát huy sức
mạnh toàn dân tộc thì
phải đại đoàn kết dân
tộc (là đoàn kết toàn
dân), mà nòng cốt lấy
liên minh công - nông lao động trí óc (trí
thức) dưới sự lãnh đạo
của Đảng.



Quan

điểm phát huy sức mạnh toàn dân tộc của Đảng ta qua các kỳ đại hội được thể
hiện qua các nội dung sau:
Một là, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đại đoàn kết toàn dân tộc dựa
trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức
dưới sự lãnh đạo của Đảng là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam; là động
lực và nguồn sức mạnh to lớn, là nhân tố có ý nghĩa quyết định bảo đảm thắng lợi bền
vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.



Hai

là, đại đoàn kết là sự nghiệp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị mà hạt nhân
lãnh đạo là các tổ chức đảng, được thực hiện bằng nhiều biện pháp, hình thức, trong đó
các chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước có ý nghĩa quan trọng
hàng đầu.
Ba là, vấn đề đại đoàn kết toàn dân tộc bắt đầu từ sự đặt đúng vị trí của yếu tố lợi ích,
theo quan điểm được xác định từ Nghị quyết Trung ương 8B khóa VI là: "Động lực thúc
đẩy phong trào quần chúng là đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân và kết hợp hài
hoà các lợi ích, thống nhất quyền lợi và nghĩa vụ công dân“.

Bốn là, thực hiện dân chủ và phát huy
chủ nghĩa yêu nước là những yếu tố
quan trọng để củng cố và phát triển
khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Chủ
nghĩa yêu nước luôn luôn là động lực
lớn nhất của dân tộc ta trong quá trình
lịch sử. Dân chủ vừa là mục tiêu, vừa
là động lực của cách mạng.

2. Nhiệm vụ, giải pháp phát huy sức mạnh
đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn
hiện nay
- Mọi hoạt động của hệ thống chính trị, của cán
bộ, đảng viên, CCVC phải phục vụ lợi ích của
Nhân dân.
- Xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn
mạnh; nâng cao bản lĩnh chính trị, học vấn,
chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong
công nghiệp, kỷ luật lao động (cả nước 16,5
triệu).

- Phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong
quá trình phát triển nông nghiệp, kinh tế nông
thôn gắn với xây dựng NTM (Chiếm hơn 1/3 dân số
cả nước và chiếm 49,17% số hộ ở nông thôn với hơn 9,1
triệu hộ nông dân; BT Nông dân chiếm 60% số LĐ toàn
huyện).

- Xây dựng đội ngũ tri thức ngày càng lớn
mạnh, có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát
triển đất nước (Hiện nay có trên 6.2 triệu
người)

- Xây dựng, phát triển đội ngũ doanh nhân
lớn mạnh cả số lượng và chất lượng (Doanh
nhân VN có 10 triệu người, trong đó có 2-3
triệu người là lãnh đạo).
- Đổi mới nội dung, phương thức giáo dục
chính trị, tư tưởng, lý tưởng, truyền thống, bồi
dưỡng lý luận chính trị cho đảng viên mới…

-Tăng cường giáo dục thế hệ trẻ về lý tưởng, đạo đức lối
sống, văn hóa. Tạo động lực cho thanh niên xung kích
trong học tập, lao động, khởi nghiệp, lập nghiệp (Cả nước
có hơn 22 triệu Thanh niên, chiếm 23% DS cả nước.
Thanh niên Bảo Thắng có 24 ngàn đoàn viên).
- Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ. Tăng cường
các chương trình hỗ trợ cập nhật kỹ năng cho phụ nữ có
hoàn cảnh khó khăn, dân tộc thiểu số. Xử lý nghiêm các
hành vi bạo lực, mua bán, xâm hại phụ nữ, trẻ em (cả

ỆM SÔGS

nước 49,85 triệu người, PN BT chiếm 49,4 dân
số)
.

- Động viên CCB, công an hưu trí trong xây dựng và
bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN, bảo
vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giúp nhau làm kinh tế, cải
thiện đời sống.
- Phát huy trí tuệ, kinh nghiệm sống, lao động học tập
của người cao tuổi trong xã hội, cộng đồng và gia đình
(Cả nước có trên 11,4 triệu, NCT Bảo Thắng 8.580 HV).
- Bảo đảm các dân tộc đoàn kết, bình đẳng, tôn trọng
giúp nhau cùng phát triển. Huy động, phân bổ, sử dụng,
quản lý có hiệu quả các nguồn lực để đầu tư phát triển, tạo
chuyển biến căn bản về kinh tế, văn hóa, xã hội ở vùng có
đông đông bào dân tộc thiểu số. (VN 54 DT, có 53 dân tộc
thiểu số chiếm 14,68%. BT 20 dân tộc thiểu số, chiếm
41,1% dân số)

- Vận động, đoàn kết, tập hợp các tổ chức tôn giáo, chức sắc,
tín đồ sống “tốt đời đẹp đạo”, đóng góp tích cực cho công cuộc
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Kiên quyết và xử lý nghiêm minh
những đối tượng lợi dụng tôn giáo chống phá Đảng, nhà nước,
chế độ XHCN; chia rẽ, phá hoại đoàn kết tôn giáo và khối đại
đoàn kết toàn dân tộc.
- Hỗ trợ để người Việt Nam ở nước ngoài có địa vị pháp lý
vững chắc; phát triển kinh tế và đời sống, hòa nhập xã hội nước
sở tại. Có chính sách thu hút nguồn lực của người Việt Nam đóng
góp tích cực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Tăng cường vai trò nòng cốt chính trị, trách nhiệm của
MTTQ và các tổ chức CT – XH trong xây dựng khối Đại đoàn
kết, thực hiện dân chủ xã hội….

II. PHÁT HUY DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

1. Dân chủ là bản chất của chủ nghĩa xã hội

Dân chủ là quyền của Nhân dân tự mình
quyết định hoặc tham gia với Nhà nước quyết
định những vấn đề nhất định.
Dân chủ là bản chất của CNXH. Trong
CNXH, nhân dân làm chủ, « mọi quyền lực
đều nằm ở nơi dân », thuộc về nhân dân.
*

BÁC HỒ ĐỌC TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP KHAI SINH RA NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
NGÀY 02/9/1945

- Tính chất của Dân chủ XHCN
“DÂN CHỦ LÀ MỤC TIÊU VÀ ĐỘNG LỰC CHO SỰ PHÁT
TRIỂN XÃ HỘI”
+ Dân chủ là bản chất của CNXH, không có CNXH thì xã
hội trở thành xã hội phi dân chủ vì thế dân chủ là mục tiêu của
CNXH.
+ Dân chủ vận dụng trí tuệ chung của số đông người dân;
dân chủ tạo ra tự do, thỏa sức sáng tạo của mỗi người dân
=> Vì thế dân chủ trở thành động lực phát triển xã hội
- Hình thức dân chủ: Có 2 hình thức
- DÂN CHỦ TRỰC TIẾP
- DÂN CHỦ GIÁN TIẾP

2. Phát huy dân chủ XHCN nguồn động lực chủ
yếu của công cuộc đổi mới

Đảng ta luôn coi trọng phát huy dân chủ XHCN,
coi đó là động lực phát triển của công cuộc đổi
mới:
- Tôn trọng, bảo đảm quyền con người, quyền công
dân, quyền làm chủ của Nhân dân, gắn với trách
nhiệm và nghĩa vụ công dân, tạo ra ngày càng đầy
đủ những điều kiện cho sự giải phóng mọi năng lực
sáng tạo của con người trong thực hiện công cuộc
đổi mới.

- Phát huy dân chủ XHCN là tạo môi trường
và điều kiện để Nhân dân tham gia đóng góp
ngay trong quá trình hình thành những quyết
định liên quan đến lợi ích, cuộc sống của Nhân
dân… có quan hệ chặt chẽ với phát huy sức
mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
- Phát huy dân chủ đồng thời tăng cường kỷ
cương, kỷ luật, tuân thủ pháp luật, coi trọng
phát huy dân chủ trong Đảng, hệ thống chính
trị, gắn với dân chủ toàn bộ đời sống xã hội.

3. Nhiệm vụ, giải pháp phát huy dân chủ
XHCN trong giai đoạn hiện nay
Đại hội XIII bổ sung, phát triển nhiệm vụ,
giải pháp phát huy dân chủ XHCN trong giai
đoạn hiện nay như sau:
- Tiếp tục cụ thể hóa, hoàn thiện thể chế thực
hiện dân chủ theo tinh thần Cương lĩnh năm
2011, Hiến pháp 2013, đảm bảo tất cả quyền
lực Nhà nước thuộc về Nhân dân.

- Thực hiện tốt, có hiệu quả phương châm
“Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân
giám sát, dân thụ hưởng”.
- Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, MTTQ và
các tổ chức chính trị - xã hội làm nòng cốt để
Nhân dân làm chủ.
- Cấp ủy, tổ chức Đảng, các tổ chức trong hệ
thống chính trị, đội ngũ đảng viên, cán bộ, CCVC
nêu gương thực hành dân chủ, tuân thủ pháp luật,
đề cao đạo đức xã hội.

- Đề cao vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của
nhân dân trong chiến lược phát triển đất nước,
trong toàn bộ quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
- Xử lý kịp thời, nghiêm minh những tổ chức,
cá nhân lợi dụng dân chủ, gây rối nội bộ, làm
mất ổn định CT – XH hoặc vi phạm dân chủ,
làm phương hại đến quyền làm chủ của Nhân
dân.

III. XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN NHÀ
NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

1. Quan điểm của Đảng ta về xây dựng Nhà
nước pháp quyền XHCN
- Nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam là
Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì
Nhân dân; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về
Nhân dân.

Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự
phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ
quan nhà nước trong việc thực hiện các
quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp.
- Nhà nước tổ chức các hoạt động trên cơ
sở hiến pháp và pháp luật và bảo đảm cho
Hiến pháp và các đạo luật giữ vị trí tối
thượng trong điều chỉnh các quan hệ.
-

- Nhà nước tôn trọng và bảo đảm quyền
con người, quyền công dân, nâng cao trách
nhiệm pháp lý giữa nhà nước và công dân;
thực hiện dân chủ, đồng thời tăng cường kỷ
cương, kỷ luật.
- Nhà nước pháp quyền XHCN do Đảng
cộng sản Việt Nam lãnh đạo, đồng thời bảo
đảm sự giám sát của Nhân dân, sự phản
biện XH của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
và các tổ chức chính trị - xã hội.

2. Bản chất Nhà nước pháp quyền
XHCN Việt Nam
Hiếp pháp năm 2013 xác định: Nhà nước cộng
hòa XHCN Việt Nam là Nhà nước pháp quyền
XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

- Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền
lực nhà nước. Tại Điều 6 Hiến pháp năm
2013 quy định: Nhân dân thực hiện quyền
lực nhà nước bằng dân chủ trực tiếp, bằng
dân chủ đại diện thông qua Quốc hội,
HĐND, các cơ quan khác của Nhà nước.

- Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam là Nhà nước của tất cả các dân tộc
trên lãnh thổ Việt Nam, biểu hiện tập trung
của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
- Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam được tổ chức và hoạt động trên cơ
sở nguyên tắc bình đẳng trong mối quan hệ
giữa Nhà nước và công dân.
- Tính chất dân chủ rộng rãi của Nhà
nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

3. Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN
của Nhân dân, do Nhân dân, vì ND trong giai đoạn hiện nay
-Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền
XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng lãnh
đạolà nhiệm vụ trọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị, nâng
cao hiệu lực, hiệu quả của Nhà nước.
-Tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội. Đổi mới,
nâng cao chất lượng quy trình lập pháp, tập trung xây dựng hoàn
thiện thể chế KTTT định hướng XHCN; tôn trọng, bảo đảm, bảo
vệ quyền con người, quyền công dân…bỏ phiếu tín nhiệm đối với
những người giữ chức vụ do QH, HĐND bầu hoặc phê chuẩn…

•- Xây dựng nền hành chính Nhà nước phục vụ Nhân dân,
dân chủ, pháp quyền, chuyên nghiệp, công khai, minh bạch. Tiếp
tục đổi mới tổ chức và hoạt động của CP theo hướng tinh gọn,
hiệu lực hiệu quả. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền…
•- Tiếp tục xây dựng nền tư pháp Việt Nam chuyên nghiệp,
hiện đại, công bằng, nghiêm minh, liêm chính…
•Tiếp tục hoàn thiện tổ chức chính quyền địa phương phù hợp
với địa bàn nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính, kinh tế
đặc biệt…

- Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ công chức có đủ
phẩm chất, năng lực, uy tín, phục vụ Nhân dân và sự
phát triển đất nước.
- Gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng phát luật với tổ chức
thi hành pháp luật. Thúc đẩy xây dựng chính quyền
điện tử, tăng cường sự kết nối, trao đổi thông tin
thường xuyên giữa chính quyền các cấp, giữa chính
quyền với người dân và DN.

Chúc các đồng chí
nhiều sức khỏe!