KHOA HỌC TỰ NHIÊN

GV: PHAN ĐẶNG HỒNG NHUNG

KHTN 6KHTN
– GIỚI6 THIỆU
– BÀI 17BỘ MÔN

2023 - 2024

Việc phân loại thế giới sống cũng
giống như cách chúng ta sắp xếp các
loại sách vào giá sách. Theo em,
chúng ta nên dựa vào tiêu chí nào để
phân loại sinh vật vào các nhóm
phân loại?

BÀI 22. PHÂN LOẠI THẾ GIỚI
SỐNG

MỤC TIÊU
- Nêu được sự cần thiết của việc phân loại thế giới sống.
- Thông qua ví dụ nhận biết được cách xây dựng khoá lưỡng phân và thực hành xây
dựng được khoá lưỡng phân với đối tượng sinh vật.
- Dựa vào sơ đồ, nhận biết được năm giới sinh vật. Lấy được ví dụ minh hoạ cho
mỗi giới.
- Dựa vào sơ đồ, phân biệt được các nhóm phân loại từ nhỏ tới lớn theo trật tự: loài,
chi, họ, bộ, lớp, ngành, giới.
- Lấy được ví dụ chứng minh thế giới sống đa dạng về số lượng loài và đa dạng về
môi trường sống.
- Nhận biết được sinh vật có hai cách gọi tên: tên địa phương và tên khoa học.

Kể tên một số loài sinh vật trong
hình

Hình 1. Rùa biển

Hình 2. Trùng đế giày

Hình 3. Vi khuẩn E.coli

Kể tên một số loài sinh vật trong
hình

Hình 4. Nhện

Hình 5. Bông sen

Hình 6. Cây thông

Kể tên một số loài sinh vật trong
hình

Hình 7. Con thỏ

Hình 8. Con rết

Hình 9. Cây ngô

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Tiến
hành
phân loại các
sinh vật trên
dựa trên đặc
điểm tế bào?
Cấp độ tổ
chức cơ thể?
Khả
năng
dinh dưỡng và
môi
trường
sống?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
TB
nhân
sơ

TB
nhân
thực

Vùng Nhân
nhân

Cơ
thể
đơn
bào
1 tế
bào

Cơ thể
Tự
đa bào dưỡng

Dị
dưỡng

Môi
trường
nước

Môi
trường
cạn

Tự tạo
Nhiều
ra
tế bào dinh
dưỡng

Lấy
dinh
dưỡng
từ sinh
vật
khác

Sống
dưới
nước

Sống
trên
cạn

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
• Tế bào nhân sơ: trùng đế giày, vi khuẩn E.coli.
• Tế bào nhân thực: rùa biển, nhện, hoa sen, cây thông, thỏ, rết, ngô
• Cơ thể đơn bào: trùng đế giày, vi khuẩn E.coli
• Cơ thể đa bào: rùa biển, nhện, thỏ, rết, ngô, hoa sen, cây thông
• Tự dưỡng: hoa sen, cây thông, ngô
• Dị dưỡng: trùng đế giày, vi khuẩn E.coli, rùa biển, nhện, thỏ
• Môi trường nước: rùa biển, hoa sen, trùng đế giày, vi khuẩn E.coli
• Môi trường cạn: thỏ, rết, nhện, ngô, cây thông, vi khuẩn E.coli

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

• Số lượng loài sinh vật sống trong thế giới có đa
dạng không?
………………………………………………………
………………………………………………………
• Các loại sinh vật có đặc điểm và môi trường sống
giống hay khác nhau?
………………………………………………………
………………………………………………………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

• Số lượng loài sinh vật sống trong thế giới có đa
dạng không?
• Số lượng loài sinh vật đa dạng, gồm nhiều loài sinh
sống ở các khu vực khác nhau.
• Các loại sinh vật có đặc điểm và môi trường sống
giống hay khác nhau?
• Các loại sinh vật có đặc điểm khác nhau để thích
nghi với môi trường sống khác nhau.

1. SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC PHÂN LOẠI THẾ GIỚI SỐNG
Phân loại thế giới sống là cách sắp xếp sinh vật vào một hệ
thống theo trật tự nhất định dựa vào đặc điểm tế bào (tế bào nhân
sơ, tế bào nhân thực), cấp độ tổ chức cơ thể (cơ thể đơn bào, cơ
thể đa bào), khả năng di chuyển, dinh dưỡng (tự dưỡng, dị
dưỡng), môi trường sống (môi trường nước, môi trường cạn,…).
Nhiệm vụ của phân loại thế giới sống là phát hiện, mô tả, đặt
tên và sắp xếp sinh vật vào hệ thống phân loại.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
2. CÁC BẬC PHÂN LOẠI SINH VẬT
Quan sát hình 14.5 và cho biết các bậc
phân loại của thế giới sống từ thấp đến
cao
Loài → Chi → Họ → Bộ → Lớp →
Ngành → Giới.

2. CÁC BẬC PHÂN LOẠI SINH VẬT
Em hãy cho biết các bậc
phân loại của loài Cáo
đỏ.
• Loài: Cáo đỏ
• Chi: Cáo
• Họ: Chó
• Bộ: Ăn thịt
• Lớp: Động vật có vú (Thú)
• Ngành: Dây sống
• Giới: Động vật

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Quan sát hình 22.4, em hãy cho
biết sinh vật có những cách gọi
tên nào?
Có 3 cách gọi tên sinh vật:
• Tên phổ thông
• Tên khoa học
• Tên địa phương

Tên phổ thông

Tên khoa học
Tên chi/ giống Tên loài
Con người
Homo
Sapiens
Chim bồ câu
Columba
Livia
Cây ngọc lan trắng Magnolia
Alba
Cây ngô
Zea
Mays
• Tên phổ thông: cách gọi phổ biến của loài có trong danh mục tra cứu.
• Tên khoa học: cách gọi tên một loài sinh vật theo tên chi/ giống và tên loài.
• Tên điạ phương: cách gọi truyền thống của người dân bản địa theo vùng miền,
quốc gia.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5
Quan sát hình 14.4 và kể tên các sinh vật mà
em biết trong mỗi giới theo gợi ý bảng sau:
Tên giới
Khởi sinh
Nguyên sinh
Nấm
Thực vật
Động vật

Tên sinh vật
Vi khuẩn,…
Trùng roi, tảo, rong,…
Nấm sò, nấm bụng dê.
Hướng dương, sen, rêu,…
Voi, rùa, chim, cá, ếch,...

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 6
Hoàn thành bảng đặc điểm của các giới sinh vật bằng cách đánh dấu 
vào ô tương ứng.
Đặc điểm tế bào
Giới

Nhân
sơ

Nhân
thực

Khởi sinh
Nguyên sinh
Nấm
Thực vật
Động vật

☐
☐
☐
☐
☐

☐
☐
☐
☐
☐

Mức độ tổ chức cơ thể
Phần
Đơn
lớn
Đa bào
bào
đơn
bào
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐

Kiểu dinh dưỡng

Môi trường sống

Tự
dưỡng

Dị
dưỡng

Nước

Cạn

Sinh
vật

☐
☐
☐
☐
☐

☐
☐
☐
☐
☐

☐
☐
☐
☐
☐

☐
☐
☐
☐
☐

☐
☐
☐
☐
☐

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 6
Hoàn thành bảng đặc điểm của các giới sinh vật bằng cách đánh dấu 
vào ô tương ứng.
Đặc điểm tế
bào
Giới

Khởi sinh
Nguyên sinh
Nấm
Thực vật
Động vật

Mức độ tổ chức cơ thể

Nhân
sơ

Nhân
thực

Đơn
bào

Phần
lớn
đơn
bào


☐
☐
☐
☐

☐






☐

☐
☐

☐

☐
☐
☐

Kiểu dinh dưỡng

Môi trường sống

Đa bào

Tự
dưỡng

Dị
dưỡng

Nước

Cạn

Sinh
vật

☐
☐






☐

☐




☐




☐




☐







☐


PHIẾU HỌC TẬP SỐ 7
- Khóa lưỡng phân là cách phân loại sinh
vật dựa trên một số điểm khác nhau để
phân chia chúng thành hai nhóm.
- Cách xây dựng khóa lưỡng phân:
+ Bước 1: Xác định đặc điểm đặc trưng
đối lập của mỗi sinh vật.
+ Bước 2: Dựa vào đó phân chia chúng
thành hai nhóm cho đến khi mỗi nhóm
chỉ còn lại một sinh vật.

LUYỆN TẬP
Câu 1. Cho một số sinh vật sau: vi khuẩn E.coli, trùng roi, nấm men, nấm mốc,
rêu, lúa nước, mực ống, san hô. Hãy sắp xếp các sinh vật sau vào các giới sinh
vật bằng cách hoàn thành bảng sau:
Môi trường sống
Giới
Sinh vật đại diện
Sinh
Nước
Cạn
vật
Vi khuẩn E.coli
  +
  +
  +
Khởi sinh
  +
    Nguyên sinh Trùng roi
Nấm men, nấm rơm
    +
  +
Nấm
Rêu, lúa nước
  +
    Thực vật
Mực ống, san hô
Động vật
  +
    -

LUYỆN TẬP
Câu 2. Cho một số sinh vật sau: cây khế, con gà, con thỏ, con cá. Em hãy xác định
các đặc điểm đối lập và xây dựng khóa lưỡng phân phân loại các sinh vật trên.
Bảng đặc điểm đối lập của các sinh vật
 
Cây khế
Con gà
Con thỏ
Con cá

Khả năng di chuyển
Không
Có
Có
Có

Môi trường sống
Cạn
Cạn
Cạn
Nước

Số chân
Không
Có
Có
Không

LUYỆN TẬP
Xây dựng khóa lưỡng phân

HẸN GẶP LẠI CÁC EM
VÀO TIẾT HỌC HÔM SAU