THÂN MẾN CHÀO CÁC
EM HỌC SINH ĐẾN VỚI
BÀI HỌC MỚI

Vận động viên nâng
được mức tạ lên đến
hàng trăm kilôgam là nhờ
những cơ quan nào?

Em hãy nâng một vừa sức rồi chỉ ra sự
phối hợp hoạt động của các cơ quan
tham gia thực hiện động tác đó.

Vậy hệ vận động có cấu tạo
như thế nào để phù hợp với
chức năng của chúng? Tại
sao chúng ta phải thường
xuyên luyện tập thể dục, thể
thao? Điều gì sẽ xảy ra khi
một trong các cơ quan trong
hệ vận động bị tổn thương?

BÀI 28
HỆ VẬN ĐỘNG Ở NGƯỜI.

NỘI DUNG BÀI HỌC
01

Sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của hệ vận động

02

Sự phối hợp hoạt động của cơ – xương – khớp

03

Bảo vệ hệ vận động

04

Thực hành sơ cứu và băng bó cho người bị gãy xương

01
SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU
TẠO VÀ CHỨC NĂNG
CỦA HỆ VẬN ĐỘNG

KĨ THUẬT MẢNH GHÉP
Vòng 1

Hình thành nhóm
chuyên gia

• Nhóm 1, 2: Tìm hiểu về xương.

Vòng 2

Hình thành nhóm
mảnh ghép

• GV ghép (nhóm 1, nhóm 3,

• Nhóm 3, 4: Tìm hiểu về khớp.

nhóm 5) và (nhóm 2, nhóm 4,

• Nhóm 5, 6: Tìm hiểu về cơ vân.

nhóm 6) để chia sẻ thông tin,
cùng thảo luận hoàn thành
Phiếu học tập và trả lời câu hỏi

KĨ THUẬT MẢNH GHÉP

Vòng 1

1,2 1,2 1,2

3,4 3,4 3,4

5,6 5,6 5,6

Vòng 2

1

3

5

1

3

5

1

3

5

2

4

6

2

4

6

2

4

6

KĨ THUẬT MẢNH GHÉP
Vòng 1

Hình thành nhóm
chuyên gia

• Nhóm 1, 2: Tìm hiểu về xương.
• Nhóm 3, 4: Tìm hiểu về khớp.
• Nhóm 5, 6: Tìm hiểu về cơ vân.

Vòng 2

PHIẾU HỌC TẬP
Sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của hệ vận động

Đọc thông tin, quan sát các hình 28.2 – 28.5 trang 131 – 133 SGK và
hoàn thành bảng sau:

Cơ quan

Chức năng

Đặc điểm, cấu tạo

Xương

 

 

Khớp

 

 

Cơ vân

 

 

KĨ THUẬT MẢNH GHÉP
Vòng 2

Nhóm mảnh ghép

Các nhóm mảnh ghép mới thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
• Các xương liên kết với nhau bằng cách nào? Các cơ liên kết
với xương bằng cách nào?
• Vì sao người nhiều tuổi khi bị gãy xương dù được bó bột vẫn
lâu lành?
• Tại sao xương cứng, chịu tải tốt nhưng vẫn mềm dẻo và nhẹ?

Đáp án Phiếu học tập
Cơ quan

Chức năng

Đặc điểm, cấu tạo
Cấu tạo gồm:

Xương

- Vận động, nâng đỡ cơ thể.

- Chất hữu cơ: protein (chủ yếu là

- Bảo vệ các nội quan.

collagen), lipid, saccharide.

- Sinh ra các tế bào máu.

- Chất vô cơ: muối calcium, muối

- Dự trữ và cân bằng các chất khoáng. phosphate.
- Nước.
- Khớp bất động: gồm các mô liên kết
Khớp

- Kết nối các xương với nhau
- Hỗ trợ cho các chuyển động

sợi.
- Khớp động (khớp hoạt dịch): sụn
khớp, bao khớp, dây chằng.
- Khớp bán động: đệm sụn.

Đáp án Phiếu học tập
Cơ quan

Chức năng

Đặc điểm, cấu tạo
Cơ bám vào xương:
- Gồm các tơ cơ nằm song song theo

Cơ vân

Vận động, dự trữ và sinh nhiệt.

chiều dọc của sợi cơ.
- Gân → Bắp cơ → Bó sợi cơ → Sợi
cơ → Tơ cơ.

Trả lời câu hỏi thảo luận
 Gân và dây chằng được cấu tạo từ các
sợi collagen giúp kết nối các cơ quan
trong hệ vận động:
⮚ Gân giúp kết nối cơ – xương, kết nối các

Cơ vân

Xương

cơ với nhau và có chức năng truyền lực.
⮚ Dây chằng bao quanh các khớp → cố
định và bảo vệ khớp, kết nối các xương
với nhau.

Khớp

Trả lời câu hỏi thảo luận

Xương liên tục thay đổi, lớp xương cũ
mất đi, lớp xương mới được hình
thành. Tuy nhiên, khi chúng ta già đi,

Cơ vân

Xương

quá trình tạo xương giảm dần, xường
bị mất khoáng chất gây loãng xương.

Khớp

Trả lời câu hỏi thảo luận

 Xương được cấu tạo gồm nước, chất hữu cơ và chất vô cơ.
⮚ Chất hữu cơ: protein (chủ yếu là collagen), lipid, saccharide
→ đảm bảo tính đàn hồi cho xương.
⮚ Chất vô cơ chủ yếu mà muối calcium, muỗi phosphate →
đảm bảo tính rắn chắc.

Luyện tập 1 (SGK – tr132)
Thành phần hoá học của xương động vật cũng tương tự xương người.
Tiến hành thí nghiệm với ba chiếc xương đùi ếch như sau:
• Xương 1: để nguyên.
• Xương 2: ngâm trong dung dịch HCl 10% khoảng 15 phút.
• Xương 3: đốt trên ngọn lửa đèn cồn cho đến khi không còn thấy
khói bay lên.

Sau khi tiến hành thí nghiệm với mỗi xương, tiếp tục uốn cong các xương,
bóp nhẹ đầu các xương và quan sát hiện tượng. Kết quả thí nghiệm thể
hiện ở bảng 28.1.
Bảng 28.1. Kết quả thí nghiệm
Hiện tượng

Xương 1

Xương 2

Xương 3

Có thể uốn cong xương

Không

Có

Không

Xương vỡ vụ khi bóp nhẹ vào
đầu xương

Không

Không

Có

Vận dụng kiến thức về phản ứng của acid, phản ứng cháy và
thành phần hoá học của xương, giải thích kết quả thí nghiệm.

Trả lời
• Sau khi bỏ vào HCl thì xương mềm, có
thể uốn cong do trong xương chỉ còn lại
chất hữu cơ.
• Bóp phần đã đốt ta thấy xương bở ra vì
trong xương chỉ còn lại các chất vô cơ.
→ Xương được cấu tạo từ chất hữu cơ và
chất vô cơ.

Kết luận:
Xương, khớp, cơ có cấu
tạo phù hợp với chức năng
mà chúng đảm nhiệm

02
SỰ PHỐI HỢP HOẠT ĐỘNG
CỦA CƠ – XƯƠNG – KHỚP

Quan sát hình 19.7a trang 96 và dựa vào nguyên tắc đòn bẩy, cho biết cơ,
xương, khớp phối hợp với nhau như thế nào khi ta nâng một quả tạ?

Hình 19.7a. Cánh tay người

Trả lời
• Khi ta nâng một quả tạ: cơ, xương và khớp phối hợp để tạo ra
một hệ thống đòn bẩy nhằm tăng sức mạnh và hiệu quả của
động tác.
• Cơ bắp tạo ra lực cần thiết nâng vật nặng.
• Xương tạo nên tảng cứng chắc để chịu đựng lực tác động của
vật nặng.
• Khớp giúp các cơ và xương di chuyển xoay tròn để đưa quả tạ
lên xuống.

• Điểm nâng quả tạ được đặt tại được đặt
tại một khoảng cách nhất định từ khớp
của cánh tay.
• Khi ta nâng quả tạ, cơ bắp trên cánh tay
và vai sẽ co bóp lại và tạo ra lực đẩy.
Nếu ta giữa vị trí tay cố định, lực đẩy
này sẽ được truyền qua khớp khuỷu tay
và xương cổ tay, tạo ra một lực đòn bẩy
nâng quả tạ.

Hình 19.7a. Cánh tay người

Dựa vào nguyên tắc đòn bẩy, xác định điểm tựa, lực và trọng lực khi cơ thể
ngửa đầu hoặc kiễng chân.
Hành động

Điểm tựa

Lực

Trọng lực

Ngửa đầu

Đột sống trên Cơ gáy
cùng

Đầu

Kiếng chân

Khớp bàn – đốt Cơ sinh đôi cẳng Cơ thể
chân và cơ dép đặt
trên xương gót thông
qua gân Achilles

Còn nữa….
Có đủ bộ word và powerpoint cả năm tất cả các bài
môn: KHTN 8 Cánh diều
Link tải 1

Link tải 2

https://tailieugiaovien.edu.vn/lesson/powerpoint-khoahoc-tu-nhien-8-canh-dieu/
https://tailieugiaovien.edu.vn/subject_lesson/khtn-8/