1.Tóm tắt tính chất hoá học của
rượu etylic; viết PTHH minh hoạ
Oxi

cacbon đioxit + nước
t0

C2 H 5OH  3O2   2CO2  3H 2O
C2H5OH

Natri

natrietylat + hidro

2C2 H 5OH  2 Na  
 2C2 H 5ONa  H 2 
Axit axetic

Bài tập : Số 1 / 139 / sgk Hãy chọn phương án đúng
Rượu etylic phản ứng được với natri vì :
a. Trong phân tử có nguyên tử oxi
b. Trong phân tử có nguyên tử hidro và nguyên tử
oxi
c. Trong phân tử có nguyên tử cacbon , hidro , oxi

O

d. Trong phân tử có nhóm – OH

Vecni

Rượu , bia

RÖÔÏU ETYLIC
C2H5OH

Pha nước hoa ,
pha vecni

Hãy nêu một vài
ứng dụng của rượu
etylic?

Cao su
tổng hợp

Giấm
ăn
Axit axetic

DƯỢC PHẨM

Bài 45

Coâng thöùc phaân töû:C2H4O2
Phaân töû khoái: 60

5

BÀI 45 : AXIT AXETIC

Công thức phân tử: C2H4O2
I. TÍNH CHẤT VẬT LÝ:

Axit axetic là chất
lỏng, không màu, vị
chua, tan vô hạn trong
nước.
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ:

Phân tử khối : 60

Quan sát
lọ chứa axit axetic,
em hãy nêu tính
chất vật lí của
axit axetic?
Vận dụng
kiến thức
Kết luận gì về tính chất
các đã biết ở môn công
vật lý của axit axetic?
nghệ, kết hợp thực tế
cho biết mùi, vị và tính
tan của axit axetic?
6

BÀI 45 : AXIT AXETIC
Công thức phân tử: C2H4O2 Phân tử khối : 60
I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ

Moâ hình dạng rỗng

Moâ hình dạng ñặc

Hãy quan sát hình 5.4: lắp mô hình; viết công
thức cấu tạo của axit axetic?

H
H

C
H

Nêu đặc điểm
cấu tạo
của axit axetic?

O
C

Thể hiện tính axit

O

H

CTCT thu gọn : CH3 – COOH
Trong phân tử
axit axetic có nhóm – OH liên kết
với nhóm C = O ->nhóm – C
chính nhóm –COOH này
làm cho phân tử có tính axit .

O
O-H

CÁCH VIẾT CÔNG THỨC HÓA HỌC

H
H

C
H

O
C
O

H

CH3COO – : gốc axetat hóa trị I

Chú ý : gốc CH3COO – được viết trước CTHH
VD: CH3COOH; CH3COONa , (CH3COO)2Ca

BÀI 45 : AXIT AXETIC

Công thức phân tử: C2H4O2
I. TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CÂU TẠO PHÂN TỬ:
III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

Phân tử khối : 60

Nhớ lại kiến
thức đã học, em
hãy cho biết tính
chất hoá học
chung của
axit?

10

Tính chất hoá học của axit
Quì tím
Kim loại

đỏ
muối + hidro

(hooạt động)
Axit

Oxit bazo
Bazo
Muối

muối + nước
muối + nước
Muối mới + axit mới

(sản phẩm có chất kết tủa hoặc bay hơi)

Vậy theo em axit axetic
có tính chất hoá học của một axit
hay không?

Thí nghiệm 1

Quỳ tím

Axit axetic taùc duïng vôùi
chaát chæ thò khoâng?
CH3COOH

Thí nghiệm 2

Zn

CH3-COOH

(CH3COO)2Zn

Axit axetic taùc duïng vôùi
kim loaïi khoâng?

Thí nghiệm 3
NaOH

Axit axetic taùc duïng vôùi
bazô khoâng?

CH3-COOH

CH3COONa

Thí nghiệm 4
CH3-COOH

Axit axetic taùc duïng vôùi
oxit bazô khoâng?

(CH3COO)2Cu

CuO

Thí nghiệm 5
CH3-COOH

Axit axetic taùc duïng vôùi
muoái cacbonat khoâng?

Na2CO3

CH3COONa

TT

Thao tác thí nghiệm

Hiện tượng

Kết luận-PTHH(nếu có)

1

Nhỏ 1-2 giọt dd axit
axetic lên giấy quỳ tím

Qùy tím
-> màu đỏ

-Làm đổi màu chất chỉ thị

2

Nhỏ dung dịch axit
axetic vào kẽm.

Sủi bọt khí ,
kẽm tan dần

-Tác dụng với kim loại
2CH 3COOH +Zn 

(CH 3COO) 2 Zn + H 2 

3

4

5

Nhỏ từ từ dd axit
axetic vào dd NaOH
(có vài giọt dung dịch
phenolphtalein)
Nhỏ dung dịch axit
axetic vào CuO
Nhỏ từ từ dung dịch
axit axetic vào
Na2CO3

Dd màu đỏ -Tác dụng với bazo
chuyển dần
CH 3COOH + NaOH 
sang không
CH 3COONa + H 2O
màu
Tạo ra dd
màu xanh

-Tác dụng với oxit bazơ
2CH3COOH + CuO

Sủi bọt

(CH3COO)2Cu + H2O
-Tác dụng muối cacbonat

2CH 3COOH+ Na 2CO3 

2CH 3COONa  H 2O  CO 2 

BÀI 45 : AXIT AXETIC

Công thức phân tử: C2H4O2

Phân tử khối : 60

I. TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ
III.TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

Từ các thí
nghiệm chứng
minh: kết
luận gì về tính
chất hoá học
của axit
axêtic?
18

Axit axetic là axit hữu cơ,
có tính chất hoá học của một axit
Quì tím
Kim loại

đỏ
muối + hidro

(hoạt động)

Axit
axetic

Oxit bazo
nước
Bazo
Muối cacbonát

muối +
muối + nước
Muối + nước +
cacbon đioxit

BÀI 45 : AXIT AXETIC
Công thức phân tử: C2H4O2 Phân tử khối : 60
I. TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ
III.TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1. Tính axit:

Axit axetic là một axit yếu, có tính chất hóa học của một axit
- Dung dịch axit axetic làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ;
- Tác dụng với kim loại hoạt động
tính 2axit
, em
hãy
2CH3COOH + Zn  Ngoài
(CH3COO)
Zn +ra H
2
- Tác dụng với oxit bazơ dự đoán xem axit axetic
2CH3COOH + CuO  (CH
+ H2O
còn
có tính
hoá học
3COO)
2Cu chất
- Tác dụng với bazơ
nào khác không? Cơ sở để
CH3COOH + NaOH  CH 3COONa
+ H 2O
dự đoán?
- Tác dụng với muối cacbonat
2CH3COOH + Na2CO3  2CH3COONa + H2O + CO2

BÀI 45 : AXIT AXETIC

Công thức phân tử: C2H4O2

I. TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ
III.TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1. Tính axit
2. Tác dụng
với rượu
1. etylic

Phân tử khối : 60

Hiện tượng:

Trong ống nghiệm B có
chất lỏng không màu, mùi
thơm, không tan trong
nước, nổi trên mặt nước.

Viết công thức este-Viết phương trình phản ứng:
Axit axetic và rượu etylic tạo thành este và nước

O
CH3-C- OH + H O-CH
H23O
+ 2-CH
Sản phẩm của phản ứng giữa rượu và axit gọi là este.
O

HOH
H SO đặc, t

CH3-C-OH + HO-CH2-CH3

2

4

0

O
CH3-C-O-CH2-CH3 + H2O
etyl axetat
(Este)

BÀI 45 : AXIT AXETIC

Công thức phân tử: C2H4O2
I. TÍNH CHẤT VẬT LÝ:
II. CẤU TẠO PHÂN TỬ
III.TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
1. Tính axit:
Axit axêtic là một axit yếu
có tính chất hoá học của một axit

Phân tử khối : 60

Nêu kết
luận chung
về tính chất
hoá học
của axit
axetic ?

2. Phản ứng với rượu etylic:

23

IV. ỨNG DỤNG
Chất dẻo
Dược phẩm
Tơ nhân tạo

CH3COOH
Phẩm nhuộm

Pha giấm ăn

Thuốc diệt côn trùng

- Axit axetic là nguyên liệu trong công nghiệp
- Axit axetic còn dùng làm giấm ăn.

V. ĐIỀU CHẾ:
1.Trong công nghiệp:
Oxi hoá butan tạo thành axit axetic và nước:
2C4H10 + 5O2
Butan

Xúc tác

Nhiêt độ

4CH3COOH + 2H2O
Axit axetic

2. Sản xuất giấm ăn:Lên men dung dịch rượu etylic
loãng tạo thành axit axetic và nước
CH3 – CH2- OH + O2

Men giấm

CH3 – COOH + H2O

BÀI 45 : AXIT AXETIC

NH
Í
T

ẤT
H
C

Công thức phân tử: C2H4O2

L
T
VẬ

CẤU TẠ
O

AXIT
AXETIC

tÝ
nh

--Từ rượu etylic

)

SGK)
CHẾ-(

k
sg
g(
ôn
gd
-øn

ĐIỀU

-Từ butan

ch

Êt

h
o

Ý

Phân tử khối : 60

Axit axetic laø chaát loûng, khoâng
maøu, vò chua, tan voâ haïn trong
nöôùc.

PHÂN T
Ử

H
O
H–C– C -O

H

hay CH3-COOH

H
¸

h
ä
c

1. Tính axit: dd axit axetic có tính chất
hóa học của axit:

+ Laøm quyø tím hoaù ñỏ
+ Taùc duïng vôùi kim loaïi; oxit bazô; vôùi
bazô; vôùi muoáicacbonat.
2. Tác dụng vôùi röôïu etylic
H 2 SO4 dac ,t 0

   

CH 3COOH  C2 H 5OH 
CH 3COOC2 H 5  H 2O

Bài 1: Axit axetic có tính axit vì trong phân tử:
a. Có hai nguyên tử oxi.
b. Có nhóm –OH
c. Có nhóm –OH và nhóm
d. Có nhóm –OH kết hợp với nhóm
tạo thành nhóm

Bài 2: Thuốc thử để phân biệt dung dịch rượu etylic(C2H5OH)
và dung dịch axit axetic (CH3COOH) bằng phương pháp hóa
học là:
A

Kim loại Natri

SAI

B

Kim loại Kali

SAI

C

Dung dịch Natri hidroxit

SAI

D

Quì tím

ĐÚNG

Bài 3: Cho 6,5 gam kim loại kẽm vào 200ml dung dịch axit
axetic, nồng độ mol của dung dịch axit axetic đã dùng là :

A

0,1 M

B

1M

ĐÚNG

C

0,04M

SAI

D

0,5M

SAI

SAI

Bài 4: Axit axetic có thể tác dụng với các chất trong dãy chất
sau đây:

A

Cu, ZnO, KOH, Fe

B

Na2SO4, Fe , KOH

C

ZnO, Ba(OH)2, K2CO3 , Fe ,

D

Ag, Ba, Al2O3, Na2CO3

SAI
SAI
ĐÚNG
SAI

Trả lời
• Dãy chất tác dụng được với axit axetic là:

ZnO, Ba(OH)2, Na2CO3, Fe
• Phương trình hóa học:
ZnO  2CH 3COOH  (CH 3COO) 2 Zn  H 2O
Ba(OH) 2  2CH 3COOH  (CH 3COO) 2 Ba+2H 2O
Na 2CO3  2CH3COOH  2CH3COONa + H 2O  CO2
Fe  2CH 3COOH  (CH 3COO) 2 Fe  H 2

Câu 5: Lên men 1 lít ancol etylic 23 độ thu được giấm ăn. Biết
hiệu suất lên men là 100% và khối lượng riêng của ancol etylic
là 0,8 gam/ ml. Khối lượng axit axetic trong giấm là bao
nhiêu?
D = V ancol.100/Vdung dịch             
=> V ancol ng/chất = 0,23.1000 = 230 ml
   
=> m ancol = 230.0,8 = 184 gam
   

CH3 – CH2- OH + O2

Men giấm

       
       
       

CH3 – COOH + H2O
 

Bài 6. Cho 10ml dung dịch rượu etylic t/d Na dư thu được 2,564 lít
(đktc). Tính độ rượu biết D rượu và D H2O lần lượt là 0,8 g/ml và 1
gam/ml.

2C2H5OH +
2Na -----> 2C2H5ONa + H2
 
x(mol)
0,5x(mol)
 
ta có hệ
 
0,5x + 0,5y = 641/5600
 
57,5x + 18y = 10
 
Giải hệ ta có
 
x= 8231/55300(mol)
 
=> Độ rượu = [V rượu/V hỗn hợp ].100= [57,5x/10] . 100= [(57,5 x 8231/55300)/10 ].100

- Học kĩ bài axit axetic, luyện viết PTHH
- Làm bài tập 4,5,6,7/143 vào vỡ bài tập
-Chuẩn bị bài:
Mối liên hệ giữa etilen, rượu etylic và axit axetic
-Dựa trên sơ đồ phần I trang 144 viết các phương trình
hoá học minh hoạ.
- Phần II làm bài tập 1,2,3 trang 144 vào vỡ bài soạn.