Viết bài văn phân tích
một tác phẩm văn học
(Truyện)

A

Hoạt động mở đầu

Hoạt động mở đầu
a

b

-GV tổ chức cho
HS chơi trò chơi
“Nhìn tranh
đoán tên tác
phẩm”.

Trả lời đúng tên
các tác phẩm
truyện đã học.

B
Hình thành kiến thức

I. Tìm hiểu lý thuyết

1
Giới thiệu
kiểu bài

1. Giới thiệu kiểu bài
n
ậ
u
l
ị
h
g
n
n
c
á
t
Bài vă
t
ộ
m
h
c
í
t
c
ọ
h
phân
n
ă
v
u
ể
i
phẩm
k
là
)
n
ệ
?
(Truy
o
à
n
ế
h
t
ư
h
bài n

1. Giới thiệu kiểu bài
Phân tích một bài thơ trào phúng
Cũng như phân tích một tác
phẩm văn học, việc phân tích
một tác phẩm truyện cũng
cần được triển khai theo
hướng làm rõ những nét đặc
sắc về nội dung và hình thức
nghệ thuật của tác phẩm.

2
Tìm hiểu yêu
cầu của kiểu bài

2. Tìm hiểu yêu cầu của kiểu bài
Bài văn nghị luận phân
tích một tác phẩm văn học
(truyện) cần đáp ứng
những yêu cầu gì?

2. Tìm hiểu yêu cầu của kiểu bài

- Giới thiệu khái quát tác phẩm
truyện cần phân tích (nhan đề, tác
giả, thể loại), nêu nhận xét chung
về tác phẩm
- Phân tích đnhững nét đặc
- Làm rõ được nội dung chủ đề
sắc về hình thức nghệ ược
của tác phẩm.
thuật của tác phẩm truyện
-Khẳng định được ý nghĩa,
giá trị của tác phẩm.
- Triển khai hệ thống luận điểm chặt chẽ; sử dụng lí lẽ
thuyết phục, bằng chứng xác đáng để làm sáng tỏ ý kiến
nêu trong bài viết.

3
Đọc và phân
tích bài viết
tham khảo

a. Đọc

Hs đọc bài
viết mẫu

b. Phân tích
Theo phiếu học
tập số 1, Hs phân
tích bài viết tham
khảo (thảo luận
nhóm đôi).

Phần MB nêu
những nội dung
gì?
Phần Thân bài
triển khai như
thế nào?

Mở bài (đoạn 1): Giới thiệu và nêu nhận xét khái quát
về tác phẩm.
+ Các đoạn 2 - 6: phân tích nội dung chủ đề của tác phẩm (sự cống
hiến, hi sinh lặng thầm của những con người lao động bình dị).
+ Đoạn 7: Phân tích những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của
truyện (nghệ thuật kể chuyện độc đáo, sáng tạo tình huống bất ngờ,
nghệ thuật tạo dựng không khí truyện, ngôn ngữ tinh tế, đầy chất
trữ tình, dụng ý trong cách không đặt tên nhân vật).

Phần Kết bài Khẳng định giá trị và ý nghĩa của tác phẩm.
khẳng định điều
gì?

b. Phân tích
u
ẫ
m
t
ế
i
v
i
à
ub
ế
i
h
c
i
ố
đ
y
n
ă
v
i
Em hã
à
b
t
ế
i
hi v
k
u
ầ
c
u
ê
y
ận
u
l
với các
ị
h
g
n
n
ă
ài v
b
t
ế
i
v
h
c
í
t
c
ọ
h
phân
n
ă
v
m
ẩ
ph
c
á
t
t
ộ
m
h
c
ã
n tí
đ
 Đáp ứng được
u
phâcác
ẫ
m
t
ế
vi
i
à
b
m
e
x
ện)
y
đó
u
r
t
u
(
ầ
c
u
ê
y
yêu cầu về kiểu bài
ác
c
c
ợ
ư
đ
g
n
đáp ứ
chưa?

C

Hoạt động luyện tập

II. Thực hành viết
theo các bước

II. Thực hành viết theo các bước
n
ă
v
i
à
b
t
ế
i
V
h
c
í
t
Đề bài:
n
â
h
p
n
ậ
u
l
ị
ọc
h
h
g
n
n
ă
v
m
ẩ
h
p
c
á
một t
)
n
ệ
y
u
r
t
(

1

Trước khi
viết

a. Lựa chọn đề tài

Xác
mục
,
t
ế
i
v
đọc?

định
đích
i
ờ
ư
g
n

h
n
ị
đ
ự
Em d
ề
đ
n
ọ
lựa ch
?
o
à
n
i
tà

a. Lựa chọn đề tài
Lựa chọn tác phẩm để
viết bài văn nghị luận

Ví dụ: Chuyện người con
gái Nam Xương, một đoạn
trích trong Truyện Kiều,...

b. Tìm ý, lập dàn ý
Hs tìm ý cho bài
viết theo PHT
số 2

PHIẾU TÌM Ý
Họ và tên:…………………………………
Lớp:……………………………………..
 

Nhiệm vụ: Tìm ý cho bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (truyện)
1. Nội dung chủ để của tác phẩm truyện (hoặc đoạn  

trích) là gì? Có thể phân tích chủ đề ấy như thế nào?
2. Tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) có những nét  
đặc sắc gì về nghệ thuật? Những nét đặc sắc đó đem
đến hiệu quả thẩm mĩ như thế nào?
3. Tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) có giá trị, ý  
nghĩa gì?

b. Tìm ý, lập dàn ý
hs sắp xếp phần tìm ý
thành một dàn ý hoàn
chỉnh theo PHT số 3

 
Mở bài
Thân bài

Kết bài

PHT số 3 (Dàn ý)
Nhiệm vụ

Giới thiệu tác phẩm truyện và nêu ý kiến khái  
quát về tác phẩm truyện.
- Phân tích nội dung chủ đề của tác phẩm  
truyện (phân tích hiện thực đời sống, hình
tượng con người, tư tưởng, tình cảm của nhà
văn, ... Có lí lẽ và bằng chứng.
- Phân tích những nét đặc sắc về hình thức
nghệ thuật của tác phẩm (cốt truyện, ngôi
kể, tình huống, nghệ thuật xây dựng nhân
vật, ngôn ngữ, không gian, thời gian ... Và
hiệu quả thẩm mĩ của nó, có lí lẽ, bằng chứng
...
Khằng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm
truyện

 

Biểu hiện
trong đề tài
của em

2

Viết bài

2. Viết bài

HS viết bài, lưu ý một
số điểm trong quá
trình viết.

2. Viết bài
Triển khai các ý nhất
quán theo dàn ý

Chú ý làm rõ những
nét đặc sắc về nội
dung và nghệ thuật

3

Chỉnh sửa
bài viết

3. Chỉnh sửa bài viết

Kiểm tra xem
các ý đã được
triển khai theo
logic nhất quán
chưa, nếu chưa
thì phải điều
chỉnh lại các ý
cho phù hợp.

Rà soát xem bài
viết đã phân tích
một số nét đặc
sắc về nội dung
và nghệ thuật
của tác phẩm
truyện
chưa.
Nếu thiếu thì
phải bổ sung.

Đối chiếu quy
mô và dung
lượng thông tin
giữa các ý.

Nguyễn Nhâm – 0981.713.891.124

D

Hoạt động trả bài

1. Nhắc lại, khắc sâu yêu cầu của kiểu bài
HS nhắc lại yêu cầu chung
của kiểu bài nghị luận
phân tích một tác phẩm
văn học (truyện)

1. Tìm hiểu yêu cầu của kiểu bài

- Giới thiệu khái quát tác phẩm
truyện cần phân tích (nhan đề, tác
giả, thể loại), nêu nhận xét chung
về tác phẩm
- Phân tích đnhững nét đặc
- Làm rõ được nội dung chủ đề
sắc về hình thức nghệ ược
của tác phẩm.
thuật của tác phẩm truyện
-Khẳng định được ý nghĩa,
giá trị của tác phẩm.
- Triển khai hệ thống luận điểm chặt chẽ; sử dụng lí lẽ
thuyết phục, bằng chứng xác đáng để làm sáng tỏ ý kiến
nêu trong bài viết.

2. Nhận xét về kết quả và chỉnh sửa bài viết
HS dựa vào hướng dẫn Chỉnh
sửa bài viết trong SHS và các
ý kiến nhận xét cụ thể của GV
trong bài để rút kinh nghiệm
và chỉnh sửa.