Khởi động
- Văn học thể hiện những cung bậc tình cảm,
những nỗi đau khổ, lo sợ, nhiều khi con người
phải chịu hi sinh, mất mát; nhưng từ đó, văn học
hướng con người tới những giá trị nhân văn.
- Trong cuộc sống, con người có những bí mật.
Đó có thể là những bí mật không thể nói với ai,
khiến ta day dứt, trăn trở, đau khổ,…

Bài 5: Đối diện với nỗi đau
Tiết……Văn bản:

BÍ ẨN CỦA LÀN NƯỚC
(Bảo Ninh)

I. TÌM HIỂU
1, Tác giả: CHUNG

- Bảo Ninh (1952), quê Quảng Bình.
- Một số tác phẩm tiêu biểu:

? Em hãy nêu những thông
tin ngắn gọn về tác giả Bảo
Ninh?

I. TÌM HIỂU
CHUNG
1, Tác giả: Bảo Ninh.
2, Văn bản:
- Thể loại: Truyện ngắn.
- Ngôi kể: thứ nhất (“tôi” – người cha).
- Phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả,...
- Cốt truyện xoay quanh sự kiện: tình
huống trong khi tránh lũ trên ngọn cây, vợ
và con của nhân vật "tôi" bị sa xuống dòng
nước.

? Những thông tin ngắn gọn về
văn bản “Bí mật của nước” (thể
loại, ngôi kể, phương thức biểu
đạt, sự kiện (tình huống chính)
…) ?
? Thảo luận cặp đôi: Tác giả lựa
chọn ngôi kể như vậy có tác
dụng gì ?

II. KHÁM PHÁ VĂN
1. Nhân vật “tôi”
BẢN
- Hoàn cảnh: cơn lũ đêm Rằm tháng Bảy, thời điểm
đỉnh lũ, vỡ đê đã tạo một sự thay đổi lớn trong cuộc đời
nhân vật “tôi”: một gia đình bị xé tan, một bí mật được
cất giấu cả đời, một nỗi đau không người chia sẻ.
- Công việc (nhiệm vụ): hộ đê
- Hành động: chạy lao về làng, kịp đưa vợ con lên mái
nhà, lên cành cây đa, tay ôm vợ con, tay níu chạc cây,
đưa bàn tay ra để nắm cứu lấy người phụ nữ dưới dòng
nước, phóng mình theo cứu vợ nhưng không cứu được,
…
- Chủ yếu là suy nghĩ, độc thoại, kể lại câu chuyện.

Hoạt động nhóm theo bàn
(5 phút):
? 1. Sự kiện nào quy tụ mọi suy
nghĩ, hoạt động và ảnh hưởng
đến cuộc đời của nhân vật “tôi”?
? 2. Nhân vật “người cha” được
khắc họa qua những phương diện
nào? Qua những chi tiết đó, em
có nhận xét gì về nhân vật này?

Tinh thần trách
nhiệm, yêu thương
vợ con, nhân ái,…

II. KHÁM PHÁ VĂN
1. Nhân vật “tôi” BẢN
- Nhân vật “tôi” - người cha không nói ra sự thật vì
muốn cho đứa con tin rằng nó có một người cha thật
sự, không bị mặc cảm là đứa con mồ côi, không ai biết
nguồn gốc. Ông không muốn đứa trẻ phải chịu đựng
nỗi đau đớn về tinh thần.
=> Việc nhân vật im lặng chịu đựng nỗi đau đã cho
thấy sự bao dung, đức hi sinh vì người khác. Đánh
đổi nỗi đau ấy là cuộc đời bình yên của đứa con. Đây
là một sự “dối lừa” cao cả.

? Nhân vật “tôi” có bí mật gì?
Vì sao ông ấy lại giữ điều bí
mật cho riêng mình? Hãy nêu
nhận xét của em về hành động
này của nhân vật.

II. KHÁM PHÁ VĂN
2. Chi tiết và nhan đề truyện
BẢN
- Chi tiết cô đọng, giàu sức gợi:
+ nhân vật “chết lặng” lúc nhìn và đón đứa con khi chị
phụ nữ bế đứa bé và thay tã cho nó
=>tâm lí của nhân vật: Biết đứa bé không phải con
mình, nhưng anh vẫn thốt lên “Con tôi” hai lần, như để
xác nhận đứa bé trở thành con anh. Không ai biết đứa
bé là con ai, có lẽ chỉ dòng nước biết.
- Nhan đề hấp dẫn, gây tò mò: Bí ẩn của làn nước là bí
mật của đứa bé, cũng là bí mật của người kể chuyện.
Nhan đề thể hiện chủ đề của tác phẩm, gợi sự ẩn giấu
nỗi niềm, thể hiện sự chịu đựng nỗi đau, hi sinh thầm
lặng vì người khác.

? Nhận xét về một chi tiết có sức
mạnh gợi tả nhất và nhan đề của
truyện ngắn “Bí mật của làn
nước”?
? Dựa vào chủ đề, em có thể đặt
một nhan đề khác cho truyện
ngắn này không?

III. TỔNG KẾT

1. Nghệ thuật
- Truyện được kể ở ngôi thứ nhất,
lời kể ngắn gọn, chân thực, tự
nhiên; tình huống kịch tính, nhan
đề giàu ý nghĩa, chi tiết cô đọng
giàu sức gợi,…
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật
đặc sắc qua các phương diện:
hành động, suy nghĩ, miêu tả tâm
lí,…

2. Nội dung
- Qua câu chuyện về bí mật nỗi
đau của người cha, tác phẩm ca
ngợi lòng vị tha của con người.

LUYỆN TẬP
Qua tiết đọc hiểu văn bản hôm nay, em hãy nhắc lại: cách
đọc hiểu văn bản truyện ngắn?
- Trả lời: cách đọc hiểu truyện ngắn: xác định người kể chuyện,
sự kiện, nhân vật, vai trò của chi tiết...

VẬN DỤNG
Hoạt động nhóm theo bàn, thảo luận:
? Im lặng chịu đựng nỗi đau có phải sự lựa chọn tốt nhất
cho mỗi con người không?

DẶN DÒ

- Nắm kiến thức bài học.
- Hoàn thành các bài tập.
- Chuẩn bị bài: Thực hành tiếng việt (Câu đặc biệt)