Giáo viên: Nguyễn Thị Quyên.

BÀI 1:TỰ HÀO VỀ TRUYỀN
THỐNG DÂN TỘC VIỆT NAM

TIẾT 1, 2, 3. BÀI 1:
TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC
VIỆT NAM

MỞ ĐẦU

Các em hãy lắng nghe bài hát
sau
(Thày cô vào Yotobe tải bài đất nước trọn niềm
vui)

Em hãy cho biết lời bài hát thể hiện truyền thống
nào của dân tộc Việt Nam.
Lời bài hát Đất nước trọn niềm vui thể hiện truyền thống: yêu nước,
đoàn kết đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam

KHÁM PHÁ

1. Một số truyền thống dân tộc và giá trị của truyền
thống dân tộc Việt Nam

Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta. Từ xưa
đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn
sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lượt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhẫn chim
tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước
Thông tin trên nói về những truyền thống nào của dân tộc Việt Nam?

Truyền thống yêu nước

Bùi Xương Trạch sinh năm 1451, người làng Thịnh Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Là con
một gia đình nông dân nghèo, từ nhỏ ông đã quen việc đồng áng. Bố mẹ cho đi học nhưng
ông vẫn rất chăm làm. Khi đi bừa, ông đều mang sách buộc vào tay bừa để vừa bừa, vừa ôn
bài. Nhà nghèo, không có tiền mua đèn thắp, đến mùa có đom đóm, ông bắt đom đóm bỏ
vào vỏ trứng để lấy ánh sáng đọc sách. Trong kì thi Hội, mỗi bài thi cách nhau mươi hôm,
ông đều tranh thủ về nhà ôn thi và ra đồng cấy, không bỏ phí một ngày. Sau kì thi cuối, các
thí sinh đều náo nức chờ đợi ngày yết bảng, riêng ông vẫn về đi cày. Khi xướng danh, bạn bè
thấy tên ông, đã cử người về tận làng báo cho ông biết thi thấy ông vẫn quần xắn trên đầu
gối đang hì hụi cuốc đất. Lúc đó, ông mới vội thay quần áo chỉnh tề để lên kinh đô. Năm
1478, hai mươi bảy tuổi, ông đỗ tiến sĩ. Tuy làm đến chức Thượng thư nhưng ông vẫn nổi
tiếng là người tiết kiệm và liêm khiết.

Thông tin trên nói về những truyền thống nào của dân tộc Việt Nam?

Truyền thống cần cù

Truyền thống hiếu học

Tết Nguyên Đán năm 2022, ảnh hưởng của dịch COVID-19 khiến việc tổ chức họp mặt, trao quà trực tiếp
không diễn ra được nhưng hầu hết các tỉnh, thành phố ở miền Tây Nam Bộ đều linh hoạt bằng nhiều cách thức
khác nhau để chuyển qua đến tận tay những người có hoàn cảnh khó khăn, đảm bảo mọi người, mọi nhà đều
có Tết. Nhiều người ở những xã đảo xa xôi, biên giới bất ngờ nhận được những phần qua Tết nghĩa tình đã
không khỏi rừng rung xúc động. Đoàn thanh niên Công an tỉnh Kiên Giang không quản ngại khó khăn, vượt
100 km đường biển đến trao trực tiếp các túi an sinh (gồm gạo, mì, nước mắm, dầu ăn, trứng,...) hỗ trợ bà con
ở huyện đảo Kiên Hải. Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh An Giang phối hợp tổ chức hoạt động “đồng hành cùng phụ
nữ biên cương" trao tặng một ngôi nhà "Mái ấm biên cương" cùng 30 suất quả cho phụ nữ vùng biên giới có
hoàn cảnh khó khăn. Thành uỷ Cần Thơ phát huy tinh thần tương thân, tương ái của dân tộc, thăm và chúc Tết
các đồng chi thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và đặc biệt là chăm lo cho các
gia đình có trẻ mồ côi do dịch COVID-19. Tỉnh Cà Mau cũng dành ngân sách 40 tỉ đồng cho hoạt động thăm,
tặng quà người có công với cách mạng, hỗ trợ thêm khẩu phần ăn cho bệnh nhân nhiễm COVID
đangNam.điều trị, hộ nghèo, cận nghèo và đối tượng bảo trợ xã hội.

Thông tin trên nói về những truyền thống nào của dân tộc Việt Nam?

Truyền thống đoàn kết, yêu thương đùm bọc.

1

Truyền thống
yêu nước

Hãy chia sẻ hiểu biết của em về các truyền thống
đó. Giá trị của những truyền thống ấy được thể hiện
như thế nào?

2

Truyền thống cần
cù, hiếu học

3

Truyền thống đoàn
kết, yêu thương
đùm bọc.

Những truyền thống đó được thể hiện qua những thói quen
được hình thành từ lâu đời. Nó bất biến trong suy nghĩ, nếp
sống của nhiều đối tượng khác nhau như gia đình, tập thể, xã
hội, tập đoàn lịch sử. Truyền thống còn được coi là những tư
tưởng, tình cảm trong một cộng đồng nhất định, được hình
thành trong quá khứ và mang lại những giá trị tốt đẹp. Truyền
thống thường được lưu truyền từ đời này qua đời khác.

Giá trị của những truyền
thống ấy được thể hiện như
thế nào?

Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là tổng hợp những giá trị tinh
thần (hệ tư tưởng, tính cách, lối sống, cách ứng xử tốt đẹp ...)
được hình thành trong quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước
và được truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Em hãy kể tên những truyền thống khác của dân tộc Việt Nam và nêu giá trị
của những truyền thống đó.

Truyền thông nhân nghĩa

Truyền thống tôn
sư trọng đạo

Một số truyền thống

Truyền thống hiếu thảo

TRUYỀN THỐNG CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM VÀ GIÁ TRỊ CỦA NHỮNG
TRUYỀN THỐNG ĐÓ.

Truyền thống dân tộc góp phần tích cực
vào quá trình phát triển của mỗi cá
nhân, là nền tảng cho lòng tự hào, tự
tôn, cho sự phát triển lành mạnh và
hạnh phúc của mỗi người. Giá trị các
truyền thống là nền tảng để xây dựng
đất nước phát triển vững mạnh, là sức
mạnh và bản sắc riêng của Việt Nam
trong quả trình hội nhập quốc tế

Yêu nước, đoàn kết
Nhân nghĩa
Cần cù lao động
Tôn sư trọng đạo, hiếu thảo
Uống nước nhớ nguồn

2. Biểu hiện của lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam
Em hãy nêu biểu hiện của lòng tự hào về những truyền thống dân tộc Việt Nam
qua những thông tin trên
Kỉ niệm 73 năm Thương binh liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2020), lễ gặp mặt đại biểu 300 mẹ Việt Nam
anh hùng toàn quốc diễn ra tại Hà Nội là chương trình nhằm tri ân sâu sắc công lao và những hi sinh
của các Mẹ. Những năm qua, bên cạnh các chính sách ưu đãi của Đảng, Nhà nước, toàn xã hội cũng
luôn thể hiện lòng biết ơn bằng những việc làm thiết thực, như phong trào "Áo lụa tặng bà" của các
cháu thiếu nhi cả nước, phong trào "Tấm chăn tặng mẹ" của các tổ chức, đoàn thể xã hội đến việc xây
dựng Quỹ Đền ơn đáp nghãi, Nhà tình nghĩa,.... Đặc biệt việc chăm lo, phụng dươcng các Mẹ Việt
Nam Anh hùng đã trở thành một chính sách lớn của Đảng, Nhà nước, đến nay, sau 25 năm thực hiện
Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước "Bà mẹ Việt Nma anh hùng". Đảng, Nhà nước đã
phong tặng và truy tặng 139.275 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, trong đó hiện có 4.962 Mẹ còn sống
đang được các cơ quan, tổ chức và gia đình phụng dưỡng.

Lòng biết ơn bằng những việc làm thiết thực

Em hãy nêu biểu hiện của lòng tự hào về những truyền thống dân tộc Việt Nam
qua những thông tin trên
Những tấm bia tiến sĩ đầu tiên được dựng ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám vào năm Giáp
Thìn (1484) đã mở đầu cho việc hình thành một quần thể di sản văn hóa quý báu của dân
tộc. 82 tấm bia tiến sĩ được dựng là hình thức tôn vinh, lưu danh các nhà tri thức lớn cho
các thế hệ sau chiêm ngưỡng và học tập. Đứng trước vườn bia văn Miếu, chúng ta có thể
thấy được ý nghĩa, thông điệp mà người xưa gửi gắm, từ đó truyền cảm hứng cho nỗ lực
vươn lên học tập, làm việc, trau dồi đạo đức theo gương các bậc hiền nhân.

02

Hãnh diện, tự hào

Những hành vi, việc làm tốt thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam.

Tìm hiểu về các
truyền thống của
dân tộc

Những hành vi, việc làm tốt thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam.

Tích cực tham gia
các hoạt động tại
địa phương

Những hành vi, việc làm tốt thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt
Nam.

Tìm hiểu về các
truyền thống của
dân tộc

Những hành vi, việc làm tốt thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam.

Tìm hiểu về các
truyền thống của
dân tộc

Những hành vi, việc làm không tốt trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc
Việt Nam.

Vẽ bậy lên di tích

Những hành vi, việc làm không tốt trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống
dân tộc Việt Nam.

Những hành vi, việc làm không tốt trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc
Việt Nam.

Biểu hiện của lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam

Thái độ
Cảm xúc

1
2

Lời nói
Và việc
làm

Có thái độ biết ơn, trân trọng những giá trị truyền
thống mà dân tộc Việt Nam đã xây dựng từ thế hệ
này sang thế hệ khác

Có những lời nói đúng đắn thể hiện sự biết ơn
Những việc làm phù hợp, thiết thực để góp phần giữ
gìn và phát huy truyền thống dân tộc

Những việc học sinh cần làm để thể hiện lòng tự hào về truyền thống của
dân tộc Việt Nam.
Tìm hiểu về truyền thống,
phong tục, tập quán dân
tộc

Tham gia các hoạt động
đền ơn đáp nghĩa

Có thái độ tôn trọng, trân
quý, giữ gìn và phát huy
nghệ thuật truyền thống

Tham gia các sinh hoạt
văn hóa dân tộc, dân
gian

Biết ơn những người
có công với đất nước

Phê phán những hành vi,
việc làm gây tổn hại đến
truyền thống dân tộ

LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Em tán thành quan điểm nào dưới đây? Vì sao?
a. Truyền thống dân tộc là những giá
trị tốt đẹp, quý giá của đất nước.

Tán thành. Vì: truyền thống dân tộc là những giá trị vật chất và
tinh thần (tư tưởng, tính cách, lối sống, cách ứng xử tốt đẹp, ...)
hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc, được
truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

b. Trong thời đại mở cửa, hội nhập
quốc tế, truyền thống dân tộc không
còn quan trọng nữa

Không tán thành. Vì: các truyền thống tốt đẹp của dân tộc là
nền tảng để xây dựng đất nước phát triển vững mạnh, là sức
mạnh và bản sắc riêng của Việt Nam trong quá trình hội nhập
quốc tế.

c.Nhờ có truyền thống, mỗi dân tộc
mới có được bản sắc riêng.

Tán thành. Vì: các truyền thống dân tộc là một trong những yếu
tố giúp định hình nên bản sắc văn hóa dân tộc.

d. Dân tộc Việt Nam có nhiều truyền
thống tốt đẹp, đáng tự hào với bạn bè
quốc tế.

Tán thành. Vì: dân tộc Việt Nam có nhiều truyền thống đáng tự
hào như: yêu nước, kiên cường đấu tranh chống ngoại xâm;
đoàn kết; nhân nghĩa, yêu thương con người; cần cù lao động;
hiếu học, tôn sư trọng đạo, hiếu thảo; uống nước nhớ nguồn,...

Bài 2: Những thái độ, hành vi nào dưới đây thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc
Việt Nam?
a. Tìm hiểu và giới thiệu với bạn bè quốc
tế về nghệ thuật của dân tộc như: chèo,
tuồng, hát xẩm, đờn ca tài tử,....
b. Kính trọng và biết ơn thầy, cô giáo
c. Lấn chiếm, xâm phạm các khu di tích
lịch sử, khu tưởng niệm các anh hùng
liệt sĩ.
d. Tích cực tham gia các lễ hội truyền
thống của quê hương.
e. Sáng tác các tác phẩm thơ ca, nhạc,
họa,....ca ngợi những anh hùng dân tộc,
ca ngợi vẻ đẹp của đất nước.

a. Tìm hiểu và giới thiệu với
bạn bè quốc tế về nghệ thuật
của dân tộc như: chèo, tuồng,
hát xẩm, đờn ca tài tử,....
b. Kính trọng và biết ơn thầy,
cô giáo
d. Tích cực tham gia các lễ
hội truyền thống của quê
hương.
e. Sáng tác các tác phẩm thơ
ca, nhạc, họa,....ca ngợi
những anh hùng dân tộc, ca
ngợi vẻ đẹp của đất nước.

Bài 3: Em hãy nhận xét và đưa ra lời khuyên cho bạn trong những tình huống dưới đây:
Trên một diễn đàn thảo luận
về truyền thống dân tộc, bạn
K cho rằng truyền thống văn
hóa của Việt Nam không có
nhiều đặc sắc.
Nhà trường tổ chức cuộc thi
"Tìm hiểu về truyền thống
yêu nước của dân tộc Việt
Nam", bạn N không muốn
tham gia vì cho rằng học sinh
chỉ nên tập trung cho việc
học tập.

A
B
C
D

Em khuyên K nên tìm hiểu rõ hơn
về truyền thống dân tộc để thấy
được giá trị đặc sắc của truyền
thống dân tộc đồng thời ta tự hào
hơn về dân tộc, đất nước.

Em khuyên N nên tham gia vì
cuộc thi giúp ta vừa học tập
thêm về kiến thức vừa giúp
cho bản thân tìm hiểu về
truyền thống dân tộc từ đó
giúp mỗi cá nhân giữ gìn và
phát huy truyền thống dân
tộc.

Câu hỏi 4. Hãy kể tên một số truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam và nêu
những thái độ, việc làm phù hợp và không phù hợp với truyền thống đó theo bảng
gợi ý:
Tên
truyền thống

Thái độ, việc làm
phù hợp

Thái độ, việc làm
không phù hợp

Cần cù
lao động

- Chăm chỉ, nỗ lực làm việc hết mình để hoàn thành
các công việc, nhiệm vụ được giao.
- Luôn tự giác, tích cực trong lao động không cần ai
phải nhắc nhở.

- Lười biếng, ỷ lại vào người khác, thích hưởng thụ,…
- Làm việc một cách hời hợt, qua loa, đại khái,…

Hiếu học

- Luôn chủ động tìm tòi, học hỏi để mở rộng và nâng
cao vốn hiểu biết.
- Tích cực, tự giác trong học tập, không cần ai phải
nhắc nhở.
- Tập trung chú ý nghe giảng.
- Luôn nỗ lực để hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ học tập
được giao.

- Thụ động, lười nhác; không chịu học hỏi kiến thức
mới.
- Cần có người nhắc nhở mới chịu học tập.
- Nói chuyện và làm việc riêng trong giờ học.
- Thực hiện các nhiệm vụ học tập một cách qua loa
hoặc ỷ lại vào người khác.

Hiếu thảo

- Lễ phép, kính trọng ông bà, cha mẹ.
- Quan tâm, chăm sóc và phụng dưỡng ông bà, cha
mẹ.
- Giúp đỡ ông bà, cha mẹ những việc làm phù hợp với
lứa tuổi.

- Vô lễ, thiếu sự tôn trọng, xúc phạm ông bà, cha mẹ.
- Thiếu sự quan tâm, yêu thương hoặc ngược đãi ông
bà, cha mẹ.
- Ỷ lại, lười biếng, không giúp đỡ ông bà, cha mẹ

Từ khi lên làm trưởng
phòng tổ chức ở công ty M,
ông H đã nghiên cứu chính
sách đãi ngộ nhân viên của
các doanh nghiệp là đối thủ
cạnh tranh với công ty để
đề xuất mức lương, thưởng
cao hơn hẳn cho những
nhân viên có nhiều đóng
góp cho công ty M.

Bài 5: Giải đáp thắc mắc

VẬN DỤNG
Công ty M cần có mức
thưởng cao cho
HOẠT ĐỘNG DỰ ÁN lương,
các nhân viên có nhiều

đóng góp cho công ty vì
các nhân viên này là
nhân tố quan trọng tạo
nên năng lực cạnh
tranh của doanh nghiệp
so với đối thủ nên cần
có chính sách khích lệ,
Theo em, vì sao công ty M
động viên để giữ chân
cần có mức lương, thưởng
cácthống
nhân tốt
cho1:các
nhiều
Câu
Emnhân
hãy viên
cùngcócác
bạn trong nhóm vẽ tranh giới thiệuvàvềthúc
một đẩy
truyền
viên này cống hiến cho
đóng
công Nam
ty cao
đẹp
củagóp
dâncho
tộc Việt
doanh nghiệp.
hơn
so
với
các
doanh
Câu 2: Em hãy viết bài giới thiệu về thành công của một người Việt Nam đã làm rạng
nghiệp đối thủ cạnh tranh?

danh truyền thống dân tộc. Từ đó, em rút ra được bài học gì cho bản thân?