7
CHỦ ĐỀ 8:TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG
Ở SINH VẬT

Bài 18

QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
( 3 tiết )

Chất hữu cơ
được tổng
hợp ở thực
vật thông
qua quá
trình nào?
Thực vật có thể tự
tổng hợp chất hữu cơ từ
những nguyên liệu nào?

Nước và chất khoáng
Hình 18.1.Sơ đồ tổng hợp chất hữu cơ ở cây xanh

Những nguyên liệu thực vật Quá trình nguyên liệu tham
cần dùng để tự tổng hợp
gia tổng hợp chất hữu cơ ở
chất hữu cơ
thực vật là gì?

Carbon đioxide
Nước
Ánh sáng
Diệp lục

Quang hợp

Nước và chất
khoáng

Hình 18.1.Sơ đồ tổng hợp chất hữu cơ ở cây

Quang hợp chủ yếu diễn ra ở bộ
phận nào của cây?

Quang hợp chủ yếu diễn ra ở
lá cây

Kể tên các bộ phận của cây?

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
Nêu các bộ phận
của lá?

- Lá cây gồm:
+Cuống lá
+Gân lá
+Phiến lá .

Điền cấu tạo trong của lá cây cho phù hợp?
1

2

Tế bào biểu bì
mặt trên

Tế bào thịt lá

3
Mạch gỗ
Tế bào biểu bì
mặt dưới

6

4
Mạch rây
5

Khí khổng

Bài 18

QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
( tiết …)

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
- Lá cây gồm:
+Cuống lá
+Gân lá ( có các bó
mạch gỗ,mạch rây)
+Phiến lá (có lục lạp
, khí khổng ).

Làm việc nhóm cặp đôi hoàn thành bảng 1 trong phiếu học tập :
Chọn chức năng ở cột B phù hợp các bộ phận của lá ở cột A trong
quá trình quang hợp
Cột A

Cột B

Kết quả

1.Gân lá

a.giữ lá trên canh, thân cây.

 

1-d
2.Lục lạp

b. trao đổi khí và thoát hơi nước

 

2-c
3.Khí khổng

c.Chứa chất diệp lục,thu nhận ánh sáng

 

3-b
4.Cuống lá

d.Có mạch dẫn vận chuyển nước và chất hữu cơ trong cây

 

4-a

- Nêu đặc điểm của lá cây phù hợp với chức năng quang hợp trong bảng 2:
Bộ phận

Đặc điểm

Vai trò trong quang hợp

Phiến lá

Dạng bản dẹt, hướng nằm
vuông góc với thân cây

Gân lá

Vận chuyển nước đến lục lạp và vận
Có mạch dẫn, cứng cáp, nằm ở chuyển chất hữu cơ từ lục lạp về cuống
lá, từ đó vận chuyển đến các bộ phận
trong cấu trúc lá.
khác của cây.

Lục lạp

Nằm ở lớp giữa của lá, chứa
diệp lục.

Thu nhận được nhiều ánh sáng.

Thu nhận ánh sáng dùng cho tổng
hợp chất hữu cơ cho lá cây.

Khí khổng Phân bố trên bề mặt lá, có khả Trao đổi khí và thoát hơi nước.
năng đóng, mở.

Thảo luận nhóm trong 2 phút :
Nghiên cứu thông tin SGK và hình 18.2
Bộ phận nào của cây tham gia quá trình tổng hợp
chất hữu cơ của cây?
?
?2:Cây dạng lá kim ,cây không có lá có quang hợp
không?

- Lá cây tham gia quá trình tổng hợp chất
hữu cơ của cây?

Bài 18

QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
( tiết …)

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
- Lá cây là cơ quan quang hợp của cây xanh

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
- Lá cây gồm: Cuống lá,gân lá ,phiến lá bên trong có các bộ phận
của lá gồm lục lạp ,khí khổng,mạch gỗ ,mạch rây.
-Lá cây là cơ quan quang hợp của cây xanh
-Cây không có lá (cây xương rồng,cây giao ) thực hiện quang hợp
do thân đảm nhận .

Quang hợp là một trong những quá trình trao
đổi chất và chuyển hóa năng lượng quan trọng ở
thực vật

II. Quá trình quang hợp
1. Khái niệm về quang hợp
Làm việc nhóm cặp đôi :Nghiên cứu thông tin ,hình 18.2 trong
SGK. .Trả lời tiếp câu hỏi sau:
H4. Nêu các chất tham gia và sản phẩm tạo thành của quá trình quang hợp ở thực
vật?Viết sơ đồ dạng chữ của quá trình quang hợp?
H5.Nêu khái niệm quang hợp là gì?
H6. Quang hợp có ý nghĩa như thế nào đối với sự sống ?
H7. Những sinh vật nào có khả năng quang hợp?

II. Quá trình quang hợp

Nước

Sơ đồ Qúa trình quang hợp
của cây

Chất hữu cơ

II. Quá trình quang hợp
1. Khái niệm về quang hợp

Cho biết các chất tham gia
và sản phẩm tạo thành của
quá trình quang hợp?

Chất tham Sản phẩm Các yếu tố
gia
tham gia
-Cacbon
dioxit
- Nước

- Oxigen - Ánh sáng
- Glucose - Diệp lục
Nước

Chất hữu
cơ

Nêu khái niệm
quang hợp là gì?

1. Khái niệm: Quang hợp là quá trình thu
nhận và chuyển hóa năng lượng ánh sáng,
tổng hợp nên các chất hữu cơ từ các chất
vô cơ như nước ,khí carbon dioxide, diễn
ra ở tế bào có chất diệp lục, đồng thời
thải ra khí oxigen

2. Phương trình tổng quát
Nguyên liệu

Sản phẩm

Các yếu tố tham gia

Chất hữu cơ ví dụ như đường glucose.Chất dự trữ đặc trưng của thực vật là tinh bột, tinh
bột- được
tạo thành
nhờ sự liên kết
của các phân tử Glucose. Từ
tinh bột
và muối khoáng do
Cacbon
dioxit
- Oxigen
- Ánh
sáng
rễ hút vào cây sẽ chế tạo ra các sản phẩm hữu cơ khác.

- Nước

?1+ Nước
Cacbon dioxit

- Glucose

Ánh
?2sáng
Diệp
?3 lục

- Diệp lục

Chất?4
hữu cơ + Oxigen

2. Phương trình tổng quát
Cacbon dioxit + Nước

Ánh sáng
Diệp lục

Chất hữu cơ + Oxigen

3. Ý nghĩa:
- Quang hợp tạo ra năng lượng cho sự

Quang hợp có ý nghĩa
như thế nào đối với sự
sống trên trái đất?

sống (tích lũy trong các chất hữu cơ),
giúp cân bằng khí O2 và khí CO2 trong
khí quyển ,có vai trò quyết định sự sống
trên trái đất.
- Sinh vật có chứa lục lạp
trong tế bào thì có khả năng
quang hợp.

Những sinh vật nào
có thể quang hợp?

III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
trong quang hợp
nhóm 4 nghiên cứu thông tin ,sơ đồ trong SGK ,cử đại diện trả lời
câu hỏi sau:
H9. Mô tả mối quan hệ giữa quá trình trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng ở tế
bào lá cây.
H10.  Viết sơ đồ dạng chữ thể hiện mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hoá
năng lượng ở tế bào lá cây?

III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
trong quang hợp
*Chuyển hóa năng lượng trong quang hợp:
-Ánh sáng mặt trời (quang năng) nhờ lục lạp
chuyển hóa thành năng lượng hóa học (hóa
năng) tích lũy trong chất hữu cơ ở lá cây.
*Trao đổi chất trong quang hợp:
Vật chất từ môi trường ngoài (nước và khí
carbon dioxide) được vận chuyển đến lục lạp ở
lá cây, biến đổi hóa học thành chất hữu
cơ(đường,tinh bột…) và oxygen.

Trao đổi chất và
chuyển hóa năng
lượng trong
quang hợp có
mối quan hệ như
thế nào?

Sơ đồ mối quan hệ giữa trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng trong quang hợp

- Trong quang hợp luôn có sự trao
đổi chất và chuyển hóa năng lượng
-Trao đổi chất và chuyển hóa năng
- tổng hợp các chất đồng thời tích
lượng trong quang hợp có mối quan
lũy năng lượng và phân giải các
hệ chặt chẽ, hai quá trình này luôn
chất đã tổng hợp được để giải phóng
diễn ra đồng thời, gắn liền với nhau.
năng lượng cần cho các hoạt động
sống của cây.

III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
trong quang hợp
-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp có mối
quan hệ chặt chẽ, hai quá trình này luôn diễn ra đồng thời, gắn liền
với nhau.

Cacbon dioxit + Nước
(Các chất vô cơ)

As mặt trời
(Quang năng)

Chất hữu cơ + Oxigen
( Hóa năng )

Luyện tập
Khái niệm

Sơ đồ

Vai trò của lá

QUANG
HỢP
TĐC và
chuyển hóa

Sơ
đồ

Mối
quan
hệ

Chất tham gia

Sản phẩm

Ý nghĩa

GHI NHỚ
1. Lá là cơ quan quang hợp của cây xanh.
2. Quang hợp là quá trình thu nhận và chuyển hóa năng lượng ánh
sáng, tổng hợp nên các chất hữu cơ từ các chất vô cơ như nước,
khí carbon dioxide, diễn ra ở tế bào có chất diệp lục, đồng thời thải
ra khí oxygen.
3. Trong quá trình quang hợp, một phần năng lượng ánh sáng
được chuyển hóa thành năng lượng hóa học tích lũy trong các hợp
chất hữu cơ ở lá cây.
4. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong quang hợp có mối
quan hệ chặt chẽ, hai quá trình này luôn diễn ra đồng thời, gắn liền
với nhau.

Vận dụng
- Trồng 2 chậu hoa 10 giờ hoặc hoa dừa cạn: 1 chậu đặt ở
ban công nơi có nắng và 1 chậu đặt trong nhà.
- Quan sát sự phát triển của 2 cây và ghi chép lại sự khác biệt và giải
thích nguyên nhân.
- Các nhóm báo cáo kết quả nghiên cứu sau 1 tuần.
- Chuẩn bị bài sau :học và trả lời câu hỏi bài 18
- Đọc kĩ bài 19

Tạm biệt lớp và
hẹn gặp lại!