LỊCH SỬ 9

Quan sát
và
nêu
hiểu biết
của em về
hai
sự
kiện trên?

LƯỢC ĐỒ CÁC CHÂU LỤC TRÊN THẾ GIỚI

Châu Á là châu lục lớn nhất và đông dân nhất thế giới. Châu Á
chiếm 8.6% tổng diện tích bề mặt Trái Đất và có 4 tỉ người, chiếm
60% dân số hiện nay của thế giới. Diện tích: 44.580.000 km². Dân
số : 4,436 tỷ người.

LƯỢC ĐỒ CÁC CHÂU LỤC TRÊN THẾ GIỚI

BẮC Á
TRUNG Á

TÂY Á

ĐÔNG BẮC Á

NAM Á

ĐÔNG NAM Á

1. NHẬT BẢN TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945
2. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC
LẬP DÂN TỘC Ở CHÂU Á TỪ NĂM 1918
ĐẾN NĂM 1945

1. NHẬT BẢN TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945

NHIỆM VỤ
Nhóm 1: Tìm hiểu về
Nhóm 2: Tìm hiểu về
Nhật
Bản
trong
Nhật Bản trong những
những năm 1918 –
năm 1929 – 1945
1929

1. NHẬT BẢN TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945
a. Nhật Bản trong những năm 1918 – 1929

- Nhật Bản là nước thứ hai (sau Mỹ) thu được nhiều nguồn lợi trong
Chiến tranh thế giới thứ nhất. Vì vậy, nền kinh tế Nhật Bản phát triển
nhanh chóng sau chiến tranh.
- Đến những năm 1920 - 1921, nền kinh tế Nhật Bản sa sút, nhiều
công ty làm ăn thua lỗ, nhiều nhà kinh doanh bị phá sản, số người thất
nghiệp lên tới 12 vạn người. Đời sống người lao động không được cải
thiện, phong trào đấu tranh của công nhân và nông dân bùng lên mạnh
mẽ. Tháng 7 - 1922, Đảng Cộng sản Nhật Bản được thành lập và trở
thành lực lượng lãnh đạo phong trào công nhân.

- Trong những năm 1924 - 1929, kinh tế Nhật Bản
phát triển nhưng không ổn định: năm 1926, sản lượng
công nghiệp phục hồi vượt mức trước chiến tranh, đến
năm 1927, cuộc khủng hoảng tài chính ở Tô-ki-ô
khiến nhiều ngân hàng phải đóng cửa, số công nhân
thất nghiệp tăng mạnh, nông dân bị bần cùng hoá, sức
mua của người dân giảm sút.

9/1931

Quân Nhật chiếm Mãn Châu 1931

Quân Nhật tấn công hạm đội Mỹ ở Trân Châu
cảng (quần đảo Ha-oai) 1941

1. NHẬT BẢN TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945
b. Nhật Bản trong những năm 1929 – 1945
- Cuộc đại suy thoái kinh tế thế giới 1929 - 1933 đã
giáng một đòn nặng nề vào kinh tế Nhật Bản: sản xuất
công nghiệp giảm sút nhanh chóng, ngoại thương sụt
giảm chưa từng có (80%), mâu thuẫn xã hội gay gắt và
các cuộc bãi công diễn ra quyết liệt.
- Trước tình hình đó, Chính phủ Nhật Bản tăng cường
chính sách quân sự hoá bộ máy nhà nước, gây chiến
tranh xâm lược, bành trướng ra bên ngoài.

- Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu diễn ra,
Nhật Bản cũng ráo riết chuẩn bị chiến tranh và kéo
vào Đông Dương (1940), tấn công hạm đội Mỹ ở Trân
Châu cảng (1941), xâm lược các nước Đông Nam Á
khác, tiến đánh nhiều đảo thuộc châu Á - Thái Bình
Dương,... Tuy nhiên, đến ngày 15 - 8 - 1945, Nhật
Bản chấp nhận đầu hàng không điều kiện trước quân
Đồng minh.

2. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC
LẬP DÂN TỘC Ở CHÂU Á TỪ NĂM 1918
ĐẾN NĂM 1945

PHONG TRÀO ĐẤU TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC Ở CHÂU Á NỬA ĐẦU THẾ KỈ XX

Chiến tranh giải phóng Thổ Nhĩ Kì
1919-1922

BẮC Á

Cách mạng Mông Cổ
1921-1924

TRUNG Á
ĐÔNG BẮC Á

Á

Á

M
NA

Y
TÂ
Phong trào nhân dân Ấn Độ
do đảng Quốc Đại lãnh đạo

ĐÔN
G

Phong trào Ngũ Tứ
4/5/1919

Xô Viết Nghệ - Tĩnh
1930-1931

NAM
Á

Hình 3.4. M. Gan – đi (1869 – 1948)

Quan sát
hình 3.4
và giới
thiệu về
nhân vật
lịch sử
M. Ganđi (1869
- 1948)?

a. Khái quát
- Phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc dâng
cao và lan rộng khắp các khu vực: Đông Bắc Á,
Đông Nam Á, Nam Á và Tây Á.
- Phong trào đấu tranh giành độc lập ở châu Á giai
đoạn này diễn ra theo hai khuynh hướng chính:
dân chủ tư sản (tiêu biểu là Ấn Độ, Indonexia, …)
và vô sản (tiêu biểu Trung Quốc, Việt Nam, …)

PHIẾU HỌC TẬP
Giai đoạn
1919–1927
1927–1937
Từ tháng 71937

Nội dung chính

PHIẾU HỌC TẬP
Giai đoạn
Nội dung chính
1919–1927 - 4/5/1919, phong trào Ngũ tứ bùng nổ.
- 7/1921, Đảng Cộng sản Trung Quốc được thành
lập.
1927–1937 - Nhân dân Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của
Đảng Cộng sản tiến hành chiến tranh cách mạng
nhằm lật đổ nền thống trị của tập đoàn Quốc dân
đảng
Từ tháng 7- - Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quốc dân đảng
1937
đình chiến để hợp tác chống Nhật

Quan sát
hình 3.5
và nêu
hiểu biết
của em
về phong
trào Ngũ
Tứ?

Lược đồ phong trào Ngũ tứ

Học sinh B¾c Kinh biÓu t×nh

Lược đồ phong trào Ngũ tứ

b. Cách mạng Trung Quốc trong những năm 1919 – 1945

- Ngày 4 - 5 - 1919, phong trào Ngũ tứ bùng nổ, mở đầu là
cuộc biểu tình của 3000 sinh viên yêu nước ở Bắc Kinh
chống lại âm mưu xâu xé Trung Quốc của các nùớc đế
quốc. Phong trào đã nhanh chóng lan rộng ra cả nước, lôi
cuốn đông đảo công nhân, nông dân, trí thức yêu nước
tham gia.
- Tháng 7 - 1921, Đảng Cộng sản Trung Quốc được thành
lập. Nhân dân Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng
Cộng sản tiến hành cuộc chiến tranh cách mạng nhằm lật
đổ nền thống trị của Quốc dân đảng.

- Tháng 7 - 1937, Nhật Bản mở rộng cuộc chiến tranh
xâm lược nhằm thôn tính toàn bộ Trung Quốc. Trong
bối cảnh đó, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã chủ động
đề nghị Quốc dân đảng đình chiến, cùng hợp tác
chống Nhật. Cách mạng Trung Quốc chuyển sang thời
kì Quốc - Cộng hợp tác để cùng kháng chiến chống
Nhật Bản.

Cao trào Xô viết Nghệ - Tĩnh (1930-1931) ở Việt Nam

c. Phong trào đấu tranh giành độc dân tộc ở Đông Nam Á
trong những năm 1918 – 1945
- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, giai cấp vô sản ở các nước
Đông Nam Á từng bước trưởng thành, đã tham gia lãnh đạo
phong trào cách mạng.
- Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, phong trào đấu tranh
giành độc lập dân tộc của giai cấp công nhân và nhân dân lao
động ở một số nước đã bùng nổ. Nổi bật là cuộc khởi nghĩa tại
Gia-va và Xu-ma-tơ-ra (1926 - 1927) ở In-đô-nê-xi-a và cao trào
Xô viết Nghệ - Tĩnh (1930 - 1931) ở Việt Nam. Những cuộc
khởi nghĩa này đều bị chính quyền thực dân đàn áp đẫm máu.

- Phong trào dân chủ tư sản cũng có bước tiến rõ rệt, xuất hiện
các chính đảng có tổ chức và ảnh hưởng xã hội rộng lớn như:
Đảng Dân tộc ở In-đô-nê-xi-a, Phong trào Tha-kin ở Miến
Điện, Liên minh Thanh niên Ma-lay-a ở Mã Lai,...
- Ở Đông Dương, cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp được
tiến hành dưới nhiều hình thức phong phú với sự tham gia của
đông đảo các tầng lớp nhân dân.
- Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào đấu tranh giành
độc lập dân tộc ở Đông Nam Á phát triển mạnh mẽ. Năm 1945,
lợi dụng thời cơ Nhật Bản đẩu hàng Đồng minh, phong trào
giải phóng dân tộc đã giành thắng lợi ở một số nước.

40

30

10

5

70

4

60

80

3

20

2

1

50

QUAY

Câu 1. Phong trào đấu tranh nào đã mở đầu
cho cao trào cách mạng chống đế quốc phong
kiến ở châu Á?
A. Phong trào Ngũ Tứ.

B. Xô viết Nghệ Tĩnh.

C. Cách mạng Mông Cổ.

D. Khởi nghĩa Gia-va.

QUAY VỀ

Câu 2. Bước tiến của phong trào dân
chủ tư sản ở Đông Nam Á là?
A. Xuất hiện các nhóm.
C. Xuất hiện các chính đảng.

B. Xuất hiện các phái.
D. Xuất hiện các hội.

QUAY VỀ

Câu 3. Kết quả lớn nhất của cuộc cách
mạng Mông Cổ 1921 – 1924 là gì?
A. Đảng Nhân dân Mông Cổ
thành lập.

B. Nhà nước dân chủ nhân dân
Mông Cổ thành lập.

C. Đưa giai cấp công nhân lên
nắm chính quyền.

D. Thoát khỏi sự lệ thuộc vào
phong kiến Trung Quốc.

QUAY VỀ

Câu 4. Từ những năm 20 của thế kỉ XX, phong
trào đấu tranh giành độc lập dân tộc ở châu Á
xuất hiện một nét mới, đó là gì?
A. Giai cấp vô sản trưởng thành và
lãnh đạo phong trào cách mạng.

B. Chủ nghĩa Mác Lê – nin được
truyền bá rộng rãi.

C. Sự kiên minh giữa Đảng Cộng sản
và các đảng phái khác để chống chủ
nghĩa phát xít.

D. Giai cấp tư sản đứng ra tập hợp
và lãnh đạo cách mạng.
QUAY VỀ

Câu 5. Thế kỉ XX phong trào độc lập ở Đông
Nam Á phát triển theo xu hướng nào?
A. Xu hướng vô sản.

B. Xu hướng tư sản.

C. Xu hướng thỏa hiệp.

D. Phát triển song song
tư sản và vô sản.
QUAY VỀ

VẬN DỤNG

Nhiệm vụ: Sưu tầm tư liệu sách, báo và
internet, hãy tìm một số sự kiện trong những
năm 1939 – 1945 thể hiện mối liên minh đoàn
kết chiến đấu giữa ba nước Việt Nam – Lào –
Cam-pu-chia và giới thiệu với bạn?